Showing posts with label psychiater. Show all posts
Showing posts with label psychiater. Show all posts

Friday, August 28, 2015

Vlaams-Hollandse sofa-sofie

Filosofie Magazine vroeg drie Vlaamse zielenkenners en/of zielenknijpers om de Nederlandse samenleving eens op de sofa te leggen, waarvan verslag in het septembernummer.
FiloMaglogo

Met het oog op het ideaal van 'zelfkennis' hier wat citaten daaruit voor de landgenoten die dit magazine niet lezen:

Paul Verhaeghe:

In reactie op de maatschappelijke omwentelingen van de zestiger jaren:
Maar zoals wel vaker voorkomt bij maatschappelijke omwentelingen, kwam er een overcorrectie. De Nederlandse uitdrukking 'moet kunnen' geeft heel mooi de paradox weer van 'de bevrijding'. Moet kunnen. Alles wat voorheen verboden was, werd nu verplicht.
Het verdacht maken en ondermijnen van elke vorm van autoriteit doet zich ondermeer sterk voelen in de opvoeding:
Een crisis van de opvoeding is vaak het symptoom van een maatschappij in crisis. En dat is ook wat er in Nederland aan de hand is, stelt Verhaeghe.
'Waar autoriteit verdwijnt, komt er macht voor in de plaats. Onze politieke en economische situatie levert daarvan een gevaarlijke illustratie.'
en
'Een groot probleem hierbij is dat het fundament voor autoriteit weliswaar is weggevallen, maar dat de piramides er nog steeds zijn. Daar zien we hoe autoriteit verdwijnt, en macht ervoor in de plaats komt.We zitten in pirimidale machtsbolwerken. Kijk naar politiek; daar is geen autoriteit, het is pure macht.
Dat wordt nu des te duidelijker als we kijken naar de EU en Griekenland. Het recht van de rijkste die de eisen op tafel legt regeert. En dat is gevaarlijk.'
'Een gevolg hiervan is dat politici en leidinggevenden arrogant worden, en de 'gewone man' onderschatten. Religie en traditie zijn mede verdwenen omdat steeds meer mensen toegang hebben tot opleiding en kennis.
'
Om uit dit doodlopende spoor te kunnen geraken bepleit Verhaeghe 'horizintaal georganiseerde autoriteit' en een vorm van politiek gebaseerd op 'deliberatieve raadpleging'. En zijn advies voor Nederland:
Nederland moet naar een andere politiek, die niet meer volledig in dienst staat van de economie, maar terug is in de handen van de mensen.
Tot zover de man van eerder de Identiteit en nu de Autoriteit.
Dan Dirk de Wachter: Hij wist in ons land eerder een gevoelige snaar te raken met zijn Borderline Times.
Zijn nieuwe boek Liefde. Een onmogelijk verlangen? gaat over de wenselijke illusie van ‘de enige ware’ en verbondenheid vinden in het gewone.
De Nederlandse samenleving is een boeiend voorbeeld van die universele drang naar liefde. 'In jullie kleine landje zijn enorm grote verschillen. Enerzijds heb je de VPRO-kijkende, bakfiets-rijdende, grachtengordel-wonende mens, anderzijds de gereformeerde, toch wel streng-denkende mens uit de Bible Belt. Ondanks de verschillen vindt mijn nieuwe boek weerklank bij beide groepen.'
en
Het is een paradox. Liefde bestaatin de dagelijkse gewonigheid, maar wel in haar onwaarschijnlijke schoonheid. De mens is gedoemd tot duurzame hechting, en die vind je als je samen op de bank zit te kijken naar een buitengewoon oninteressant tv-programma, maar je toch uitverkoren voelt omdat je met die ene bent. Waar mensen slecht mee om kunnen gaan is datgeluk in die gewonigheid onvermijdelijk is.
Nederlanders hebben de neiging tegenslagen te ordenen in psychopathologische hokjes en dan die hokjes op te lossen met professionele hulp. Ik stel juist ont-psychiatrisering voor. Tegenslag verbindt mensen vaak meer dan vrolijkheid. In het delen van de kleine verdrietigheden toont zich juist de ware liefde.'
Damiaan Denys borduurt nog wat door op nederland en het abnormale.
In ons land voldoet bijna de helft van de bevolking aan de officiële criteria voor een psychische stoornis (42 van de 100). Dat is volgens Denys niet omdat we opeens allemaal zo gek geworden zijn maar omdat Nederlanders moeite zouden hebben om abnormaliteit te verdragen ofwel met het afwijkende om te gaan.
Maar ja, wat mag dan de norm zijn of heten?
De nieuwe norm is dolelmatigheid en controleerbaarheid geworden; alles moet snel en makkelijk oplosbaar zijn. En we passen die criteria nogal rigide toe.
'Die ontwikkeling naar efficiency zagen we al opkomen in de jaren zestig, waarin we afstand namen van religieuze betekenissystemen en politieke ideologieën in de overtuiging dat wij als individu het centrum van het heelal zijn en alles zelf doen. Die individualisering is alleen maar toegenomen. We zijn allemaal Mark Ruttes geworden: individuen die zichzelf centraal stellen en met een glimlach alles snel en pragmatisch oplossen. Zo ziet de Nederlandse samenleving eruit.'
Wat maakt onze samenleving zo problematisch? Voor Denys is het helder. 'We kunnen niet in een wereld leven zonder dat daar betekenis aan toe is gekend. En omdat we zo geíndividualiseerd zijn moeten we plots zélf betekenis aan de wereld toekennen. Maar dat lukt niet, omdat betekenis het individu overstijgt.
en
Abnormaliteit is een restproduct van onze maatschappij. Het is de stront van onze begrijpelijkheid. Hoe meer normaliteit we vreten, hoe meer abnormaliteit we schijten. We hebben het begrijpelijke verengd tot een smalle strook waarop slechts een minderheid zich wankel staande kan houden. En wie buiten deze functionaliteit valt, die is abnormaal.' We moeten niet onze wenkbrauwen fronsen om de abnormaliteit, concludeert Denys, maar om ons onvermogen om met abnormaliteit om te gaan.
Dat weten we dan ook weer.
Met dank aan de zielendokters van bij onze zuiderburen.

Tuesday, July 15, 2014

HMiG Vragenvuur (6) Došen

Als vervolg op Hollandse Meesters in Gesprek vonden eind vorig jaar een aantal bijeenkomsten plaats waarin de afzonderlijke meesters/deelnemers van/aan het gesprek onder de titel 'Vragenvuur' blootgesteld werden aan een interview en een aantal vragen uit het publiek.

De video's daarvan wil ik als vervolg op het voorgaande ook hier op dit blog weer even onder de aandacht brengen van collega's en mogelijke belangstellenden.

Deze laatste aflevering was zeker niet de minst interessante. Aan psychiater Anton Došen de eer van hekkensluiter in deze serie Vragen(v)uur.
Daar Došen voor hij medicijnen ging studeren als jongeman aanvankelijk overwoog om filosofie te doen en de psychiater toch in wezen een arts is die zich vooral met de geest bezighoudt, ligt het voor de hand dat hem hier gevraagd wordt naar het lichaam/geest probleem en zijn positie daarin.
Wat mij betreft altijd een interessante vraag.
Došen betoont zich geen aanhanger van een reductionistische maar meer van een holistische benadering van de mens en van zijn vak. Zelf spreekt hij graag van een integratieve benadering.
Hij haalt Karl Jaspers aan, die 100 jaar geleden al zei dat 'psychiatrie zonder filosofie toch maar een trieste zaak is'. En zo is het maar net! Het zou maar en dreigt ook inderdaad weleens een armetierige boel te worden.

Ook komt de, blijkbaar niet of nauwelijks te vermijden, spraakverwarring rond de begrippen classificatie en diagnostiek hier weer aan de orde.
Došen pleit ondermeer voor het ontwikkelen van profielen van gezonde ontwikkeling en besteed enige aandacht aan beteksnis en toepassing van het begrip 'mentaliseren'.
Opmerkelijk is ook dat Došen, naar aanleiding van een vraag hierover, en evenals Heijkoop, sociale ontwikkeling en emotionele ontwikkeling als twee onderscheiden aspecten van de psycho-sociale ontwikkeling ziet en benoemt; en wel opmerkelijk omdat het in deze tak vaan zorg toch steeds gebruikelijker wordt om van en over sociaal-emotionele ontwikkeling te spreken.



Interessant is ook de repliek die Došen op een artikel en voorstel van Wijnroks (juni 2013) geeft vanuit vooral een ontwikkelings- en evolutionair perspectief. Het voorstel van Wijnroks behelst het schrappen uit het 'woordenboek van de hulpverlening' van de begrippen onder- maar vooral overvragen als bepalende invloeden op het cognitief en emotioneel functioneren en ontwikkeling en ons tot een eenvoudiger(?) stressmodel te beperken. Anton Došen raadt Wijnroks aan de literatuur toch eens wat beter door te nemen en concludeert min of meer dat dit hele idee ingegeven lijkt door de behoefte aan simplificatie maar in de praktijk zal leiden tot grove oversimplificatie.
Dan vind ik het in dit verband toch wel een beetje flauw dat niet meteen ook maar even gevraagd werd wat Došen dan vindt van het voorstel van Duker om de begrippen ADHD en autisme ook maar volledig te schrappen uit het jargon en diagnostische- en verklaringsmodellen ten faveure van het continuüm prikkelzoekend danwel prikkelmijdend gedrag.

en het complete verhaal: Hollandse meesters in gesprek

Hollandse Meesters in Gesprek met Ina van Berckelaer-Onnes
Anton Došen aan het woord
Gijs van Gemert aan het woord
Pieter Duker aan het woord
Jacques Heijkoop aan het woord

College door een Hollandse bovenmeester
Vooruitblik of tikkie terug?
1 Vakmanschap is …..
2 De meesters over management
3 Wat weten we van dat werk?
4 Ideologie (in de zorg?)
5 Toekomst ….?
Nog effe napraten; HMiG

HMiG Vragenvuur (1) van Berckelaer-Onnes
HMiG Vragenvuur (2) van Gemert
HMiG Vragenvuur (3) Duker
HMiG Vragenvuur (4) Rispens
HMiG Vragenvuur (5) Heijkoop
HMiG Vragenvuur (6) Došen