Goed en/of slecht nieuws?

OK, je hebt dus goed nieuws en slecht nieuws en dankzij onze evolutionaire ontwikkeling en de media overheerst dat slechte nieuws nogal eens tot in absurde mate en vertekent het doorgaans ons beeld van de wereld. Gelukkig beschikken we altijd nog over ons gezonde (in ons land zeggen we ook graag 'nuchtere') of boerenverstand en de statistieken om dat scheve beeld wat te objectiveren en bij te stellen.
Het goede nieuws met betrekking tot dat gezonde verstand lijkt me dat het nogal eerlijk verdeeld is over ons allen; zeg maar, grofweg net als de meeste menselijke trekjes volgens de normaalverdeling. Het heet niet voor niets 'common sense' in het Engels.
Het slechte nieuws in verband met genoemd verstand is dan dat niet iedereen altijd genegen lijkt om het ook te gebruiken.


In menige training gesprekstechnieken wordt er op gehamerd altijd met het slechte nieuws te beginnen en dat dan zo helder, zakelijk en gepast mogelijk te brengen. Laat ik die volgorde hier dan verder ook maar aan houden.

Het slechte nieuws ten aanzien van die statistiek, die wij tegenwoordig overal bijslepen en voor veel lieden een soort bijbelse zeggingskracht lijkt te hebben, luidt dat je kunt liegen met statistiek en dat dat ook alom gebeurt om een bepaalde (valse) voorstelling van zaken te geven.
En dat is zeker geen nieuws want al in de negentiende eeuw verzuchtte Disraeli:

There are three kinds of lies: lies, damned lies, and statistics

Het goede nieuws met betrekking tot de statistiek als hulpmiddel bij onze kijk op de werkelijkheid en de wereld is dat, zoals in een vorig blogje al ter sprake kwam, Hans Rosling, zijn baas en zoon en diens vrouw met hun Gapminder statistieken op een zodanige wijze weten toe te passen en te presenteren dat het met enkele beelden heel veel bloot legt en inzichtelijk maakt en aldus het echte en het goede nieuws ook tot ons door kan dringen.
Wat de media ofwel onze nieuwsboeren betreft lijkt het slechte nieuws te zijn dat ze zich maar moeilijk laten overtuigen door of met de mond vol tanden staan tegenover Rosling's beklag richting media. Of men geeft er überhaupt geen blijk van hier enige boodschap aan te hebben; 'the show must go on', nietwaar en 'the news never stops' want DWDD.
Het goede nieuws is dan dat de Roslings zich hier niet door laten ontmoedigen (ze hebben een missie) en zo dan toch wel eens het nieuws halen.


Gaande de uitvoering van die missie om iets aan onze onwetendheid te doen brengen de Roslings die onwetendheid ook exact in kaart. Dat doen ze middels korte vragenlijstjes of zeg maar een mini-tentamentje over de toestand in de wereld. Dat wij mensen hier slechter scoren dan de chimpansees die Hans Rosling in de dierentuin bezocht mogen we, dacht ik zo, toch wel als heel beschamend of slecht nieuws beschouwen. De Europeanen doen het overigens ook nog een stuk slechter dan de Amerikanen.
Het goede nieuws is dan weer dat zoon Ola ons kan vertellen hoe dat zo komt en ons ook nog wat (nuchtere) richtlijnen aan de hand doet om onze blik op de wereld wat meer werkelijkheidswaarde te geven zodat we misschien de chimpansees ooit nog eens kunnen verslaan in een dergelijke 'quiz' of 'contest'. Want dat zou toch helemaal niet gek staan op de CV van de 'homo sapiens'?; en daarbij ons mensbeeld zo mogelijk nog wat opvijzelen, zeg nou zelf!


Oh ja, en over dat onoverkomelijke vluchtelingenprobleem waar Europa zich nu (zo plots?) mee geconfronteerd ziet heeft vader Hans ook nog wat harde cijfers om de aantallen ook daar wat in verhouding te kunnen plaatsen. Wat zeggen de cijfers?, vroeg ik mij ooit eens in een blogje af. Wel, wat de cijfers hier zeggen is helder: er zijn ruim twaalf miljoen Syriërs op drift geraakt. Slecht nieuws, heel slecht nieuws dus. En dit zal heus niet de laatste vluchtelingenstroom in de wereld zijn.
Van die ruim twaalf miljoen Syriërs op drift komt er een fractie naar Europa en of dat nu als goed of slecht nieuws te kwalificeren valt mag je zelf beantwoorden.


Wat ook heel helder uit het verhaal van Ola blijkt, en mij ook al enige tijd als onvermijdelijke logica voorkomt, is dat andere delen van de wereld dan wat wij het Westen noemen of noemden, zich ontwikkelen en rijker worden. En wij hier dus relatief minder rijk of armer worden en ook op het wereldtoneel veel aan invloed zullen moeten inleveren of delen.
En ook de vraag of dat dan goed of slecht nieuws mag heten, laat ik hier maar even aan jou, de lezer, over.


P.S. Vanmorgen lees ik in de krant onder de kop:

Meer werkgelegenheid, niet minder werklozen

Het slechte nieuws is dat de daling van de werkloosheid stagneert, het goede dat er wel meer werk is. Maar dat werk is gegaan naar mensen die al een baan hadden.

Het blijft, wat de kleur en de toon van het nieuws en al zeker het economische nieuws betreft, dus een beetje van Jantje huilt, Jantje lacht. Daar het nogal eens kan verkeren zou het lachen van vandaag zo maar eens het huilen van morgen kunnen zijn, en andersom.

Een wat realistischer wereldbeeld?

Net als nieuwsberichten komen wereldbeelden in velerlei soorten en maten. Die welke ons door de media voorgeschoteld worden lijken toch erg weinig stabiel en soms wel zeer veranderlijk. Het ene moment schijnen Europa, de euro of pro-Europeanen de wortel van alle kwaad, dan zijn het weer de luie uitkeringstrekkers en het volgende moment de graaiende bankiers. Enkele maanden geleden vormden de Grieken (geen cent meer naar Griekenland) nog de grootste bedreiging voor onze welvaart en comfortabel welzijn en van de ene op de ander dag hoor je daar nauwelijks meer over en wordt hun plaats ingenomen door (onverwachte?) horden vluchtelingen (terwijl sommigen, waaronder ikzelf, beweren dat zij evenzogoed een zegen en een antwoord op een gigantisch demografisch probleem dat ons te wachten staat zouden kunnen vormen).


Kortom: het kan verkeren

Nu mag ik de lijfspreuk van ene Brederoo nogal eens graag als motto voor mijn blogjes gebruiken maar de manier waarop de veranderlijkheid zich in onze reguliere nieuwsvoorziening uit lijkt me toch echt niet goed, gezond of realistisch. Mijn moeder placht ons altijd op het hart te drukken om het huisje bij het schuurtje te laten en dat zeg ik haar in deze dan graag na.

Gelukkig is daar altijd nog de zweedse arts en gezondheidswetenschapper Hans Rosling om onze kijk op de (buiten)wereld in een wat werkelijkheidsgetrouwer perspectief te plaatsen. Met zijn organisatie Gapminder tracht hij er het nodige aan te doen om ons uit de sluimerstand van onze onwetendheid te wekken door wat kloven en gaten in onze kennis op te vullen. Hiervoor gebruikt hij veelvuldig de data zoals die door de VN worden verstrekt en voor een ieder toegankelijk en inzichtelijk zijn.
Hij is ook goed op youtube vertegenwoordigd.
Dus als je je beeld van de grote wereld eens wat op wilt poetsen kun je meestal wel goed bij Rosling terecht:



Ik las afgelopen weekend een interview met hem in de Volkskrant waarin hij zijn afkeer en ergernis over het soort domme vragen dat het journaille doorgaans pleegt te stellen, bepaald niet onder stoelen of banken stak. Was een grappig interview en vooral illustratief voor de vraag waar het nu wel en niet over zou kunnen of moeten gaan.