Goed en/of slecht nieuws?

OK, je hebt dus goed nieuws en slecht nieuws en dankzij onze evolutionaire ontwikkeling en de media overheerst dat slechte nieuws nogal eens tot in absurde mate en vertekent het doorgaans ons beeld van de wereld. Gelukkig beschikken we altijd nog over ons gezonde (in ons land zeggen we ook graag 'nuchtere') of boerenverstand en de statistieken om dat scheve beeld wat te objectiveren en bij te stellen.
Het goede nieuws met betrekking tot dat gezonde verstand lijkt me dat het nogal eerlijk verdeeld is over ons allen; zeg maar, grofweg net als de meeste menselijke trekjes volgens de normaalverdeling. Het heet niet voor niets 'common sense' in het Engels.
Het slechte nieuws in verband met genoemd verstand is dan dat niet iedereen altijd genegen lijkt om het ook te gebruiken.


In menige training gesprekstechnieken wordt er op gehamerd altijd met het slechte nieuws te beginnen en dat dan zo helder, zakelijk en gepast mogelijk te brengen. Laat ik die volgorde hier dan verder ook maar aan houden.

Het slechte nieuws ten aanzien van die statistiek, die wij tegenwoordig overal bijslepen en voor veel lieden een soort bijbelse zeggingskracht lijkt te hebben, luidt dat je kunt liegen met statistiek en dat dat ook alom gebeurt om een bepaalde (valse) voorstelling van zaken te geven.
En dat is zeker geen nieuws want al in de negentiende eeuw verzuchtte Disraeli:

There are three kinds of lies: lies, damned lies, and statistics

Het goede nieuws met betrekking tot de statistiek als hulpmiddel bij onze kijk op de werkelijkheid en de wereld is dat, zoals in een vorig blogje al ter sprake kwam, Hans Rosling, zijn baas en zoon en diens vrouw met hun Gapminder statistieken op een zodanige wijze weten toe te passen en te presenteren dat het met enkele beelden heel veel bloot legt en inzichtelijk maakt en aldus het echte en het goede nieuws ook tot ons door kan dringen.
Wat de media ofwel onze nieuwsboeren betreft lijkt het slechte nieuws te zijn dat ze zich maar moeilijk laten overtuigen door of met de mond vol tanden staan tegenover Rosling's beklag richting media. Of men geeft er überhaupt geen blijk van hier enige boodschap aan te hebben; 'the show must go on', nietwaar en 'the news never stops' want DWDD.
Het goede nieuws is dan dat de Roslings zich hier niet door laten ontmoedigen (ze hebben een missie) en zo dan toch wel eens het nieuws halen.


Gaande de uitvoering van die missie om iets aan onze onwetendheid te doen brengen de Roslings die onwetendheid ook exact in kaart. Dat doen ze middels korte vragenlijstjes of zeg maar een mini-tentamentje over de toestand in de wereld. Dat wij mensen hier slechter scoren dan de chimpansees die Hans Rosling in de dierentuin bezocht mogen we, dacht ik zo, toch wel als heel beschamend of slecht nieuws beschouwen. De Europeanen doen het overigens ook nog een stuk slechter dan de Amerikanen.
Het goede nieuws is dan weer dat zoon Ola ons kan vertellen hoe dat zo komt en ons ook nog wat (nuchtere) richtlijnen aan de hand doet om onze blik op de wereld wat meer werkelijkheidswaarde te geven zodat we misschien de chimpansees ooit nog eens kunnen verslaan in een dergelijke 'quiz' of 'contest'. Want dat zou toch helemaal niet gek staan op de CV van de 'homo sapiens'?; en daarbij ons mensbeeld zo mogelijk nog wat opvijzelen, zeg nou zelf!


Oh ja, en over dat onoverkomelijke vluchtelingenprobleem waar Europa zich nu (zo plots?) mee geconfronteerd ziet heeft vader Hans ook nog wat harde cijfers om de aantallen ook daar wat in verhouding te kunnen plaatsen. Wat zeggen de cijfers?, vroeg ik mij ooit eens in een blogje af. Wel, wat de cijfers hier zeggen is helder: er zijn ruim twaalf miljoen Syriërs op drift geraakt. Slecht nieuws, heel slecht nieuws dus. En dit zal heus niet de laatste vluchtelingenstroom in de wereld zijn.
Van die ruim twaalf miljoen Syriërs op drift komt er een fractie naar Europa en of dat nu als goed of slecht nieuws te kwalificeren valt mag je zelf beantwoorden.


Wat ook heel helder uit het verhaal van Ola blijkt, en mij ook al enige tijd als onvermijdelijke logica voorkomt, is dat andere delen van de wereld dan wat wij het Westen noemen of noemden, zich ontwikkelen en rijker worden. En wij hier dus relatief minder rijk of armer worden en ook op het wereldtoneel veel aan invloed zullen moeten inleveren of delen.
En ook de vraag of dat dan goed of slecht nieuws mag heten, laat ik hier maar even aan jou, de lezer, over.


P.S. Vanmorgen lees ik in de krant onder de kop:

Meer werkgelegenheid, niet minder werklozen

Het slechte nieuws is dat de daling van de werkloosheid stagneert, het goede dat er wel meer werk is. Maar dat werk is gegaan naar mensen die al een baan hadden.

Het blijft, wat de kleur en de toon van het nieuws en al zeker het economische nieuws betreft, dus een beetje van Jantje huilt, Jantje lacht. Daar het nogal eens kan verkeren zou het lachen van vandaag zo maar eens het huilen van morgen kunnen zijn, en andersom.

Een wat realistischer wereldbeeld?

Net als nieuwsberichten komen wereldbeelden in velerlei soorten en maten. Die welke ons door de media voorgeschoteld worden lijken toch erg weinig stabiel en soms wel zeer veranderlijk. Het ene moment schijnen Europa, de euro of pro-Europeanen de wortel van alle kwaad, dan zijn het weer de luie uitkeringstrekkers en het volgende moment de graaiende bankiers. Enkele maanden geleden vormden de Grieken (geen cent meer naar Griekenland) nog de grootste bedreiging voor onze welvaart en comfortabel welzijn en van de ene op de ander dag hoor je daar nauwelijks meer over en wordt hun plaats ingenomen door (onverwachte?) horden vluchtelingen (terwijl sommigen, waaronder ikzelf, beweren dat zij evenzogoed een zegen en een antwoord op een gigantisch demografisch probleem dat ons te wachten staat zouden kunnen vormen).


Kortom: het kan verkeren

Nu mag ik de lijfspreuk van ene Brederoo nogal eens graag als motto voor mijn blogjes gebruiken maar de manier waarop de veranderlijkheid zich in onze reguliere nieuwsvoorziening uit lijkt me toch echt niet goed, gezond of realistisch. Mijn moeder placht ons altijd op het hart te drukken om het huisje bij het schuurtje te laten en dat zeg ik haar in deze dan graag na.

Gelukkig is daar altijd nog de zweedse arts en gezondheidswetenschapper Hans Rosling om onze kijk op de (buiten)wereld in een wat werkelijkheidsgetrouwer perspectief te plaatsen. Met zijn organisatie Gapminder tracht hij er het nodige aan te doen om ons uit de sluimerstand van onze onwetendheid te wekken door wat kloven en gaten in onze kennis op te vullen. Hiervoor gebruikt hij veelvuldig de data zoals die door de VN worden verstrekt en voor een ieder toegankelijk en inzichtelijk zijn.
Hij is ook goed op youtube vertegenwoordigd.
Dus als je je beeld van de grote wereld eens wat op wilt poetsen kun je meestal wel goed bij Rosling terecht:



Ik las afgelopen weekend een interview met hem in de Volkskrant waarin hij zijn afkeer en ergernis over het soort domme vragen dat het journaille doorgaans pleegt te stellen, bepaald niet onder stoelen of banken stak. Was een grappig interview en vooral illustratief voor de vraag waar het nu wel en niet over zou kunnen of moeten gaan.

Moreel kapitaal?

Jawel, je leest het goed: moreel kapitaal!
Wat wordt daar nu dan weer mee bedoeld? Waar gaat zoiets dan over? Klinkt dat voor ons moderne mensen niet als een grote paradox? Is dat een moreel of een economisch begrip? Laten moraliteit en economische logica zich wel met elkaar rijmen?
Hoogst interessante en actuele vragen, die natuurlijk van alles van doen hebben met je mens- en/of wereldbeeld.
Hoor of lees eens wat Harry Kunneman hier bijna twee jaar geleden over te zeggen had in verband met zorg en welzijn:


Managers in de zorg, laat de neo-liberale blahblah van Schippers en consorte eens een poosje links liggen, laat haar maar even kwekken en laat ondertussen de woorden van Harry Kunneman over moreel kapitaal, leerzame wrijving en de logica van de gift ook eens goed tot u doordringen en doe er uw voordeel mee!

Drie mythen, hulp en wereldbeeld (5)

Hoe wij over ontwikkelings- of internationale hulp in het kader van de armoedebestrijding denken lijkt ook al sterk afhankelijk van ons wereldbeeld.
In dat verband wil Bill Gates even drie mythen uit de wereld helpen.
Mijn zegen en steun heeft hij!

Onze mens- en wereldbeelden (3)

Mens- en/of wereldbeelden houden we er in enigerlei vorm dus allemaal wel op na. Ook als groep of collectief houden we er dergelijke beelden cq opvattingen op na. Je zou ook kunnen zeggen dat het twijfelen aan en het kritisch bevragen van een gevestigd of traditioneel verankerd mens- en wereldbeeld de brandstof en de motor vormt voor de wetenschap, en de voortgang daarin. Zonder een bepaalde kijk op de mens ofwel mensbeeld lijken menswetenschappen me ook niet goed voorstelbaar: waar zou het anders nog over moeten gaan?
De wetenschap op haar beurt informeert en beïnvloedt het mens- en wereldbeeld van ons moderne mensen tegenwoordig ook weer op vergelijkbare wijze als de tora, de bijbel, de koran of andere bronnen van religie of verhalen over onze oorsprong dat ooit deden of dat in bepaalde kringen en culturen nog doen.
De wetenschap kan en zal doorgaans in haar beschrijving en verklaring van de werkelijkheid nogal omvattende en vergaand gedetailleerde beelden opleveren met een vaak wat deterministisch kleurtje. Je zou ook kunnen spreken van wetenschappelijke of verwetenschappelijkte mens- en wereldbeelden.
Dergelijke vormen beeldvorming onderscheiden zich doorgaans van de traditionelere voorbeelden doordat zingevings- en ethische vragen nogal eens buiten beeld blijven of overruled worden.
Dat raakt dan ook rechtstreeks aan een belangrijk kenmerk van de meeste vigerende mens- en/of wereldbeelden. Te weten een bepaalde meerduidigheid die als een vaak verborgen gebrek gezien kan worden maar misschien evengoed als de kracht of aantrekkingskracht van zo’n beeld aangemerkt kan worden.
Elk mens- of wereldbeeld heeft namelijk de, al dan niet uitgesproken danwel onderkende pretentie, een beschrijving te geven van wat is of wat we aantreffen maar tegelijkertijd bevat het vaak een beeld van of een verwijzing naar een wenselijke of ideale toestand. Dit descriptieve en tegelijkertijd normatieve karakter is , dunkt mij, toch kenmerkend voor de meeste mensbeelden zoals die opgeld plegen te doen. In de filosofie staat dit fenomeen wel bekend als 'the is-ought-problem' of 'the naturalistic fallacy'.
Ik denk dat je er een hele kluif aan zult hebben om een beetje gangbaar mensbeeld te vinden dat niet expliciet danwel tussen de regels door of als onderstroom verwijst naar een of ander: zo is het goed!, zo hoort het! of zo zou het moeten zijn!

Een ander belangrijk kenmerk van de mens- en wereldbeelden zoals wij die er op na plegen te houden, zo lijkt me, is dat die verdichte voorstellingen zeker een zekere taaiheid vertonen maar toch bepaald niet statisch zijn. Ze lijken eerder een zekere fluïditeit te vertonen en in de loop der tijd in diverse richtingen aan verandering onderhevig te zijn, bijvoorbeeld naar gelang de situatie of op grond van ervaringen.
Daar gloort dan wellicht de hoop op sturing en maakbaarheid maar wanneer we dat op het oog hebben lijkt ook altijd enige voorzichtigheid geboden. Al te uitbundig en optimistisch geloof in maakbaarheid werd wel vaker beschaamd.

Mens- en wereldbeelden (2)

‘Mensbeeld’, dat heb ik nou altijd al een mooi woord gevonden.
Ons oude (nou ja, oude..; hij stamt uit 1990 en zelf ben ik dan toch nog altijd iets ouder) Handwoordenboek Hedendaags Nederlands vermeldt het woord overigens niet eens. Daarin wordt hetzelfde begrip onder het woord ‘mensbeschouwing’ gevat. In het Engels moeten ze het met een hele serie aanverwante en elkaar soms wat overlappende aanduidingen doen (zoals: view, image or conception of humanity, human beings or man; of bv.wat puntiger als: human nature) Wanneer we het over mensbeelden hebben gaat dat meestal over een abstractie van dat waarvan we menen dat het ons met (alle?) andere mensen verbindt. Zeg maar de eigenschappen, kenmerken en strevingen die alle of veel mensen gemeen hebben en delen; zoiets als ‘het wezen of de aard van de mens’. Maar ‘de mens’ bestaat niet echt, althans hij valt wat moeilijk aan te wijzen ook al zou je hem overal en nergens tegen kunnen komen. Die zeven miljard en nog wat echte levende mensen van vlees en bloed daarentegen bestaan natuurlijk wel en die zou je in principe allemaal ook nog aan kunnen wijzen of de hand kunnen schudden als je daar de tijd voor had.
Dan hebben we het over die vele mensen die in vele verschillende omstandigheden leven en verkeren. Mensen in alle kleuren en maten, mannen en vrouwen, jonge en oude.
Mensen die door kou en door hitte geplaagd kunnen worden of soms nog erger door anderen geknecht, gediscrimineerd of buitengesloten worden. Velen die sterven of op sterven na dood zijn van de honger en de ellende die oorlog met zich mee brengt, terwijl anderen zich ziek eten, drinken en watdiesmeerzij.
Mensen die nu eens huilen en dan weer lachen. Mensen die bewogen kunnen worden door de volheid en de rijkdom van het leven en mensen die zich gedreven kunnen voelen om van alles en nog wat na te jagen en aan te grijpen om de leegte ervan te ontvluchten. Vele mensen die de wereld d.w.z. zichzelf en de ander en de veelal sociale werkelijkheid op evenzovele manieren ervaren en aldus hun eigen mens- en wereldbeeld vormen. Tja en een mensbeeld en een wereldbeeld houden we er allemaal op na, ongeacht in hoeverre we ons daar van bewust zijn of van bewust willen zijn. Dat is nu eenmaal ‘part and parcel’ van de ‘condition humaine’.

Mens- en wereldbeeld

Die meer dan 7 miljard unieke mensenzielen op deze ene wereld mogen dan soms nog zo van elkaar verschillen, toch hebben ze, sorry ik bedoel natuurlijk, hebben we onmiskenbaar met elkaar gemeen dat we allemaal mensenkinderen zijn en tot die ‘diersoort mens’ behoren.
Nu zien we onszelf, in weerwil van de biologische kant van ons bestaan, doorgaans en liever niet als elke willekeurige diersoort. En dat, dunkt me, op goede gronden. Onze taligheid, zelfbewustzijn en het gegeven dat we meer in en met de cultuur dan in en met de natuur leven lijken me toch voldoende aanleiding om een wezenlijk onderscheid mens en dier te maken.
Die taal, dat zelfbewustzijn en de culturele inbedding zijn nou toevallig ook reden en aanleiding dat wij mensen er een mens- en wereldbeeld op na plegen te houden.

volgende >>
en meer:
Onze mens- en wereldbeelden (3)
Retteketet, wereldbeelden à la Ted? (4)
Drie mythen, hulp en wereldbeeld (5)
Mensbeelden, mimesis en memen (6)
Mensbeelden à la carte? (7)
Mensbeeld à la de Ruyter (8)
De mens als zingever (9)
En mijn mensbeeld dan? (10)

Wetenschap; maakt het ook wijs of gelukkig? (8)

Het vorige blogje over wetenschap begon ik met te zeggen dat ik nog twee, naar mijn smaak toch wel intrigerende, kwesties of fenomenen in verband met wetenschap wilde aanroeren. De eerste van die twee kwam in dat zelfde stukje ook aan bod en dan die is andere nu hier aan de beurt. De vraag die ik hier als titel heb gekozen is of wetenschap ook 'wijs of gelukkig' maakt. Ik weet niet of Einstein een bijzonder gelukkig mens was maar ik beschouw hem behalve als een groot wetenschapper ook als een wijs mens; iets dat, dunkt me, toch niet voor iedere wetenschapper opgaat. Welbeschouwd zou de vraag die ik hier wil stellen moeten luiden wat het relatieve belang is van wetenschappelijke kennis voor het welbevinden of geluksgevoel en, naast de lastig te beoordelen kwestie van wijsheid, voor zoiets als het ervaren van zin in het persoonlijk leven.

En da geleufde gij?

Neem nou bijvoorbeeld eens Dirk van Noort, een van de weinige echt leuke en authentieke BN-ers, en zijn wereldbeeld. Dirk maakte destijds furore en voor velen een onvergetelijke indruk op de Nederlandse TV in het NCRV-programma Showroom. Deze Dirk die zich liever door het dikke boek dan door het vigerende wetenschappelijke wereldbeeld liet informeren en leiden wekte toch bepaald niet de indruk dat hij zich zomaar iets op de mouw zou laten spelden en al helemaal niet dat hij geplaagd zou worden door gevoelens van morele armoe, leegte of zinloosheid. Wat dat aangaat treft van Noort ons toch eerder als een verfrissende contrast met wat we tegenwoordig verder zoals op de buis of om ons heen zien.
En zou het iets wezenlijks of belangwekkends aan het leven van Dirk van Noort toegevoegd hebben wanneer hij dat verhaal van mensen op de maan wel voor waar geaccepteerd zou hebben? Zou dat zijn bestaan dan anders in de zin van voller en completer gemaakt hebben? Is hij nu een beetje zielig gebleven of kan hij op één of andere manier van geestelijke armoe beticht worden?
Oordeel zelf, zou ik zeggen!
Laten we eens een vergelijkbare kwestie wat nader beschouwen. Peter Ralston zegt in zijn ‘The Book of Not Knowing’ in het hoofdstuk ‘Moving Beyond Belief’ onder het kopje ‘Creating a New Perspective’:

We’re told that once upon a time people thought the earth was flat. Now we know better and so we look back at those people as ignorant, even silly. Pretty arrogant of us when you think about it. What makes us so certain that everything we know today is true?

Nu meen ik toch ook echt te weten dat de aarde rond is hoewel ik dat nooit uit eigen waarneming heb kunnen vaststellen. Ik heb dat van horen zeggen! Maar zoals Ralston zegt: als ik een bal boven vanuit een raam in mijn huis op de grond laat vallen of stuiteren en jij gooit een paar kilometer verder een bal vanuit het bovenraam in jouw huis naar de grond en Jan doet hetzelfde in een stad heel ver weg, dan hebben wij geen enkele reden of aanwijzing om niet te veronderstellen dat al die balletjes op hetzelfde horizontale en platte vlak terechtkomen dat we de grond noemen.

And consider this: although we all ‘know’ it’s true, who among us takes the time to even imagine that we are currently spinning around at roughly 25000 miles per hour? Or that in space ‘up’and ‘down’ don’t exist? Even though we believe it’s a fact that the world is round and spinning, we generally live every day as if the sun rises and sets, moving from one side of our flat piece of terrain to the other. Even in the face of our current beliefs on these matters, our daily view actually ignores them and functions instead within the same percerptual ‘reality’ that was so for people in times past. The idea of a flat, stationary world is not as far-fetched as we make it seem. It is only our cultural arrogance and fear of being seen as ignorant that compels us to place such notions in the category of foolish old misconceptions.

Ralston voert zijn argument dan verder om het wezen en de kracht van het niet-weten te illustreren. Tevens een illustratie van de rol van ‘het niets’ of ‘de leegte’ als scheppend beginsel; een thema waar wij in de Westerse wereld niet zo vertrouwd mee zijn maar dat in veel Oosterse filosofieën een belangrijke rol speelt.

At the root of every true inquiry from Zen Buddhism to the cutting edge of science is openness and not-knowing. Within these endeavors there is always a possibility that something true or profound can be discovered, but what frequently stands in the way of even the most sincere and honest investigation is our tendency to grab too quickly for answers and beliefs. Reaching the edge of our own understanding, we confuse not-knowing with ignorance and quickly grow uncomfortable. We desire a hasty departure from the state of ‘nonunderstanding’ that is our real experience. The usual way out is to retreat to out familiar beliefs or adopt some aspect of hearsay or common opinion, but of course this rules out discovering anything new.

Tja het kan verkeren, ben ik dan geneigd te zeggen; ook waar het de grond van onze al dan niet vermeende kennis en inzichten betreft.
De argumenten van Peter Ralston mogen dan soms ernstig naar oosterse wijsheden rieken, ze raken ook wel degelijk het hart en de grenzen van onze kennis en wetenschap. Maar de vraag hier was, wanneer je je niet al te veel aan wetenschappelijke kennis en het vigerende wetenschappelijke wereldbeeld gelegen wilt laat liggen of wanneer je dat beeld zelfs ronduit wenst te betwijfelen en te weerspreken, of je in dat geval iets belangwekkends mist in je persoonlijk bestaan of dat je even zo vrolijk een volwaardig en zinvol leven kunt leiden? Nu zou ik toch zomaar denken dat het in die zin voor het gros van ons toch echt lood om oud ijzer zou zijn of we nu in een platte of een ronde aarde geloven. Want wij leiden ons leven in dit ondermaanse gewoonlijk toch simpelweg als was ie plat, wat bergen en dalen daargelaten.
Wanneer je je in de astronomie wilt verdiepen of iets bij de NASA wilt gaan doen gaat die vlieger uiteraard niet meer op, maar voor de meesten van ons … toch … of niet soms? Zelf heb ik nog nooit uit eigen waarneming kunnen vaststellen dat de aarde plat zou zijn en zelfs toen eens ik vanuit een vliegtuig naar beneden keek maakte die nog een redelijk platte indruk. En als ik nu eens bedenk wat ik nu anders gedaan zou hebben of hoeveel anders ik tegen de wereld aan zou kijken wanneer ik gemeend zou hebben dat die aarde waar wij op vertoeven gewoon plat is, dan valt het me toch erg moeilijk om wezenlijke of concrete mogelijke verschillen aan te geven.
Ja mogelijk zou ik mezelf onsterfelijk belachelijk gemaakt hebben en als een ‘laughing-stock’ oftewel een soort dorpsgek door het leven gegaan zijn. Ralston stipte die mogelijkheid, maar dan als een diepgewortelde angst, al aan. Er zijn nu eenmaal maar weinig andersdenkenden die de goedmoedige, maar iemand nauwelijks serieus nemende, sympathie en welwillendheid kunnen rekenen die Dirk van Noort dankzij de magie van het kijkkastje toch nog ten deel viel.
Enig kritisch nadenken in deze trant over de reikwijdte en de bronnen van onze zogenoemde wetenschappelijke kennis en ons wetenschappelijk wereldbeeld kan, dunkt me, bij tijd en wijle bijzonder verhelderend werken. Het lijkt me dat dergelijke overwegingen of gedachte-experimenten ook tot enige bescheidenheid dwingen waar het de aard en de oorsprong, en wat we nu werkelijk zeker menen te weten of te begrijpen, betreft.

Ja, wat weten we nu wis en waarachtig, wat nemen we maar aan op gezag van anderen en wat geloven we dan wel of niet; wat doen we daar dan mee en wat doet dat met ons?
Ik wil de lezers van dit blog toch ook nog even de wetenschap meegeven dat ik jullie alle wijsheid en geluk toewens!

<< vorige | volgende >>

Ideologie (in de zorg?)

Deel 4 van de Hollandse meesters in gesprek heeft als thema en titel: Ideologie. Kennen wij in onze tak van zorg dan iets als een ideologie? Ja wis en zeker! In mijn denken zijn vragen rond ideologie en praktijk overigens grosso modo dezelfde of van een zelfde aard als vragen rond de verhouding theorie en praktijk.

Jacques Heijkoop geeft de snedige omschrijving: volgens mij is ideologie een ideaal dat niet meer aan de werkelijkheid wordt getoetst.

Managers schermen in dit verband graag met mission-statements. Dat lijkt me iets te maken te hebben met het gegeven dat het wat aan zogeheten targets doet denken en omdat ze dat nu eenmaal zo op de managersschool leren.

De wat mij betreft meest gangbare en begrijpelijke term zou zijn: visie. En met iets van visie zijn we toch allemaall wel een beetje behept in de vorm van allerlei particuliere, al dan niet expliciete mens- en/of wereldbeelden.

Wegens een aantal interessante en ook actuele vragen en noties weer bijzonder warm aanbevolen voor alle werkers in de Z-zorg! Met als toetje nog wat commentaar op het zo vermaledijde DSM, dat door meesters en hoogleraren blijkbaar ook veelal als een weinig zinnig, stigmatiserend en opgedrongen instrument ervaren wordt.

Bron: Hollandse meesters in gesprek