Banaliteit op twee benen

Op de lagere school was ik uitermate geboeid door het vak Geschiedenis en speciaal door de Tweede Wereldoorlog of althans een aantal aspecten daarvan. Die interesse ging zover dat ik als tien- en elfjarig jochie dagelijks de krant afspeurde naar verslaggeving van en commentaren op het destijds gevoerde proces tegen Adolf Eichman om dat van A tot Z en in detail tot mij te nemen. Ik gold, in mijn omgeving, dan ook een beetje als een expert in het onderwerp en bedacht pas heel veel later dat dat weleens een vrij ongebruikelijke en/of merkwaardige belangstelling voor een jochie van die leeftijd zou kunnen zijn.

Wanneer we de motieven van Eichman proberen te doorgronden en te duiden komen we al snel uit op het commentaar en de filosofie van Hannah Arendt en het bekende experiment van Stanley Milgram. Dat levert dan gewoonlijk een wat onthutsend mens- en wereldbeeld op waarin beschaving en medemenselijkheid een wel heel dun laagje vernis lijkt te zijn dat zich door een wat autoritaire houding en een beroep op gehoorzaamheid en blindelingse volgzaamheid zonder al te veel moeite weg laat poetsen.

Rutger Bregman wil hier in dit stuk in de Correspondent toch wel enige stevige kanttekeningen bij plaatsen om te betogen dat we op twee benen staan en/of lopen en het heus niet alleen met dat ene been hoeven te doen dat in dit verband altijd maar weer 'in the picture' komt.

Daar zou Godfried Bomans wellicht genoegen mee genomen hebben; voor Rutger (en trouwens ook voor mij) is één zo'n been toch echt niet voldoende.  

Dom in klank en kleur

 Na twee dagen vrij veel groen met geel landschap doorkruist te hebben en behalve dat vooral veel auto’s en wat raststättes gezien te hebben, kwamen wij wat gaar en afgereisd in Wenen aan.

 Daar checkten we in in het Courtyard by Marriot Schonbrunn.

Vervolgens namen we de U-bahn naar Karlsplatz om van daar uit de de nog drukke binnenstad in te wandelen en een stekkie te vinden om onze eerste Weense maaltijd eens te nuttigen. Zo’n stekkie vonden we op de Neuer Markt.

 

Na de maaltijd begon het al te schemeren en liepen we nog een stukje verder de stad in. En zo kwamen we midden in het centrum bij de Stephansdom. De voorgevel werd op wat mysterieuze wijze verlicht en we zagen er nog mensen naar binnengaan. Dat deden wij dan ook maar eens.

 

Ook eenmaal binnen zagen we het interieur van de kathedraal in een veelkleurige lichtshow gedompeld en werden we verrast door bijzondere klanken.

We keken elkaar eens aan en zeiden: hoor jij dat ook? Zijn dat geen Corsicaanse klanken die we daar doorheen horen klinken?

We hoorden de ene keer elkaar afwisselend en op andere momenten samenspelend een akoestische gitaar, een elektrische gitaar, een cello, een orgel, een fagot en een vrouwelijke zangstem.

Het was een bijna sprookjesachtig geheel van geïmproviseerde muzikale klanken in een deels verduisterd en deels veelkleurig typisch rooms katholiek kerkinterieur. De beschenen zuilen en beelden van steen leken welhaast een stofuitdrukking van fluweel te hebben gekregen.

De zangstem, die we al eerder hoorden, bleek inderdaad afkomstig van van een Corsicaanse zangeres;  Battista Acquaviva.

 

We waren nietsvermoedend de opening van een kunstzinnge manifestatie binnengewandeld die zo te zien door nog iets van een hondertal bezoekers werd bijgewoond. Dat bleek een aangename en welhaast betoverende verrassing. Leuk en bijzonder om een vakantie zo te beginnen!

 

Dit schouwspel in klank en kleur droeg de titel ‘Chromotopia St Stephan’ van Victoria Coeln.

Een Via activa waar zeven vrouwelijke heiligen een verlichte dialoog zouden moeten aangaan met zeven geciteerde en eveneens vrouwelijke mystici, kunstenaressen, activisten en en denkers, te weten: Elfriede Jelinek, Edith Stein, Hannah Arendt, Hildegard von Bingen, Angela Kraus, Waris Dirie en Rosa Luxemburg.