König(s)stuhl in beeld

In het Nationalpark Jasmund bekeken we de wereld dus eens vanaf de Königsstuhl. Een jaar daarvoor bevonden we ons ook al eens op zo’n vorstelijke zetel; dat was toen in Heidelberg en daar werden we toen ook al op majestueuze uitzichten getrakteerd. Dat deed mij bijna even vermoeden dat half Duitsland wellicht vol zou kunnen staan met dit soort koningszetels, zoals er ook in nagenoeg alle uithoeken wel een Neustadt te vinden is. Dat bleek met deze stoel toch niet helemaal het geval; we hadden hiermee de twee duitse koningstronen wel gehad. (Er blijkt er overigens nog wel één in Oostenrijk te zijn; toevallig niet ver van waar wij dit voorjaar in het Murtal verbleven) Maar die Königstuhl bij Heidelberg wordt met slechts één s geschreven en die op Rügen met twee. De Rügense Königsstuhl is daarbij, hoewel niet meer als zodanig herkenbaar, een bekend en welhaast iconisch beeld in de Europese cultuugeschiedenis geworden. En wel in de vorm van dit schilderij ‘Kreidefelsen auf Rügen’ door de vroeg-romantische schilder Caspar David Friedrich. Hier wat verdere bespiegeling over dit specifieke doek en hier nog wat info over en werk van de schilder.

Duitse krijtrotsen

Voor krijtrotsen, zo zou je denken, moet je in Engeland zijn. ‘The white cliffs of Dover’ zijn alom bekend en werden in de recente geschiedenis meer dan eens bezongen. Het is overigens ook de titel van een bekende film die weer gebaseerd is op het gelijknamige gedicht. Ook de spiegelzijde van de Zuid-Engelse kust, te weten die van Normandië is bekend om die witte krijtrotsen, die zo mooi in de zon kunnen schitteren. Monet en andere impressionisten schilderden dat lichtspel graag en maakte aldus het beeld van de krijtrotsen, met name die bij Etretat, algemeen bekend. Minder bekend is wellicht dat je ook krijtgesteente en krijtrotsen in Duitsland en Denemarken kunt vinden. Die op het duitse eiland Rügen zagen wij vorig jaar van bovenaf in het Nationalpark Jasmund nabij de Königsstuhl. Via de ‘abstieg’ zo'n 110 meter en 412 treden lager op ongeveer niveau zeespiegel zagen we ze vanaf het smalle kiezelstrand. En een paar dagen later bekeken we ze nog eens vanuit zee.

Schilderachtig Rügen

De meeste collega's hebben de vakantie er inmiddels wel opzitten en een enkeling gaat nog. Dan wil je wel eens aan vorige vakanties denken onder de verzuchting dat je er ook wel weer eens aan toe bent. Het is alweer bijna een jaar geleden dat we een paar vakantiedagen op Rügen doorbrachten. Dat was ons toen uitstekend bevallen. Rügen bleek een schilderachtig (schier)eiland waar ik nog weleens met genoegen aan terug kan denken.

Prora

Onze vorige vakantie bracht ons ondermeer naar Rügen, een eiland in de Oostzee. Daar zagen we in Prora het langste gebouw dat we tot dan toe ooit hadden gezien. Zondermeer een architectonische bijzonderheid te noemen. Het lijkt erop dat veel mensen het toch eerder zouden classificeren als een architectonisch gedrocht en een wanstaltige vertoning. Los van de megalomane indruk door de omvang zal de geschiedenis van het gebouw daar zeker een rol bij spelen. Het werd namelijk opgezet als een soort massaal biovakantie-oord door de nazi’s middels hun reisbureau KdF ofwel Kraft durch Freude. De Duitse arbeider zou voor zijn inzet voor de op bouw (lees:(oorlogs-)industrie) van het Derde Rijk van een welverdiende vakantie moeten kunnen genieten. De bedoeling was om 20.000 badgasten te herbergen. Het moderne leven stond toen al in de steigers. Maar het is niet zover gekomen dat het als zodanig dienst kon doen. Na de oorlog hebben de Russen het als interneringskamp gebruikt en nog even een begin gemaakt met de sloop ervan, maar dat viel dusdanig tegen dat ze daar maar vanaf zagen. Daarna deed het complex dienst als kazerne voor aanvankelijk Russische en vanaf de vijftiger jaren Oost-Duitse militairen. Nu is het de vraag of het enerzijds als monument gespaard zou moeten worden en anderzijds welke bestemming en functie het als zodanig zou kunnen worden. Het is hoe dan ook een bijzonder gebouw, een langgerekt kolos langs het strand van bijna vijf kilometer. Duidelijk in verschillende stadia van verval en in een klein gedeelte nog onderdak biedend aan een jeugdherberg en een particulier museum. In september bezochten we dat museum waarvan de collectie op ons een beetje overkwam als wat hap-snap bij elkaar geraapt. Ik vermoed toch dat veel Oost-Duitsers hier wellicht toch door nostalgische gevoelens van hun ‘toen was geluk nog heel gewoon’ periode en herinneringen aan die al dan niet zo goeie ouwe tijd overmand zouden kunnen raken. Dit toch indrukwekkende bouwwerk figureert ook nog vrij dominant in een speelfilm.

Nog even door Sassnitz

Onze vakantie ligt inmiddels alweer een paar maanden achter ons, maar even zo vrolijk in deze donkere dagen tussen kerst en oud-en-nieuw toch nog wat flarden (beeld)verslag daarvan. De soms welhaast serene rust van het eiland Rügen was wel een aangename afwisseling na de typisch stadse drukte van Berlijn. We verbleven er in een appartement in Sassnitz, wat zoals verwacht, een goede stek bleek om vandaar verschillende richtingen uit de rest van het eiland wat verder te bereizen en te ontdekken. Vanuit ons appartement konden we tussen twee naburige huizen door net naar een stukje Baltische zee gluren. Met de de telelens levert dat aardige tafereeltjes van op water reflecterend zonlicht op Daar achter en onder die rij bebouwing voor onze neus bevindt zich dan de

nog altijd wel bedrijvige vissershaven van Sassnitz Die haven ligt binnen de beschutting van een havenpier

waarop we deze lawaaivogel troffen Vanaf het begin van de pier zie je noordwaarts het oudere gedeelte van Sassnitz liggen met die witte huizen en gebouwen met veranda's die zo typerend zijn voor de Seebäder an die Ostseeküste Dat oude Sassnitz grenst aan het nationaal park Jasmund en nodigt toch wel uit tot een wandelingetje in die richting Ook een terras direct aan de Oostzee

nodigt zondermeer uit om op zo'n stekkie die zee en de horizon eens uitgebreid af te turen en wat boten te spotten of even de Seebrücke op en af te paraderen Het oude centrum van Sassnitz doet soms inderdaad wel wat oud aan maar dat geldt niet voor alles en iedereen in oud Sassnitz Dat was dan zomaar nog even voor oud-en-nieuw een wandelingetje voor jong en oud door Sassnitz.

Rügen

Na Berlijn gingen we naar Rügen. Rügen is een door een brug met het vasteland verbonden Duits eiland in Oostzee. Het is het grootste Duitse eiland en wel iets groter dan onze waddeneilanden bij elkaar. De naam kan wellicht wat associatie oproepen met ons woord 'ruig', maar Rügen oogt allerminst ruig op misschien wat stukken krijtrotskust en de zee bij stormweer na. Integendeel, het is over het algemeen een uiterst gevarieerd en vriendelijk glooiend landschap met mooie door bomen geflankeerde lanen, witte zandstranden, bijna overal water en dus veel licht. Rügen trekt (evenals Usedom) ook al ruim een eeuw veel badgasten.

Wij hadden een appartement in Sassnitz geboekt. Sassnitz is van oudsher een vissersplaats met verder maritieme, industiële en toeristische bedrijvigheid. Het leek ons een geschikte plek om van daar uit Rügen een beetje te verkennen.

Hier een korte impressie:

en hier een NDR docu over het eiland:

Nog iets over het visserijverleden op Rügen