Internal power en yoga?

 Over hatha yoga zou ik me wegens een gebrek aan kennis en/of bekendheid dus niet uitlaten. Ik heb uit nieuwsgierigheid overigens wel eens een paar proeflessen gevolgd omdat ik me toch afvraag wat de link is of kan zijn met de dingen die ik doe. Want ergens zou er, meen ik, toch een gezamenlijke oorsprong dan wel een kruisbestuiving op fundamentele punten moeten zijn te vinden. Yoga zoals dat nu in het Westen bekend is komt uit de Indiase traditie. Maar bepaalde vormen van yoga zijn ook in China en Japan bekend en die laten ontegenzeggelijk hun sporen na in hetgeen ik probeer te doen of te leren.

Zo is daar bijvoorbeeld de zogeheten Japanse yoga of ook wel Shinshin-tōitsu-dō van Tempu Nakamura. De aikido stijl waarin ik train is in een directe lijn terug te leiden tot Koichi Tohei en zijn invloed is daar ook overduidelijk. En zijn aikido stijl, doorgaans ki-aikido genoemd, gaf hij de naam Shin Shin Toitsu Aikido in navolging van het Shinshin-tōitsu-dō van zijn leraar en inspirator Nakamura. Die naam staat voor de coördinatie van lichaam en geest en op grond van het gedachtegoed van deze Japanse yoga formuleerde Tohei de vier principes voor de coördinatie van lichaam en geest, te weten:

Handhaving van de kern - Keep one point
Volledige ontspanning - Relax completely
Gewicht aan de onderkant - Keep weight underside / Have a light feeling (variation)
Aandacht is naar buiten gericht - Extend Ki

Principes die rust en stabiliteit teweegbrengen en overal in het dagelijks leven toegepast kunnen worden. Ze een kan niet zonder de ander en ze versterken elkaar en houden elkaar in stand.

In een fameus interview (deel1 en deel2) zei Tohei dat hij van Morihei Ueshiba (de stichter van het aikido) het belang van ontspannen zijn leerde maar van Nakamura wat de sleutel was om in die staat te komen. Zo heeft hetgeen ik doe misschien toch nog iets met yoga van doen, zij het een van een specifieke soort die meer weg heeft van een vorm van dynamische meditatie dan van het aannemen van bepaalde lichaamsposes.

Nu is deze Japanse yoga (evenals het aikido) van vrij recente oorsprong. Dit in tegenstelling tot de Chinese of Daoïstische yoga. Deze afbeelding uit de zogeheten Mawangdui Silk Texts dateert uit de tweede eeuw voor Christus.

Maar wat dan Chinese of Daoïstische yoga is of hoe dat er uit ziet is nog niet zo makkelijk te achterhalen. Wanneer ik op Yoga zoek in een van de zoekmachines levert dat behalve informatie over yoga vooral erg veel sites en adressen waar ik yoga zou kunnen leren op, veelal voorzien van afbeeldingen van goed geproportioneerde en lenige vrouwen in trendy en modieuze outfit. Kortom veel in de stijl van het magazine Happinez; leuk maar toch niet de eerste bron waar ik mijn informatie vandaan zou willen halen. Wanneer ik op Chinese of Daoïstische yoga zoek lijkt dat niet erg veel anders zij het dat dan termen als qigong, daoyin, do-in en yin yoga de overhand lijken te krijgen. Zo rondneuzend komt het me voor dat er vooral veel hybride vormen zijn ontstaan. En als ik me dan eens afvraag hoe vaak en sinds wanneer ik de term Yin-yoga voorbij hoor komen denk ik dat dat vooral iets van het laatste decennium is. Nu is er niets tegen nieuwe vormen, die zijn onvermijdelijk, maar in die veelheid en die mengelmoes wordt het misschien toch wat moeilijk om kwaliteit te onderscheiden.

Om zoveel mogelijk van kwaliteit en gedegenheid verzekerd te zijn op dit op het oog toch wat verwaaide en verwarde terrein ga ik toch liever af op iemand als Bruce Frantzis dan op bronnen a là Happinez magazine. In zijn Daoïst of Longevity Breathing Yoga programma geeft Bruce Frantzis een publicatie uit onder de titel: Longevity Breathing Yoga - Meditation from the Inside Out. Hierin trekt hij ondermeer de vergelijking tussen de Daoïstische en de Hatha Yoga. In dat verband vier heldere citaten uit voornoemde en zeer aan te raden publicatie:

Chinese and Indian traditions share a common goal: To calm the internal noise of the monkey mind—swinging from tree to tree—and connect with the chi that penetrates and interconnects all and everything.

Longevity Breathing yoga and Hatha yoga can help lead you to experience the final goal of not only quieting the monkey mind, but also experiencing enlightenment.

At the initial levels of practice, Longevity Breathing yoga and Hatha yoga practices differ; at the higher levels, on the path towards enlightenment, the practices converge

The purpose of both Taoist and Hatha yoga breathing exercises is to take you to a place where you can contact the energy of your body and spirit purely with your mind, regardless
of the kind of breathing exercise you do. The way they are taught, however, differs in the Chinese and Indian traditions.

Verder herinner ik me dat ik Bruce ooit in een video hoorde zeggen dat men in hatha yoga probeert te ontspannen in de verlenging of de stretch terwijl de daoïsten de stretch of verlenging min of meer automatisch teweeg willen brengen door te ontspannen. Dat raakt dan tevens aan het voor Frantzis essentiele onderscheid tussen de vuur- en de water-methode.

Uit bovenvermelde citaten mogen we opmaken dat het in de kern om iets anders of iets meer gaat dan het cultiveren van lenigheid, fitness, kracht of conditie. Dat meer moet dan gezocht worden in de verbinding tussen of de eenheid van lichaam en geest.
Yoga is het Sanskriet woord voor "juk" of eenheid of verbinding en in de diverse verhandelingen over yoga wordt ook meestal het tot eenheid of in balans brengen van het lichamelijke, het mentale en het spirituele in de mens als ultiem doel genoemd.
Ook in mijn aikido-training wordt ik er met regelmaat op gewezen dat ik die eenheid van lichaam en geest moet trachten te bewerkstelligen. (zie de principes van Tohei hierboven)

Maar wacht eens even …… zou ik dan al die jaren geprobeerd hebben, zonder me daar bewust van te zijn, om yoga te beoefenen?

<<< vorige - volgende >

Interne kracht?

 In het voorgaande heb ik globaal verteld hoe mijn kennismaking met de zogeheten krijgskunsten verliep en het zal wie dat leest duidelijk zijn dat ik daar inmiddels een iets meer dan oppervlakkige fascinatie voor heb ontwikkeld. Als ik me niet vergis wordt zoiets tegenwoordig wel een passie genoemd, maar ik verkies toch mijn eigen bewoordingen boven dit soort newspeak. Zo noem ik mezelf ook geen 'krijgskunstenaar' of 'warrior' zoals sommige beoefenaars die dergelijke termen als geuzenamen lijken te hanteren. Het moge ook duidelijk zijn dat mijn belangstelling voor de praktijk van deze kunsten aanvankelijk en in belangrijke mate schuilt en wortelt in de filosofische kant van met name interne kunsten als aikido of tai chi. We stuiten dan al snel op begrippen als de verhouding lichaam/geest, (levens-)energie en/of internal power.

En het zijn mu juist die verhouding lichaam en geest en de voor menigeen vage begrippen chi of (levens-)energie en interne kracht die mij boeien. Het meer daarvan willen begrijpen door het aan den lijve te ondervinden (die twee zijn in dit geval onlosmakelijk aan elkaar verbonden) vormen voor mij de belangrijkste motivatie om mij met een bepaald type krijgskunst bezig te houden. En zo zullen er velen met mij zijn. In de vorige episode meldde ik dat volgens Wikipedia wereldwijd honderden miljoenen mensen een of andere vorm van krijgskunst beoefenen. Er van uitgaande dat het aanvankelijke oogmerk waarmee men dat doet van velerlei aard kan zijn en op grond van wat ik zo om mij heen aantref, neem ik aan dat zich daar ook wel tien- tot honderd duizenden onder zullen bevinden met een gelijksoortige drive of motivatie als ikzelf. Motivatie tot wat dan?; ofwel waar zijn al die lieden naar op zoek dan?; of wat willen ze bereiken? De grote gemene deler in deze noem ik dan maar, zoals ook elders te doen gebruikelijk, 'internal power','internals' of 'intern werk'. Het beestje moet toch een naam hebben. nietwaar?

Hoewel veel van wat er zo al te zeggen valt over dit onderwerp de meeste mensen als abracadabra in de oren zal klinken wordt een en ander door een bepaalde groep martial artists druk besproken en bediscussieerd op fora als bijvoorbeeld reddit, aikiweb, vele blogs en steeds vaker op diverse facebook groepen. Wat de geïnteresseerde leek bij het lezen van discussies op dergelijke fora vooral op zal vallen is dat dit onderwerp blijkbaar op verschillende manieren benaderd kan worden, op verschillende manieren beschreven kan worden en dat volledige overeenstemming en eensluidendheid onder de experts doorgaans ver te zoeken is. Maar dat is nu eenmaal de aard van het beestje.

Om maar eens een dwarsstraat te noemen: in Yuinshinkai aikido spreken we van het bewegen van de tanden ballen en in Yan Shou Gong spreken we van het aanspreken van de 'strings' (in navolging van de anatomy trains of de bewegingsketens à la Thomas Myers) / ; verschillende bewoordingen die verschillende beelden zullen oproepen en uiteindelijk een vrijwel identiek effect op het lichaam en de interne toestand van het lichaam uitlokken en teweegbrengen. Dat illustreert dan meteen even de grote moeilijkheid in het spreken over of het beschrijven van die zogeheten internal power. Volgens velen is het ook eerder een staat van zijn die zich per definitie niet in woorden laat vangen. En taal verwijst niet alleen naar de werkelijkheid maar kan die ook verhullen of kleuren bijvoorbeeld doordat ze voor- en ingebakken ideeën en oordelen meebrengt. Maar wij zijn nu eenmaal talige wezens en willen liefst alles in woorden kunnen vatten.

Nu zijn er wel degelijk geschreven bronnen die specifiek gaan over het cultiveren van bedoelde interne kracht. Een goed voorbeeld hiervan betreft de zogeheten Tai Chi Ch'uan Classics. Een oude verzameling teksten die nauw verweven is met het gedachtegoed van het Daoïsme. Het voorwoord van The Essence of T'AI CHI CH'UAN - The Literary Tradition begint Susan Foe met:

"Translations should be both poetic and literal, yet frequently one ideal must be sacrificed to the other. In translating literature like the T'ai Chi Ch'uan Classics, which is a collection of writings spanning almost one Thousand years, there are many problems. For one thing, classical Chinese is terse, even telegraphic. Many characters have both concrete and abstract meanings so even simple sentences resound with allusions and imagery. Each aphorism echoes in the readers mind, creating overtones which stimulate new ideas and amplify old ones."

Om enkele bladzijden verder af te sluiten met:

"It is the hope of the authors that readers will not only appreciate the Classics for its beauty and wisdom, but will be stimulated to continue the tradition of adding their own insights and commentaries. Susan Foe"

Oosterse teksten klinken ons westerlingen niet zelden nogal bloemrijk en poetisch in de oren maar ik denk dat de hedendaagse lezer van de classics er nog versteld van kan staan hoeveel er nog helder en begrijpelijk doorklinkt uit deze beknopte teksten van weleer.
Er zijn ook mensen die niets met dergelijke teksten en bewoordingen hebben en de voorkeur geven aan concrete en op Westerse leest en logica geschoeide beschrijvingen en instructies. Ook voor hen valt er tegenwoordig genoeg in woord en geschrift te vinden om ze in de materie in te leiden. Een mooi voorbeeld daarvan is het werk van Paul Linden. Zijn boek It’s All the Same Except for the Differences ontvouwt in Paul’s eigen woorden:

“een analytische, lineaire en mechanische methode om de ontwikkeling van intuïtieve, sierlijke en holistische bewegingsvormen tot stand te brengen”.

Aikido of ColumbusAikido of Columbus

Dat lijkt me een kernachtige samenvatting en de grote verdienste van de methodiek zoals beschreven in dat boek namelijk, hoe tot een bepaalde intuïtieve en holistische staat van bewustzijn te komen zonder je daartoe op esoterische of poëtische taal te hoeven verlaten maar middels lineair en analytisch denken en empirisch onderzoek. Hetgeen voor mij reden was om dit boek in het Nederlands te vertalen. (zie hier)

Dus ga ik toch maar een poging wagen om een en ander over deze materie zeggen. Ik doe dat niet als deskundige, expert of meester op dit terrein maar als geïnteresseerde leek en amateur die ergens zijn hand op wil leggen en probeert zich dat eigen te maken. Daarbij put ik dan uit mijn beperkte kennis over en ervaring met dat interne werk en vooral ook uit wat ik geleerd of gehoord heb van al die leraren die zo in aflevering 4 en 6 voorbij kwamen. Naar ik mag hopen doe ik dit niet alleen voor mezelf maar heeft een andere geïnteresseerde hier ook nog iets aan.

<< vorige - volgende>>