De goednieuwsshow?

Tja, wat mag dan goed en wat mag dan slecht nieuws heten?

Beauty is in the eye of the beholder

zeggen de Engelsen wel eens en die constatering lijkt behalve op een esthetisch oordeel toch ook meestal ook wel van toepassing op onze primaire emotionele reacties op het nieuws en de morele oordelen die we dan vervolgens over de door de nieuwsmedia geschetste gebeurtenissen en/of stand van zaken plegen te vellen.
Maakt het in dat verband, buiten wat er ons verteld of vertoont wordt, voor onze geconditioneerde reactiepatronen ook nog uit hoe het verteld en vertoond wordt? Dat zou je toch wel zeggen.

C'est le ton qui fait la musique

zegt men dan toch in Frankrijk en verre omstreken.
En vraag de marketeers en de reclamemakers daar maar eens naar. Die lieden zijn onderdeel van een miljardenindustrie en hebben er hun werk van gemaakt om de media en onze leefomgeving te vervuilen met zoetgevoosde, indringende en niet zelden misleidende boodschappen ten behoeve van de best betalende opdrachtgever.
Zouden die Syrische en Afghaanse vluchtelingen niet wat van die lieden in kunnen huren om hun imago (na ondermeer de opmerkingen van ene Halve Zoolstra over gratis borstvergrotingen) wat op te poetsen? Of zouden die gelukzoekende armoedzaaiers dat, na het kaartje voor de boot, niet meer kunnen betalen?

Zoals de oude Brederoo al zei:

't kan verkeren.

Dat geldt dan zowel voor de toestand in de wereld als voor onze kijk daarop en de vele mogelijkheden daarin.
Hoe dan ook (b)lijken inhoud, vorm, kleur en frequentie van het dagelijkse bombardement aan nieuws(?)berichten in sterke mate (mede)bepalend voor welk beeld van de wereld we ons onbewust zullen vormen. Dat is dan, gezien de aard van onze nieuwsvoorziening, zelden of nooit een bijzonder rooskleurig wereldbeeld. En dan lijken we ernstig behoefte aan een 'Goednieuwsshow' te hebben.
De roep om 'de goednieuwsshow' is bepaald niet nieuw; de Hedgehoppers Anonymous staken er in 1965 al de draak mee. Maar dat heeft meer van doen met een bepaald type satirisch tv-programma van dit of dit kaliber dat overigens veel navolging vond en nog steeds vindt.

Nu kan de serieuzere positivo inmiddels ook wel her en der terecht voor uitgelezen goed nieuws in zowel het Nederlands als het Engels. Maar wellicht wordt zoiets al gauw weer teveel van het goede.

Ik vermoed dat we het toch iets meer moeten zoeken in evenwichtig en gedegen nieuws met erkenning van de banaliteit van het goede zoals ook Rutger Bregman hier in De Correspondent lijkt te betogen. We moeten het goede in de mens en pro-sociaal gedrag dan dus ook wel als zodanig weten te en willen (h)erkennen; ook bij die ander.
Maar dan hebben we het dus behalve over ons wereldbeeld ook over ons mensbeeld.

Goed en/of slecht nieuws?

OK, je hebt dus goed nieuws en slecht nieuws en dankzij onze evolutionaire ontwikkeling en de media overheerst dat slechte nieuws nogal eens tot in absurde mate en vertekent het doorgaans ons beeld van de wereld. Gelukkig beschikken we altijd nog over ons gezonde (in ons land zeggen we ook graag 'nuchtere') of boerenverstand en de statistieken om dat scheve beeld wat te objectiveren en bij te stellen.
Het goede nieuws met betrekking tot dat gezonde verstand lijkt me dat het nogal eerlijk verdeeld is over ons allen; zeg maar, grofweg net als de meeste menselijke trekjes volgens de normaalverdeling. Het heet niet voor niets 'common sense' in het Engels.
Het slechte nieuws in verband met genoemd verstand is dan dat niet iedereen altijd genegen lijkt om het ook te gebruiken.


In menige training gesprekstechnieken wordt er op gehamerd altijd met het slechte nieuws te beginnen en dat dan zo helder, zakelijk en gepast mogelijk te brengen. Laat ik die volgorde hier dan verder ook maar aan houden.

Het slechte nieuws ten aanzien van die statistiek, die wij tegenwoordig overal bijslepen en voor veel lieden een soort bijbelse zeggingskracht lijkt te hebben, luidt dat je kunt liegen met statistiek en dat dat ook alom gebeurt om een bepaalde (valse) voorstelling van zaken te geven.
En dat is zeker geen nieuws want al in de negentiende eeuw verzuchtte Disraeli:

There are three kinds of lies: lies, damned lies, and statistics

Het goede nieuws met betrekking tot de statistiek als hulpmiddel bij onze kijk op de werkelijkheid en de wereld is dat, zoals in een vorig blogje al ter sprake kwam, Hans Rosling, zijn baas en zoon en diens vrouw met hun Gapminder statistieken op een zodanige wijze weten toe te passen en te presenteren dat het met enkele beelden heel veel bloot legt en inzichtelijk maakt en aldus het echte en het goede nieuws ook tot ons door kan dringen.
Wat de media ofwel onze nieuwsboeren betreft lijkt het slechte nieuws te zijn dat ze zich maar moeilijk laten overtuigen door of met de mond vol tanden staan tegenover Rosling's beklag richting media. Of men geeft er überhaupt geen blijk van hier enige boodschap aan te hebben; 'the show must go on', nietwaar en 'the news never stops' want DWDD.
Het goede nieuws is dan dat de Roslings zich hier niet door laten ontmoedigen (ze hebben een missie) en zo dan toch wel eens het nieuws halen.


Gaande de uitvoering van die missie om iets aan onze onwetendheid te doen brengen de Roslings die onwetendheid ook exact in kaart. Dat doen ze middels korte vragenlijstjes of zeg maar een mini-tentamentje over de toestand in de wereld. Dat wij mensen hier slechter scoren dan de chimpansees die Hans Rosling in de dierentuin bezocht mogen we, dacht ik zo, toch wel als heel beschamend of slecht nieuws beschouwen. De Europeanen doen het overigens ook nog een stuk slechter dan de Amerikanen.
Het goede nieuws is dan weer dat zoon Ola ons kan vertellen hoe dat zo komt en ons ook nog wat (nuchtere) richtlijnen aan de hand doet om onze blik op de wereld wat meer werkelijkheidswaarde te geven zodat we misschien de chimpansees ooit nog eens kunnen verslaan in een dergelijke 'quiz' of 'contest'. Want dat zou toch helemaal niet gek staan op de CV van de 'homo sapiens'?; en daarbij ons mensbeeld zo mogelijk nog wat opvijzelen, zeg nou zelf!


Oh ja, en over dat onoverkomelijke vluchtelingenprobleem waar Europa zich nu (zo plots?) mee geconfronteerd ziet heeft vader Hans ook nog wat harde cijfers om de aantallen ook daar wat in verhouding te kunnen plaatsen. Wat zeggen de cijfers?, vroeg ik mij ooit eens in een blogje af. Wel, wat de cijfers hier zeggen is helder: er zijn ruim twaalf miljoen Syriërs op drift geraakt. Slecht nieuws, heel slecht nieuws dus. En dit zal heus niet de laatste vluchtelingenstroom in de wereld zijn.
Van die ruim twaalf miljoen Syriërs op drift komt er een fractie naar Europa en of dat nu als goed of slecht nieuws te kwalificeren valt mag je zelf beantwoorden.


Wat ook heel helder uit het verhaal van Ola blijkt, en mij ook al enige tijd als onvermijdelijke logica voorkomt, is dat andere delen van de wereld dan wat wij het Westen noemen of noemden, zich ontwikkelen en rijker worden. En wij hier dus relatief minder rijk of armer worden en ook op het wereldtoneel veel aan invloed zullen moeten inleveren of delen.
En ook de vraag of dat dan goed of slecht nieuws mag heten, laat ik hier maar even aan jou, de lezer, over.


P.S. Vanmorgen lees ik in de krant onder de kop:

Meer werkgelegenheid, niet minder werklozen

Het slechte nieuws is dat de daling van de werkloosheid stagneert, het goede dat er wel meer werk is. Maar dat werk is gegaan naar mensen die al een baan hadden.

Het blijft, wat de kleur en de toon van het nieuws en al zeker het economische nieuws betreft, dus een beetje van Jantje huilt, Jantje lacht. Daar het nogal eens kan verkeren zou het lachen van vandaag zo maar eens het huilen van morgen kunnen zijn, en andersom.

Is goed nieuws dan geen nieuws?

Dat lijkt toch vaak het geval. Mede omdat zoals Nicholas Kristof opmerkt, journalisten wel wat op gieren lijken in de zin dat ze toch altijd aangetrokken worden en op zoek zijn naar dood en verderf, naar rampen en schandalen of andere narigheid en ellende.
Het is nu eenmaal de core-business van die beroepsgroep zullen we maar zeggen. Dat heeft dan wel tot gevolg dat de media ons nogal eens een, op zijn zachts gezegd, onevenwichtig beeld van de wereld voorschotelen dat bovendien in toenemende mate door de waan van de dag en elkaar verdringende hypes wordt gekenmerkt.

What's the most important thing going on in the world today? The spread of technology? Rise of China? Globalization? No, I argue it's something else, and it's actually good news that we're oblivious to.

Read my column, aldus Kristof op zijn facebookpagina vorige week.



Vandaag wijst De Correspondent ons ook nog even op het verzuim van de media dit toch belangwekkende nieuws op gepaste wijze te melden.

Mocht je af en toe een beetje depri worden van het dagelijkse nieuws en het beeld van waar het met de wereld naar toe moet, weet dan: hele volksstammen en miljoenen mensen hebben, terwijl wij met crisis na crisis (zoals krediet-, hypotheek-, huizen-, economische, euro-, Griekse, vluchtelingencrisis en nog een paar die ik weer ben vergeten) aan het stoeien waren, een aanmerkelijk beter leven gekregen.

De vooruitgang die deze cijfers laten zien gaat dan uiteraard wel over die extreme en uitzichtloze armoede die een menswaardig bestaan zo goed als onmogelijk maken. Het bestaansniveau dat daarop volgt is nog altijd niet te vergelijken met wat wij gewoon zijn maar biedt wel kans en hoop op leven.

Even zo goed toch geweldig nieuws, nietwaar?
Als we nu toch eens wat zaken als militaire agressie, corporate power, vreemdelingenhaat, intolerantie en hyperige berichtgeving in eenzelfde omvang en tempo terug zouden kunnen brengen; zou dat niet mooi zijn?

was getekend, de idealist