Waarom zijn de bergen zo ….

Dat nu vroeg ene Jules de Corte zich ooit af. Ik weet eerlijk gezegd ook niet waarom ze zó hoog zijn maar ik weet wel dat ze in Oostenrijk nogal wat van die bergen hebben en een paar knap hoge ook. Ze zijn er in ieder geval hoger dan de huizen en het zijn er ook heel veel. Wij vertoefden in mei namelijk een weekje in Oostenrijk en kunnen dat derhalve bevestigen. We verbleven eerst een paar dagen in Wenen en zochten daarna bewust de rust van wat bij ons dan wel het platteland heet. Zoiets hadden we vorig jaar ook gedaan door na de bere-drukte van Berlijn de weldadige rust van Rügen op te zoeken. En dat was ons heel goed bevallen. Maar de landelijke omgeving in Oostenrijk is, zoals algemeen bekend, natuurlijk maar weinig plat. In Tirol en vervolgens richting Beieren zagen we indrukwekkend hoge bergen; ook wel alpen genaamd. De bestemming van onze vlucht uit de stad was echter het Murtal in de Steiermarck en daar waren de toppen aanzienlijk minder hoog en veelal getooid met vriendelijk ogend groen. Daar kwam ik er als slechte en weinig enthousiaste wandelaar, enigzins tot mijn verbazing achter dat bergwandelen, in het juiste en voldoende begaanbaar gebied, eigenlijk best leuk kan zijn. Dit niet in het minst ook tot verbazing van Marian. Na een eerste poging in het wild en over ook stukjes verboden terrein besloten we de VVV met een bezoekje te vereren en eens een bergwandeling uit het boekje te zoeken. De keus viel op een route over de Frauenalpe. Via Murau en Schlatting bereikten we, na een mooie haarspeldklim met de auto, de Murauer Hütte vanwaar onze wandeling zou moeten starten. Daar begonnen wij onze wandeling op het Schigebiet Frauenalpe. Nu ben ik sinds een jaar of vijftien niet zo'n geweldige loper meer en bepaald geen held en weet meestal niet hoeveel ik aankan en hoever ik ga komen. En op dergelijke hoogten (tussen de 1000 en de 2000 meter) lopen is al iets geheel nieuws voor mij. Klim, klim, zucht, zucht, zweet, zweet en steeds adembenemender uitzichten. Ik kan me opeens volledig inleven in die hartekreet van Jules de Korte: Ich möchte mal gerne wissen, warum sind die bergen so …? juist en hoog zijn ze toch nog wel! Ik kan je nu in ieder geval één ding wel verzekeren, … die vrouwen daar hebben beslist formidabele alpen en dan zijn we nog niet eens tot het hoogste topje geklommen. Maar hoe dan ook vond ik het toch wel erg leuk en enerverend. Die naam vrouwenalp intrigeert toch wel een beetje en kan diverse vermoedens doen opborrelen. Zou ie minder hoog of steil zijn, zou de vorm iets suggereren? Marian kwam met een plausibeler verklaring; waarschijnlijk kleuren de nu groene skibanen over een maand of zo helemaal geel van een bloemetje dat 'vrouwenmantel' heet. Ik heb zelf absoluut geen kaas gegeten van die flora en ben (in tegenstelling tot onze immer goedlachse premier, die ons allemaal van ganser harte een nieuwe auto op afbetaling gunt) meer een liefhebber van die mooie en uitgestrekte vergezichten, terwijl Marian ook nog wel oog lijkt te hebben voor het kleingoed in de natuur. Dat is toch even iets anders dan door de stad banjeren. Een van de volgende dagen hebben maar weer de (nog iets hogere) hoogte opgezocht; ditmaal voor een wandeling op de Seetaleralpen iets buiten Judenburg. In Judenburg hadden we desgewenst ook nog het Puch-museum kunnen bezoeken. Maar ondanks het feit dat ook ik als zestienjarige op zo’n opgepimpt brommertje reed, hebben we die gelegenheid maar onbenut gelaten. We verkozen we een bezoekje aan de Winterleiten Hütte van Lisa und Andy dat als pleisterplaats voor de wandelaars aldaar fungeert. Van daar gingen we te voet verder en werden we alras hogerop of naar hoger sferen verwezen. En ook hier weer mooie vergezichten op door de zon beschenen dalen en met sneeuw bedekte bergtoppen en zo meer. Zo hoog wilde wij het niet zoeken. We begonnen hier op zo’n 1800 meter maar kwamen hier en daar toch wel wat plukjes nog niet gesmolten sneeuw tegen. De bananen die we daar aten, groeien daar overigens niet hoor, die hadden we zelf van beneden meegenomen. We werden onderweg nog wel gemaand ergens aan te denken, maar wie kan ons alsnog vertellen waaraan?

Hundertwasser-Krawinahaus

De Oostenrijkse kunstenaar Hundertwasser werd in 1928 als Friedriech Stowasser geboren. (Hij stierf in 2000 aan boord van de Queen Elizabeth 2 en dus niet aan boord van de Regentag dat een decennium als zijn derde huid dienst deed) Friedensreich Hundertwasser of voor de volledigheid Friedensreich Regentag Dunkelbunt Hundertwasser luidt de artiestennaam die hij aannam. Die naam is niet het enige dat verraadt dat we hier met een kleurrijk figuur van doen hebben. Ook zijn schilderijen, wandkleden en toegepast werk getuigen van zijn voorkeur voor een kleurrijk bestaan en zijn afkeer van doodse en/of domme rechtlijnigheid. Het meest bekend is hij ongetwijfeld geworden door de bijzondere bouwwerken die hij ontwierp en die onmiskenbaar van zijn hand zijn. Hundertwasser hield er een naturalistisch, humanistisch en ecologisch filosofie op na, waarin huizen en gebouwen onze derde huid zijn. In de grond was hij als kunstenaar vooral een maatschappij- en cultuurcriticaster die het niet bij die rol wilde laten maar vooral wilde laten zien hoe het anders kan. Zijn commentaar op het zogenoemde Nieuwe Bouwen:

“Deze bouwstijl (Het Nieuwe Bouwen) kun je omschrijven als: gevoel- en emotieloos, dictatoriaal, harteloos, agressief, glad, steriel, zonder ornamenten, koud, onpoëtisch, onromantisch, anoniem en gapende leegte. Een drogbeeld van functionaliteit. Huizen waarin mensen wonen, mogen niet worden overgelaten aan een tegen een cultuurpolitiek agerende architectuurmaffia die nihilistisch esthetische spelletjes met de mensen speelt.(...) als die intellectuele, natuur- en mensvijandige maffia mensen dwingt generaties lang in pervers modernistisch geconcipieerde en zielloos gebouwde huizen te wonen, dan is dat een permanente misdaad. Deze gedwongen acceptatie van dictatoriale huizen door bewoners legt precies de basis voor de algemene geestelijke en lichamelijke nood waaronder onze westerse beschaving, de staat, de natuur en wij allemaal lijden.”

Over het bekende Hundertwasser-Krawinahaus dat wij in Wenen opzochten om het eens in levende lijve te bewonderen zei hij:

“Dieses Haus ist meine Seele!”

We hebben zijn ziels-creatie eens op ons gemak bewonderd en ik moet zeggen, het beroert bij sommige lieden blijkbaar inderdaad de ziel, want ik werd er althans behoorlijk vrolijk van. Nu heb ik toevallig ook wel iets met kleur en ik voel me ook niet al te senang bij al te veel rechtlijnigheid, kortom ik mag die die Hundertwasser wel. Vanuit de shop kreeg ik overigens nog een documentje mee met daarop het antwoord op de immer prangende vraag:

Why did the chicken cross the road?

Hundertwasser doet in zijn architecturaal werken waarschijnlijk nog het meest aan Gaudi, ook een representant van de organische architectuur, denken.

Wiener Prater

In het stadsdeel Leopoldstadt tussen de Donau en het Donaukanaal in Wenen ligt het Wiener Prater. Wij mogen dan een Willem de Zwijger hebben, daar hebben ze dus een Wiener Prater. Het Wiener Prater is een langgerekt stuk groen en park dat ooit als speeltuintje en jachtgebied voor diverse keizers en hun adelijk gevolg vorm kreeg. In het Prater mag tegenwoordig niet meer gejaagd maar nog wel gespeeld en gerecreëerd worden. Dat wordt met name zichtbaar in het stukje Prater dat ook wel Wurstelprater heet. Dat is namelijk wat wij een 'permanente kermis' of een 'pretpark' zouden noemen en wat daar een ‘vergnügungspark’ heet. Dat vind ik nog eens een aardige naam; ik neem aan dat het zo heet omdat het de bedoeling is dat je je daar eens ernstig ‘verkneukelt’. De naam ‘Wurstelprater’ schijnt overigens iets met ene ‘Hanswurst’ of ‘Hansworst’ van doen te hebben. Hemelsvaartdag was een bijzonder aangename en warme voorjaarsdag in Wenen en wij wandelden die dag vanaf het centum langs het Donaukanaal naar het Prater. Daar wilden we namelijk dat fameuze reuzenrad wel eens zien. Het ‘Riesenrad’ van het Prater is zeker niet het grootste of hoogste ‘Ferris wheel’ ter wereld maar toch wel erg groot en hoog. Wel is het, als ik me niet vergis, het oudste nog draaiende grote wiel van dat formaat. Daarnaast ontleent dit Wiener Riesenrad de nodige faam aan het feit dat het als in een aantal klassieke filmmomenten figureert waarvan de bekendste wel is: ‘The Third Man’ met Orson Welles in de hoofdrol. We hebben het Riesenrad inderdaad gezien en bewonderd en hoewel we bepaald geen bijzonder fanatieke kermisgasten zijn, konden we dit speciale rondje luchtreizen op deze Siesklimop toch niet aan onze neus voorbij laten gaan. En zo we werden dan getrakteerd op een aantal mooie panoramische uitzichtjes over Wenen en het Prater.

Wenen

Nee, we hoeven niet meteen te gaan huilen nu … maar de bestemming van onze voorjaarsvakantie was dit jaar eens niet Arcen en de baden maar onder andere een stedentrip naar Wenen. Maar wat denkt een mens dan toch in Wenen te moeten zoeken of te vinden? Wel Wenen staat, om maar eens wat te noemen, bekend om zijn koffie, zoals de Wienermelange. Verder schijn je, behalve alle mogelijke koffiespecialiteiten, in de vermaarde Weense koffiehuizen ook uitstekend taart te kunnen nuttigen zoals de fameuze sachertorte of apfelstrudel. Voor de doorgewinterde of door de paneermeel gehaalde vleeseter is er dan altijd nog de Wiener schnitzel of de Weense worstjes en daar Wiener dog nadrukkelijk toch wat associaties met genoemde worstjes op pleegt te roepen, is het ook de bijnaam geworden voor de teckel of dashond. Van de, als nors bekendstaande, inwoners van Wenen wordt ook wel beweerd dat ze in verband met de te verwachten (over)last ook eerder een hond dan een kind zouden nemen. Dat zou ik maar niet al te serieus nemen want de stad telt nog altijd zo’n 1,7 miljoen inwoners en levert nog altijd volop vertier voor ook de jeugd. Zoals bijvoorbeeld in het Wiener Prater. Let wel het Wiener circus is in dit verband een beetje een topografische blindganger want als je dat zou willen zien moet je toch echt niet in Wenen maar bij onze zuiderburen zijn; maar Wenen heeft wel weer een naam hoog te houden waar het de dressuur van paarden betreft. Ook aan de liefhebber van de zogenoemde ‘hogere cultuur’ heeft Wenen het nodige te bieden. Zoals de Weense wals of een bezoek aan de Wiener Staatsoper, waar de vele als Mozart of diens tijdgenoten verklede straatventers de als toerist ogende voorbijganger toe trachten over te halen. Of je kunt in de musea de nalatenschap van de Weense secession aanschouwen. Van de rijke geschiedenis van Wenen is mij niet zo bijster veel bekend maar als je Wenen zegt schieten mij in eerste instantie namen te binnen als Klimt, Kokoschka, Schiele, Freud, Wittgenstein en Popper. Namen uit het fin de siècle of het belle époque. Dat woelige en roerige tijdperk van decadentie of ‘conspicuous consumption’ door de adel en de allerrijksten, sociale onvrede, maatschappelijke en politieke onrust. Destijds golden Wenen en Parijs op dit continent bij uitstek als broedplaatsen voor allerlei nieuwe en moderne ideeën. Ideeën die een nieuwe tijd zouden inluiden en van grote invloed zouden zijn op het nu dominante en ons zo bekende moderne levensgevoel. Wat zochten en deden wij daar dan zo’n honderd jaar later? Wel we vonden dat we wel weer eens toe waren aan een stedentripje en de keus viel dit keer op Wenen, waar ik overigens nog niet eerder geweest was. We waren er maar vrij kort; vier nachten en dus slechts drie volle dagen. Daarin kwamen we de eerste avond in de St Stephansdom terecht onder wat ongebruikelijke omstandigheden. Verder wandelden we er door de stad en onder andere over het Prater en de Naschmarkt. We bezochten een enkele musea waaronder de Berggasse 19. We aanschouwden de (schöne blaue?) Donau en het Hundertwasserhaus. We troffen daarbij overwegend mooi weer; de laatste avond begon het echt(er) te regenen, maar toen zaten wij net lekker binnen te eten. Ons hotel lag vlak bij het slot Schönbrunn, maar het ontbrak ons helaas aan de tijd om daar ook nog een kijkje te nemen.

Dom in klank en kleur

 Na twee dagen vrij veel groen met geel landschap doorkruist te hebben en behalve dat vooral veel auto’s en wat raststättes gezien te hebben, kwamen wij wat gaar en afgereisd in Wenen aan.

 Daar checkten we in in het Courtyard by Marriot Schonbrunn.

Vervolgens namen we de U-bahn naar Karlsplatz om van daar uit de de nog drukke binnenstad in te wandelen en een stekkie te vinden om onze eerste Weense maaltijd eens te nuttigen. Zo’n stekkie vonden we op de Neuer Markt.

 

Na de maaltijd begon het al te schemeren en liepen we nog een stukje verder de stad in. En zo kwamen we midden in het centrum bij de Stephansdom. De voorgevel werd op wat mysterieuze wijze verlicht en we zagen er nog mensen naar binnengaan. Dat deden wij dan ook maar eens.

 

Ook eenmaal binnen zagen we het interieur van de kathedraal in een veelkleurige lichtshow gedompeld en werden we verrast door bijzondere klanken.

We keken elkaar eens aan en zeiden: hoor jij dat ook? Zijn dat geen Corsicaanse klanken die we daar doorheen horen klinken?

We hoorden de ene keer elkaar afwisselend en op andere momenten samenspelend een akoestische gitaar, een elektrische gitaar, een cello, een orgel, een fagot en een vrouwelijke zangstem.

Het was een bijna sprookjesachtig geheel van geïmproviseerde muzikale klanken in een deels verduisterd en deels veelkleurig typisch rooms katholiek kerkinterieur. De beschenen zuilen en beelden van steen leken welhaast een stofuitdrukking van fluweel te hebben gekregen.

De zangstem, die we al eerder hoorden, bleek inderdaad afkomstig van van een Corsicaanse zangeres;  Battista Acquaviva.

 

We waren nietsvermoedend de opening van een kunstzinnge manifestatie binnengewandeld die zo te zien door nog iets van een hondertal bezoekers werd bijgewoond. Dat bleek een aangename en welhaast betoverende verrassing. Leuk en bijzonder om een vakantie zo te beginnen!

 

Dit schouwspel in klank en kleur droeg de titel ‘Chromotopia St Stephan’ van Victoria Coeln.

Een Via activa waar zeven vrouwelijke heiligen een verlichte dialoog zouden moeten aangaan met zeven geciteerde en eveneens vrouwelijke mystici, kunstenaressen, activisten en en denkers, te weten: Elfriede Jelinek, Edith Stein, Hannah Arendt, Hildegard von Bingen, Angela Kraus, Waris Dirie en Rosa Luxemburg.

Koolzaadgeel

Hoe geel? Met pinksteren, zo hoor je wel eens beweren, is het vaak mooi weer. Niet altijd dus, want nu lijkt het toch maar niks te willen worden met dat weer. Nee, dan was het de afgelopen twee weken in Duitsland en Oostenrijk toch heel wat zonniger en warmer dan we het hier nu treffen. Toevallig vertoefden wij daar toen in die contreien. Gezien de naam van het bloemetje zou je verwachten dan overal de pinksterbloem te zien. Maar mij is ie toch niet opgevallen; nu heb ik ook niet zo'n scherp oog voor bloemetjes en ik zou hem waarschijnlijk niet eens herkennen als zijnde dat bloemetje. Wel werden we onderweg volop getrakteerd op schitterende gele, in volle bloei staande koolzaadvelden. En die vielen me wel op! Half Duitsland leek wel gestoffeerd met deze gele kleurenpracht die zich naar gelang de lichtomstandigheden toont in schakeringen die variëren van citroen- tot goudgeel. Vooral in glooiend heuvelland en bergachtig terrein levert dat de mooiste plaatjes en telkens wisselende vormen en perspectieven op. Veel visuele variatie en genot dus, dat het hart van schilders en fotografen goed zal doen en wellicht iets sneller doet kloppen. Ik deed me dan ook meteen onwillekeurig dan denken aan het werk van Jentsje Popma of een fotoboek over Rügen van de fotograaf Rolf Reinicke, dat ik de vorige vakantie tegenkwam. Ik vermoed dat half Europa in dit jaargetij wel wat vrolijk geel gekleurd zal zijn. Wat een schril contrast met de geluiden die je vandaag de dag zo doorgaans over Europa hoort! In Oostenrijk leken die schitterende kolzaadvelden het een iets minder veelvuldig en uitbundig fenomeen dan in Duitsland. Maar daar zorgde andersoortige flora toch ook voor een veelal frisgele en steenrode gloed over de alpenweiden. Foto's nemen als je achter het stuur zit is niet verstandig en vanuit een rijdende auto is het resultaat ook vaak niet om naar huis te sturen en lichtelijk frustrerend maar hier toch nog wat beelden van de koolzaadvelden van enkele dagen geleden. Mooi toch hè, dat geel met dat groen?