Over oude wijsheden in nieuwe tijden

 Bregje Hofstede van De Correspondent hierover aan het woord.

De ophef rond zegetocht Baudet en FvD

Ik hoor en lees de laatste dagen nogal wat ophef, vooral in de vorm van (morele) verontwaardiging, over de verkiezingszege van 'Mooie Det' en zijn rebellenclub.
De leukste vond ik een ingezonden brief in VK van gisteren onder de titel: Oudhollands gezegde. Daar vraagt Rik Seur uit Haarlem zich af de aanhang van Baudet bekend is met de oerhollandse notie dat iedereen zijn uil voor een valk pleegt aan te zien ofwel:

Zoals de 'boreale' volksdichter Jacob Cats schreef:
'Elck acht zijn uyl een valck, en boven eygen mal.
Soo wil men dat het volck het soo geloven sal.'

Die Vadertje Cats toch met zijn rake typeringen.

Zelf ben ik bepaald geen grote fan en niet bijzonder onder de indruk van het chique opgedofte hanengekraai van de weledelgeleerde heer Baudet met zijn Forum voor Dementocratie en voel ik mij meer thuis bij de reactie van Rob Wijnberg die het heeft over: De papegaai van Minerva

Maar alle wijsheid op een stokje, hoe heten die kleine uiltjes die je telkens bij die grote uil ziet toch ook alweer?

Je hebt nog een dag ...

.. niet om over te stappen, zoals verzekeraars, energieleveranciers en prijsvergelijkers de afgelopen tijd onvermoeibaar rondtoeterden, maar toch iets dat daar in de verte wel op lijkt.

Nog één dag dus, dit jaar, om je mening over een of ander bij te stellen. Deze correspondenten vertellen je hoe dat bij hen in z'n werk ging: https://decorrespondent.nl/9046/hierover-stelden-onze-correspondenten-hun-mening-bij-in-2018/612800039038-4f56caac

Graven in het verleden?

De maand van de geschiedenis ligt weer achter ons en is ook al weer geschiedenis. Ik heb me deze maand overigens nauwelijks met de geschiedenis bezig gehouden; evenmin als met dit blog trouwens.

Niet dat ik nu minder dan andere maanden bezig gehouden werd door of attent gemaakt werd op mijn persoonlijke geschiedenis en herinneringen. Een mens vraagt zich nu eenmaal weleens af:
Hoelang hebben we of heb ik dit of dat nu al? Waar, wanneer en/of waarom kochten we dat toen ook al weer?
Of je ziet een fotootje op de screensaver voorbijkomen en denkt:
Waar en wanneer of tijdens welke vakantie was dat ook al weer en wat deden we daar toen?
Of je denkt nog eens terug aan een episode of gebeurtenis uit je jeugd. Iets dat, naar ik begrepen heb, je steeds vaker schijnt te doen met het stijgen der jaren. Nu beginnen mijn jaren ook al aardig te steigeren en ook bij mij wil de vraag weleens opborrelen: hoe het toch allemaal zo gekomen is, hoe ik hier beland ben en hoe ik toch zo geworden ben wie ik ben.
En laatst vroeg ik me zomaar nog af: hoelang ik me nu inmiddels een pensionado mag noemen? Daar hoefde ik gelukkig niet zo lang over na te denken: al bijna twee jaar!

Dergelijke gedachten en flitsen der vergangenheit passeerden mijn brein, door de bank genomen, net zo vaak als een jaar of een maand eerder. Daar heb ik de maand van de geschiedenis dus blijkbaar niet voor nodig. Nee, ik bedoel te zeggen dat ik niet willens en wetens stil gestaan heb bij of wat extra aandacht besteed heb aan de grote of actuele thema's uit wat we de geschiedenis plegen te noemen. Ik heb er dit jaar zelfs geen blogje aan gewijd.
Dat heeft bepaald niet aan de media gelegen want die hebben dit jaar toch behoorlijk uitgepakt in verband met de maand van de geschiedenis. Zo vierde het onvolprezen VPRO's OVT haar 25-jarig lubileum.

En dan was 2017 natuurlijk het Lutherjaar en oktober de maand waarin hij 500 jaar geleden zijn stellingen op een Duitse kerkdeur gespijkerd zou hebben. We zijn dan ook weer allemaal(?) aardig bijgepraat over deze Maarten Luther, wellicht zelfs tot vervelens toe.
Nu behoort deze Maarten Luther, in tegenstelling tot Martin Luther King en in weerwil van mijn calvinistische opvoeding, niet echt tot mijn helden. Hij kon heel wat wilder, fanatieker en daarbij haatdragend, haatzaaiend en vuilspuitend tekeer gaan dan dan het huidige opperhoofd van de Verenigde Staten. Max Pam herinnert ons er in zijn column in de Volkskrant weer even aan dat we hier ook met een van gemeenste en smerigste antisemieten uit de Europese geschiedenis van doen hebben. En voegt daar fijntjes aan toe:

dat wanneer Luther vandaag de dag zou leven en vandaag de dag zijn geschrift zou publiceren, hij onmiddellijk in de gevangenis zou worden gegooid. Luther ontkende de Holocaust niet, laten we wel wezen, hij riep ertoe op.

Nee, als het om de reformatoren gaat kan ik toch eerder en meer sympathie opbrengen voor ene Thomas Müntzer. Een beetje kritische zin en wat rebelsheid heeft toch wel wat, in ieder geval voor ons consumptieve wat verveelde en over het paard getilde Westerlingen in dit tijdsgewricht zou je zo denken. En dan lijkt die Müntzer me zomaar heel wat schappelijker, socialer, redelijker en tegelijkertijd spiritueler en mystieker dan de veelgeroemde Luther.



Nu (her)schrijft, zo beseffen we ons steeds vaker, iedere tijd en iedere generatie zijn eigen geschiedenis en vertelt die geschiedenis dus wellicht net zo veel of mogelijk meer nog over onszelf nu (en onze al dan niet gedroomde zelfbeelden) dan over onze voorgangers toen. Dan wordt het natuurlijk wel wat ingewikkeld want kijken we nu terug of in een spiegel.
Het blijft hoe dan ook een interessante vraag welke invloed de perikelen rond de reformatie gehad zouden hebben op de huidige maatschappelijke constellaties en hoe wij doorgaans in het leven staan en tegen de dingen aankijken. Menig geschreven artikel en televisie-documentaire heeft ons daar recent weer over bericht en zo lijkt zich redelijk of steeds consistenter verhaal te ontspinnen dat met name in protestante kringen in zelfgenoegzame aarde valt. Ja, hoe komen verhalen in de wereld? Nou, zo dus! Maar nu las ik deze week toch ook in de krant:

Stop met het herkauwen van clichés over de Reformatie: al vanaf 1400 werd de Bijbel in volkstaal gelezen

Alle aandacht in de media voor het begin van de Reformatie 500 jaar geleden onderstreept nog eens de actualiteit van onze geschiedenis. Alleen is dit een gemiste kans, omdat vooral achterhaalde en verouderde historische clichés herkauwd worden, terwijl de totaal andere conclusies van recent en vernieuwend onderzoek maar moeizaam doordringen.
In de Volkskrant van dinsdag 31 oktober wordt bijvoorbeeld ruim baan gegeven aan een protestantse blik op de veronderstelde zegeningen van de Reformatie: een rechtvaardige revolte tegen de corrupte rooms-katholieke kerk, onder andere omdat gewone mensen nu eindelijk de Bijbel zelfstandig en in hun eigen taal konden lezen, met als direct gevolg een hoger niveau van geletterdheid, welvaart door een calvinistisch arbeidsethos en kapitalisme - kortom een 'causaal verband tussen calvinisme en democratie'.
Hierin klinkt een oversimplificatie door van de overjarige Weber-thesis zoals beschreven in Die protestantische Ethik und der Geist des Kapitalismus uit 1905.
Dit soort ideologisch gekleurde paradigma's hebben kennelijk nog steeds een grote aantrekkingskracht, maar de historische bronnen spreken het toch echt tegen.

Aldus betogen Sabrina Corbellini en Margriet Hoogvliet in dit opiniestuk met een mooie foto van de Delftse Bijbel uit 1477 daaronder. En zo besluiten zij hun betoog:

Een van de negatieve gevolgen mede veroorzaakt door de Reformatie was een diepgaande en langdurige polarisering tussen protestanten en rooms-katholieken. Het bewieroken van de Reformatie door het blijven herhalen van argumenten uit deze ideologisch gekleurde polemiek is onnauwkeurige geschiedschrijving en levert een verkeerde voorstelling van zaken op.

Tja, dan levert een beetje doorgraven in dat verleden en een onbevangen blik toch weer een ander beeld op elkaar een beetje napraten om onszelf vervolgens te feliciteren met ons grote gelijk.
In dat verband mogen we ook de opmerkingen van New York Times-columnist Ross Douthat ter harte nemen die in zijn artikel 'Wie heeft de Reformatie gewonnen?' stelt:

De moderne wereld heeft ons veel zegeningen gebracht - en het feit dat katholieken en protestanten nu samenleven zonder bloedvergieten is daar zeker een van. Maar om te veronderstellen dat deze scheiding een noodzakelijk middel was om een gelukkig seculier en liberaal einddoel te bereiken, zou impliceren dat we de afloop van het verhaal al kennen - ook al heeft dat verhaal ons tot dusver zowel grotere vrijheden gegeven als vele nieuwe vormen van tirannie.

Want zoals Douthat terecht opmerkt waren de voortrekkers van die reformatie niet zelden fundamentalistische scherpslijpers die nog erger waren dan het kerkelijk gezag waartegen ze in de weer kwamen. En wanneer we na alle strijd en godsdienstoorlogen die daar het gevolg van waren dan eens globaal een plus en min-rekening vanuit hedendaags perspectief opmaken, zien we het volgende; aan de pluskant heeft het kerkelijk gezag aanzienlijk ingedamd zoniet naar de zijlijn verwezen, de politiek geseculariseerd en sommige vormen van individualisme vrij baan gegeven; aan de andere kant werden hiermee ook de nieuwe goden van de moderniteit op het schild en de troon gehesen, te weten de almachtige markt en de centralistische staat die het christendom als excuus voor plundering wisten te gebruiken in plaats van als tegenwicht tegen een ongelimiteerd botvieren van wereldlijke lusten en begeerten. Tja, heeft die reformatie ons dan per saldo iets opgeleverd waardoor je het de moeite waard zou kunnen vinden? Douthat zegt hierover:

Als de lutherse en calvinistische opstanden al de moeite van het herinneren waard zijn, dan toch vooral als middelen voor secularisatie.

Bij het lezen van die zin moet ik direct denken aan de Nederlandse theoloog Harry Kuitert die toevalligerwijs uit een zelfde calvinistisch nest stamt als ikzelf. Daarbij hoeven we ook een stuk minder diep in dat verleden te graven dan bij die andere reformatorische theologen. Deze zachtaardige maar vasthoudende zoeker naar waarheid en vaste grond voor zijn geloof overleed namelijk vlak voor deze recente maand van de geschiedenis en de conclusie van zijn levenslange zoektocht zal in reformatorische kringen hier en daar vast nog naklinken of nadreunen:

Alle spreken over Boven komt van beneden, ook het spreken dat beweert van Boven te komen

Heldere taal van Kuitert, zou ik zeggen; no two ways about it! Vereist ook niet zoveel graafwerk tenzij je je kop per se in het zand wilt steken natuurlijk.
Kunnen we analoog daaraan ook zeggen dat alle spreken over Toen toch echt in het Nu gebeurt? En dat dat toch echt een ander verhaal vertelt dan het spreken over Toen van Gisteren en dat van Morgen?

Ook De Correspondent liet zich niet onbetuigd deze maand van de geschiedenis en riep haar uit tot de maand van de verzwegen geschiedenis en vroeg zich af wie er bepaalt wat er dan in de geschiedenisboeken terecht komt. Toch maar weer doorgraven dan?

The 'Donald' Quixote

Nee ik ga hier even niets over hem zeggen. Dat doen velen op dit moment al maar ik laat het nu (met dank aan De Correspondent) graag over aan Rebecca Solnit over: The Loneliness of Donald Trump

Oud thema revisited

Een van de terugkerende thema's bij de aanvang van dit blog was dat van de tegenstelling danwel de verhouding tussen theorie en praktijk. Dat hield dan destijds ook vaak verband met kwesties zoals ik ze in dat vak van mij tegen placht te komen. Nu oefen ik dat vak sinds enige tijd al niet meer uit maar dat wil niet zeggen dat de heikele vragen rondom de verhouding theorie/praktijk mijn belangstelling niet meer zouden hebben. Het leven en de leer schuren tenslotte op zo'n beetje elk denkbaar terrein. Maar ja, wat valt daar nog voor zinnigs over te zeggen in deze tijd van Poetin, Erdogan, Trump, Wilders en nog een rijtje van dat soort hapsnurkers die hun eigen werkelijkheid los van de feiten creëren, zelden of nooit de dialoog aangaan en gebruik maken van nepnieuws en 'gaslighting' en zo meer.

Zo af en toe lees of hoor ik wel eens iets zinnigs in dit verband al gebeurt dat niet zo vreselijk vaak. Zo'n positieve uitzondering vind je bijvoorbeeld in dit artikel over Feiten en meningen van Coen Simon in de Correspondent.

Banaliteit op twee benen

Op de lagere school was ik uitermate geboeid door het vak Geschiedenis en speciaal door de Tweede Wereldoorlog of althans een aantal aspecten daarvan. Die interesse ging zover dat ik als tien- en elfjarig jochie dagelijks de krant afspeurde naar verslaggeving van en commentaren op het destijds gevoerde proces tegen Adolf Eichman om dat van A tot Z en in detail tot mij te nemen. Ik gold, in mijn omgeving, dan ook een beetje als een expert in het onderwerp en bedacht pas heel veel later dat dat weleens een vrij ongebruikelijke en/of merkwaardige belangstelling voor een jochie van die leeftijd zou kunnen zijn.

Wanneer we de motieven van Eichman proberen te doorgronden en te duiden komen we al snel uit op het commentaar en de filosofie van Hannah Arendt en het bekende experiment van Stanley Milgram. Dat levert dan gewoonlijk een wat onthutsend mens- en wereldbeeld op waarin beschaving en medemenselijkheid een wel heel dun laagje vernis lijkt te zijn dat zich door een wat autoritaire houding en een beroep op gehoorzaamheid en blindelingse volgzaamheid zonder al te veel moeite weg laat poetsen.

Rutger Bregman wil hier in dit stuk in de Correspondent toch wel enige stevige kanttekeningen bij plaatsen om te betogen dat we op twee benen staan en/of lopen en het heus niet alleen met dat ene been hoeven te doen dat in dit verband altijd maar weer 'in the picture' komt.

Daar zou Godfried Bomans wellicht genoegen mee genomen hebben; voor Rutger (en trouwens ook voor mij) is één zo'n been toch echt niet voldoende.  

Weer zo'n jaarwisseling?

De laatste dag van vorig jaar een museumbezoekje af gelegd.
Gisteravond Claudia gekeken en vond haar leuk en goed.
Ook wat diep in het glaasje gekeken en gewoontegetrouw ons nieuwe jaar in laten luiden door Jools met zijn annual Hootenanny.

En goede voornemens ... ach, deze jaarwisseling niet echt over nagedacht. Maar Marian wist er vanmorgen nog wel een te bedenken, te weten: meer fruit eten. Dat deden we namelijk altijd wel redelijk braaf maar sinds we de pensioengerechtigde leeftijd behaald hebben en niet meer naar de baas gaan is daar zomaar ernstig de klad in gekomen.
Nu is, waar het onze goede voornemens betreft, je iets voornemen één ding maar dat vervolgens ook blijven doen meestal iets heel anders! En 'gewoontevorming' blijkt dan vaak het verbindend element (of juist de 'missing link') tussen beiden te zijn, aldus De Correspondent.
Mocht je dat stuk helemaal uitlezen en, omdat je je er wel in kunt vinden, ook nog even in eerste stuk onder 'Meer lezen?' wilt duiken dan bestaat de kans dat je denkt: ja, kom laat ik mijn pensioenfonds ook eens aan hun vestje trekken over die klimaatkwestie. Dat doe je dan op deze website en ziedaar: had je je een uur geleden nog helemaal niets voorgenomen in die richting en heb je inmiddels je eerste goede daad van enige betekenis voor dit jaar verricht.

Leuker kunnen ze het toch niet maken voor de wat luiere 'gutmensch' van goede wil. De wereld redden of verbeteren ging volgens mij nog niet eerder zo gemakkelijk als nu bij de start van 2017.

Mooi interview met de Wachter

De laatste maand van het jaar een tijd voor bezinning? Wel, een ieder die daar enige behoefte toe voelt kan ik dit interview ten zeerste aanbevelen!

Beste pensioenstelsel ter wereld?

Tja, dat wordt nog al eens over ons Nederlandse pensioenstelsel beweerd, dat het het beste ter wereld zou zijn.

Een beetje Omdenken kan toch zomaar een wat ander beeld opleveren: zie dit artikel in De Correspondent.

Religieuze of politieke zegslieden?

Over geloof en politiek schreef ik al eens iets op dit blog.
Aan de zogeheten woordwolk hier rechts onder de vraag: Waar ging het dan over? kan ik aflezen dat het overigens heel wat vaker over politiek dan over geloof ging. Maar wat kun je anders verwachten van een aartstwijfefaar met het geloof van een ongelovige?



Misschien zou ik die verhouding toch maar beter iets om kunnen gooien. Ik ben het in ieder geval volledig met David van Reybrouck eens dat de religieuze leiders van nu aanzienlijk meer moreel leiderschap uitdragen en vertonen dan de politieke (mis)leiders van het moment, er veel meer in slagen te inspireren en ook heel wat gedegener met een goed verhaal de vinger op de zere plekken van de huidige samenleving weten te leggen.

Voor wie wil luisteren ..

.. heeft de VPRO zo rond oud-en-nieuw het late-night-magazine Nooit Meer Slapen een weekje ingeruild voor de podcastserie Grote Woorden waarin Wim Brands met een aantal vaderlandse denkers spreekt.
Dat was mij overigens geheel en al ontgaan, mede omdat ik er, als verse vrijgestelde, al niet aan toe kom om alles te lezen wat er hier zo door de brievenbus valt miste ik aldus ook de aankondiging in de VPRO-gids. En sinds ik, ruim vijftien jaar geleden, de nachtdienst vaarwel moest zeggen vang ik nog zelden iets op van nachtelijke radio-uitzendingen daar ik dan toch meestal op één oor lig.

Nu hoorde ik via De Correspondent een podcast waarin Lex Bohlmeijer sprak met Gabriël van den Brink. De opvattingen en ideeën van deze over onze samenleving filosoferende empirisch onderzoeker of empirisch onderzoekende filosoof vond ik dermate verfrissend, herkenbaar, prikkelend en de spijkers op de kop slaand dat ik toch even op zijn naam moest googelen.

Zo kwam ik dus op Grote Woorden terecht en hoorde in twee uur tijd in ieder geval veel ware woorden gesproken worden.

Nu hoor je de laatste tijd nogal eens dat mensen die met pensioen zijn zeggen dat ze geen tijd meer over hebben. Klinkt de werkenden misschien vreemd in de oren maar ik begin het, geloof ik, wel te begrijpen want nu heb ik zomaar weer nog acht uur Grote Woorden luisteren op mijn to-do list en een recente publicatie van van den Brink op mijn leeslijst staan.

Waar moet ik de tijd vandaan halen?; verzuchtte de oude man aan het begin van een nieuw jaar.

Welk antwoord op het huidige terrorisme?

Het dreigt misschien een beetje erg voorspelbaar en saai te worden op dit blog, maar toch ga ik vandaag alweer een link geven naar de Correspondent.

Dit als aansluiting op het blogje van gisteren en de vraag hoe het terrorisme in de huidige situatie effectief te bestrijden.


Een artikel van Maurits Martijn

Het was de vraag waar iedereen vorige week een antwoord op zocht: hoe bestrijden we terrorisme nu het best? In de mist na de aanslagenweek was één expert een baken van helderheid: Beatrice de Graaf. In een interview deelt ze een aantal lessen. 'Welke boodschap staat er nu echt op die bommen geschreven?'

met elf lessen die Beatrice de Graaf ons in deze kwestie te bieden heeft:
Elf lessen van Beatrice de Graaf, de hoogleraar die Nederland de weg wijst na Parijs

Actualiteit en correspondentie

'Actualiteit' is de verwijzing naar wat ons 'nu' bezighoudt en hoe de wereld volgens de media 'op dit moment' er uit ziet en er voor staat. Enkele betekenissen van het woord 'correspondentie': briefwisseling, overeenstemming, onderling verband, aansluiting.

Over de dreiging en het gevaar dat van IS, ISIS of Daesh uitgaat is al veel gezegd; wellicht al te veel maar dat zal, evenals de gevoelde dreiging, voorlopig zomaar niet overgaan.

Ik wil hier mijn gedachten over deze kwestie maar even niet aan toevoegen. Ik zou namelijk niet zo veel zinnigs toe te voegen hebben aan wat De Correspondent een paar dagen geleden er over te zeggen had.

Uit behoefte aan toch enige duiding en wat achtergronden volg ik wel degelijk bepaalde media over deze niet te vermijden kwestie. Als het over 'correspondentie' gaat, is dit ook wel een toepasselijk stukje.

Dat laatste artikel heeft ook iets relativerends en de actuele werkelijkheid is natuurlijk wel wat groter dan de terreur van IS en heeft nog wel meer reële bedreigingen voor ons in petto.

Wat te denken van de kosten en dreigende rampen als gevolg van de klimaatsverandering? Datzelfde getroffen Parijs zal binnenkort gastheer zijn en het decor vormen voor een historisch gezien cruciale klimaattop.

Ik meen dat het Obama was die deze top bestempelde als de eerste waarbij de gevolgen van de opwarming daadwerkelijk gevoeld kunnen worden en de laatste gelegenheid om die gevolgen nog enigszins te kunnen beteugelen.

Tja, wat is dan het onderlinge verband tussen een en ander? Die tussen roofbouw op het milieu en armoede, achterstelling en een al of niet leefbare wereld toont zich toch steeds duidelijker af!

Over achterstelling gesproken; hier nog een bepaald niet optimistisch stemmend artikel over een ontluisterende kant van wat wij doorgaans een beschaafde samenleving plegen te noemen.

De goednieuwsshow?

Tja, wat mag dan goed en wat mag dan slecht nieuws heten?

Beauty is in the eye of the beholder

zeggen de Engelsen wel eens en die constatering lijkt behalve op een esthetisch oordeel toch ook meestal ook wel van toepassing op onze primaire emotionele reacties op het nieuws en de morele oordelen die we dan vervolgens over de door de nieuwsmedia geschetste gebeurtenissen en/of stand van zaken plegen te vellen.
Maakt het in dat verband, buiten wat er ons verteld of vertoont wordt, voor onze geconditioneerde reactiepatronen ook nog uit hoe het verteld en vertoond wordt? Dat zou je toch wel zeggen.

C'est le ton qui fait la musique

zegt men dan toch in Frankrijk en verre omstreken.
En vraag de marketeers en de reclamemakers daar maar eens naar. Die lieden zijn onderdeel van een miljardenindustrie en hebben er hun werk van gemaakt om de media en onze leefomgeving te vervuilen met zoetgevoosde, indringende en niet zelden misleidende boodschappen ten behoeve van de best betalende opdrachtgever.
Zouden die Syrische en Afghaanse vluchtelingen niet wat van die lieden in kunnen huren om hun imago (na ondermeer de opmerkingen van ene Halve Zoolstra over gratis borstvergrotingen) wat op te poetsen? Of zouden die gelukzoekende armoedzaaiers dat, na het kaartje voor de boot, niet meer kunnen betalen?

Zoals de oude Brederoo al zei:

't kan verkeren.

Dat geldt dan zowel voor de toestand in de wereld als voor onze kijk daarop en de vele mogelijkheden daarin.
Hoe dan ook (b)lijken inhoud, vorm, kleur en frequentie van het dagelijkse bombardement aan nieuws(?)berichten in sterke mate (mede)bepalend voor welk beeld van de wereld we ons onbewust zullen vormen. Dat is dan, gezien de aard van onze nieuwsvoorziening, zelden of nooit een bijzonder rooskleurig wereldbeeld. En dan lijken we ernstig behoefte aan een 'Goednieuwsshow' te hebben.
De roep om 'de goednieuwsshow' is bepaald niet nieuw; de Hedgehoppers Anonymous staken er in 1965 al de draak mee. Maar dat heeft meer van doen met een bepaald type satirisch tv-programma van dit of dit kaliber dat overigens veel navolging vond en nog steeds vindt.

Nu kan de serieuzere positivo inmiddels ook wel her en der terecht voor uitgelezen goed nieuws in zowel het Nederlands als het Engels. Maar wellicht wordt zoiets al gauw weer teveel van het goede.

Ik vermoed dat we het toch iets meer moeten zoeken in evenwichtig en gedegen nieuws met erkenning van de banaliteit van het goede zoals ook Rutger Bregman hier in De Correspondent lijkt te betogen. We moeten het goede in de mens en pro-sociaal gedrag dan dus ook wel als zodanig weten te en willen (h)erkennen; ook bij die ander.
Maar dan hebben we het dus behalve over ons wereldbeeld ook over ons mensbeeld.

Is goed nieuws dan geen nieuws?

Dat lijkt toch vaak het geval. Mede omdat zoals Nicholas Kristof opmerkt, journalisten wel wat op gieren lijken in de zin dat ze toch altijd aangetrokken worden en op zoek zijn naar dood en verderf, naar rampen en schandalen of andere narigheid en ellende.
Het is nu eenmaal de core-business van die beroepsgroep zullen we maar zeggen. Dat heeft dan wel tot gevolg dat de media ons nogal eens een, op zijn zachts gezegd, onevenwichtig beeld van de wereld voorschotelen dat bovendien in toenemende mate door de waan van de dag en elkaar verdringende hypes wordt gekenmerkt.

What's the most important thing going on in the world today? The spread of technology? Rise of China? Globalization? No, I argue it's something else, and it's actually good news that we're oblivious to.

Read my column, aldus Kristof op zijn facebookpagina vorige week.



Vandaag wijst De Correspondent ons ook nog even op het verzuim van de media dit toch belangwekkende nieuws op gepaste wijze te melden.

Mocht je af en toe een beetje depri worden van het dagelijkse nieuws en het beeld van waar het met de wereld naar toe moet, weet dan: hele volksstammen en miljoenen mensen hebben, terwijl wij met crisis na crisis (zoals krediet-, hypotheek-, huizen-, economische, euro-, Griekse, vluchtelingencrisis en nog een paar die ik weer ben vergeten) aan het stoeien waren, een aanmerkelijk beter leven gekregen.

De vooruitgang die deze cijfers laten zien gaat dan uiteraard wel over die extreme en uitzichtloze armoede die een menswaardig bestaan zo goed als onmogelijk maken. Het bestaansniveau dat daarop volgt is nog altijd niet te vergelijken met wat wij gewoon zijn maar biedt wel kans en hoop op leven.

Even zo goed toch geweldig nieuws, nietwaar?
Als we nu toch eens wat zaken als militaire agressie, corporate power, vreemdelingenhaat, intolerantie en hyperige berichtgeving in eenzelfde omvang en tempo terug zouden kunnen brengen; zou dat niet mooi zijn?

was getekend, de idealist

Moeilijke vragen?

Voor wie er mee blijft worstelen hier Karel Smouter van De Correspondent over die vraag .

Rebecca Solnit

De naam Rebecca Solnit zei mij tot gisteren nog niets, maar ze schijnt door te gaan voor een 'modern sage' ofwel een eigentijdse wijze. Nu ben ik gewoonlijk wel nieuwsgierig naar wat wijsheid of wijsheden, als ze tenminste een beetje compact en te bevatten zijn, en Solnit blijkt metterdaad zulks met scherpe pen en gulle hand de wereld in te sturen of te strooien. Jelmer Mommers, correspondent Klimaat & Energie van De Correspondent publiceerde gisteren een indringend stuk van haar over klimaatverandering als al dan niet bewuste of geplande vorm van geweld in een vertaling door Menno Grootveld.
Zeer lezens- en overdenkenswaardig.
In een begeleidend stuk, met links naar nog vijf andere essays van haar hand, vertelt Mommers waarom De Correspondent dit stuk meent te moeten brengen en wat er zo geniaal aan de schrijfsels van Solnit zou zijn.
Kort samengevat is dat haar unieke stem waarin het persoonlijke politiek is en andersom, haar open, zoekende en meanderende schrijfstijl en haar absolute afkeer van vage en verhullende taal. En de mooie zin:

Solnit is niet volledig, en toch vertelt ze het hele verhaal

lijkt mij, na wat ik tot dusver van haar las, de spijker wel op de kop te slaan.
Rebecca Solnit profileert zich als een doortastende dame met visie, een open blik en heldere taal. Wat die taal betreft, hier een mooie qoute van haar:

We live and die by words and ideas, and it matters desperately that we get them right.

Toch nog weer wat Grieks verdriet

Merkte ik in een vorig blogje op nu wel eens genoeg over Griekenland en de euro gepalaverd te hebben; ik kan het blijkbaar niet laten dus toch nog even wat links toe.
Jürgen Habermas, icoon en geweten van de na-oorlogse intellectuele elite in Duitsland heeft namelijk ook nog iets te melden over de kwestie: zie dit interview in de Guardian en een artikel van zijn hand.
Of de Duitse of de Europese politiek en het zogenoemde ‘gesundes volksempfinden’ zich iets aan het oordeel van Habermas gelegen zullen laten liggen valt overigens nog te bezien en waarschijnlijk wel te betwijfelen.
De Correspondent heeft bij monde van Jesse Frederik ook nog wat commentaar met wat cijfertjes en grafiekjes, want daar zijn we zo dol op en we bouwen onze oordelen nu eenmaal graag op harde cijfers.

Gezien de kakafonie van econoblahblah rond de hele kwestie is enige duiding en het in perspectief zetten van een en ander door een econoom die heldere gewone-mensentaal spreekt hier wellicht op zijn plaats:

Aandacht voor het hechtingsproces en ...

Een favoriet en telkens terugkerend thema op het blog van Henk50 is dat van 'hechting' bij onze (dier)soort 'de mens'. Zelf heb ik me, op dit blog, ook nog eens aan een paar stukjes over dit boeiende onderwerp gewaagd.
Dat dit onderwerp ook werkelijk boeit bleek me eens temeer uit de belangstelling en de reacties van mijn collega's toen diezelfde Henk50 op het werk twee cursusmiddagen over 'hechting en gehechtheid' gaf.

Deze week brachten Marilse & Ewoud het thema 'hechting', onder de noemer ouder-kindrelatie, onder de aandacht in De Correspondent.

In een reactie op dat artikel werd ik attent gemaakt op het boek en de bijzonder doorwrochte en interessante inzichten van de, mij tot dan onbekende, antropologe Jean Liedloff. Met haar verfrissende en behartenswaardige kijk op de vroegkinderlijke ontwikkeling en daarbij tevens massieve kritiek op onze (beschaafde?) Westerse cultuur te zien en te horen op Vimeo:

Jean Leidloff - The Continuum Concept from Touch the Future on Vimeo.