Een totaal gebrek aan ...

... 'collectieve verbeeldingskracht van veel slimme mensen […] om het systeem als een geheel te begrijpen.’

, luidde in 2009 het antwoord van vooraanstaande Britse economen op een vraagje van Hare Majesteit over hoe het kon bestaan dat we die inmiddels fameuze financiële crisis niet aan zagen komen.

In een artikeltje in de Correspondent roept Rutger Bregman dit gedenkwaardige doch nogal gemakkelijk te vergeten en te negeren kattebelletje aangaande de belangrijkste oorzaak van de eurocrisis nog eens in herinnering. Daarbij concludeert hij dat mocht de een of andere koningin straks, na een mogelijk Grexit, ook wel eens van de slimste economen willen weten waarom we dat dan toch weer niet aan zagen komen, ze hoogstwaarchijnlijk op eenzelfde antwoord mag rekenen: Een totaal gebrek aan collectieve verbeeldingskracht.
Waar we dan nog aan toe zouden kunnen voegen: plus een stuitend gebrek aan solidariteit en aan politieke moed en doortastendheid.

Ik wil niet eindeloos doorgaan met het aanhalen en citeren van lieden die in deze kwestie op dezelfde golflengte zitten als ikzelf (want dat begint dan wellicht toch wat te lijken op het aanhalen van je eigen woorden) maar dit stukje van Bregman in de Correspondent en daarin de verwijzing naar Steve Randy Waldman slaan, wat mij betreft, weer dermate de spijker op de kop dat ik ze toch nog even aan die laatste voetnoot toe wil voegen.

Rutger Bregman:

Zoals Zuid-Holland eigenlijk Drenthe subsidieert, zo kan de eurozone alleen werken als de rijke landen solidair zijn met de armere landen

Steve Randy Waldman:

Throughout the crisis, European elites have faced a simple choice: Acknowledge and explain to electorates their own mistakes, which do not line up along national borders of virtue and vice, or revert to a much older playbook and manufacture scapegoats.

Such tiny, tiny people.

Griekse voetnoot

De kranten staan momenteel uiteraard bol van de analyses, meningen en voorspellingen aangaande een mogelijk 'Grexit'.
Wat mij daarin opvalt is dat de meeste van die commentaren opeens een stuk helderder, omvattender en genuanceerder lijken dan wat we eerder gewend waren te lezen over 'de Grieken en de euro'; al zijn ze zelden zo diepgravend en omvattend als het scherpe commentaar van Michael Hudson.

Maar de nuance wordt blijkbaar niet door iedereen op prijs gesteld want gisteren opent De kwestie van Peter de Waard met de zin:

Het is in Nederland langzaam riskanter het voor de Grieken op te nemen dan voor de extremisten van IS.

Men leze de Volkskrant van woensdag 8 juli er op na om te weten waarom dat zo zou zijn. De Waard eindigt zijn stukje met de volgende behartenswaardige woorden:

Als er een Grexit komt, is die deels gebaseerd op hardnekkige vooroordelen en de stereotypering van mensen met een bepaalde nationaliteit. De Grexit zal de wereld wel aankunnen, net als de implosie van de euro en een muur om elke staat.
De toename van vooroordelen, ook onder geïnformeerde mensen, niet.

Ik moest me vandaag maar van verder commentaar op dit Griekse en Europese debacle onthouden en sluit me graag aan bij de Voetnoot van Arnon Grunberg in de krant van eergisteren. Nee, geen politicus, econoom of financiële bolleboos dus, maar een schrijver/columnist die met weinig woorden de zaak in de kern weet te vatten:

Voetnoot Beul

Der Spiegel noemde Merkel een 'pedagogische imperialist'. Paul Krugman noemde de Europese technocraten 'middeleeuwse artsen'. Hoewel ik een fan ben van Merkel en hoewel ik denk dat technocraten wijze beslissingen kunnen nemen, geloof ik dat beiden gelijk hebben.
De Griekse operette - het is verstandig tragedie van operette te onderscheiden en ool al kan een operette uitmonden in een tragedie, zitten we vooralsnog in de operettefase - had voorkomen kunnen worden als Merkel dezelfde moed had opgebracht tegenover Griekenland als tegenover Pegida. Merkel demonstreerde tegen Pegida en rassenhaat in de Bondsrepubliek, warvoor ze niet genoeg kan worden geprezen.
In de analyse van Der Spiegel verschool ze zich wat Griekenland betreft achter het IMF in plaats van tot kwijtschelding over te gaan. Officieel is Europa tegen de doodstraf, in het geval van Griekenland bleek de trojka een gretige beul; de patiënt doden opdat hij nooit meer ziek kan worden.
Arnon Grunberg

Er zijn mensen die vinden dat er inmiddels veel teveel woorden aan deze kwestie vuil gemaakt worden en je hebt ook mensen die zich gewoon liever op de feiten en harde cijfers concentreren; voor hen nog een aardig staatje:
Dan weten we ook weer even waar het in dat opzicht nu eigenlijk helemaal om draaide!

Een duivels dilemma

Daar zien de Grieken zich voor geplaatst. Of ze nu morgen JA of NEE, NAI of OXI stemmen, dit hele circus lijkt voor de Grieken toch sterk op: of we nu door de hond of door de kat gebeten worden; wat maakt het uit?; bloeden zullen we!
Welbeschouwd bloeden de Grieken al een hele poos en moesten ze de ene na de andere aderlating, braindrain en zo meer ondergaan. En dan hebben ze komende week wellicht ook al geen brood meer op de plank of geen geld meer om brood te kopen.

Hoewel achtereenvolgende Griekse regeringen natuurlijk ook niet van blaam vrij te pleiten zijn, lijkt het toch vooral een aanhoudend gebrek aan doortastende leiding, visie en gezond verstand in de rest van Europa te zijn geweest die aan de huidige idiote patstelling en volslagen absurde situatie ten grondslag ligt.
Een situatie waarin keer op keer moeizaam over gigantische sommen noodhulp onderhandeld werd waarvan linea recta dan 91% terugstroomt naar Noord-Europese banken en geldschieters. Gerenommeerde economen als Krugman en Stiglitz betogen al jaren dat dergelijke schuldenlasten, zeker in combinatie met bezuinigingen totaal onhoudbaar en een kamikaze-strrategie zijn.
Erg helderziend hebben de Europese leiders zich in deze slepende kwestie bepaald niet getoond. Het gangbare geblahblah van onze vaderlandse pers en politici steekt daar zeker ook niet erg gunstig bij af. Hier toch nog maar wat feitjes over dat land waar iedereen wel een mening over schijnt te hebben. De gewone Grieken kunnen weinig meer dan zich voor of tegen hun regering uitspreken, zich voor of tegen Europa uitspreken of zich voor of tegen de Euro uit te spreken. Zo begint de democratie in Europa blijkbaar opnieuw in Griekenland al zal het niet iedereen duidelijk zijn waar een OXI of een NAI dan voor zouden staan. De rest van Europa rest ogenschijnlijk niets anders dan toe te kijken. Toch kunnen we in deze tijd van crowdfunding heus nog wel iets meer want voor €3 per ingezetene van de EU zijn de Grieken van hun schuld af! Wat drama? Waar hebben we het hier helemaal over?
Het ziet er naar uit dat we het dan zelf maar moeten doen want aan onze Europese technocraten en politieke leiders of aan Rutte, Dijsselbloem en consorten hebben dus helemaal niets in dergelijke belangrijke kwesties; die maken er maar een drama van.
Hoe zal de geschiedenis over ons en deze koekenbakkers oordelen?