De tijd dan toch bedwongen?

Gisteren het vierde en laatste onderdeel van een cursus timemanagement (of wat ik toch interessanter en mooier vind klinken 'klokkijken voor managers en gevorderden') gevolgd.
Dan luidt de voor de hand liggende vraag: heb ik de tijd nu beter in de vingers, meer onder controle of onder de duim? Ben ik nu heer en meester over mijn of de tijd? Ben ik nu doordrongen van het feit dat het allemaal mijn tijd wel zal duren?
Niets van dat alles helaas; het is nog steeds eerder andersom en here m'n tijd, de tijd is mij nog altijd de baas en ik sjok er maar weer braaf en slaafs achteraan. Zonder genoemde cursus tekort te willen doen is er toch wel iets meer of iets anders nodig om daar verandering in te brengen.

De cursus heeft mij, vrees ik toch, niet echt iets opgeleverd of gebracht in de zin of in termen van wat de bedoeling van zo'n cursus is. Daarmee wil ik overigens niet meteen zeggen dat het helemaal zonde van mijn tijd was, een sentiment dat onder sommige deelnemers toch ook wel leefde.
Ik nam er in ieder geval weer eens kennis van of werd herinnerd aan een alleraardigst cyclisch modelletje dat ik me wel bekend voorkwam maar waar ik uit mezelf niet zo maar weer aan gedacht zou hebben. Wellicht voer ik hem nog eens op in de serie cycli en cyclische modellen:
Cycli en wat zoal te doen
Wat dan te doen?
In de cyclus van de roos
The wheel of change

The wheel of change

Het wiel der veranderingen? Big wheel keep on turning … zongen CCR en John Fogerty en later ook Ike and Tina Turner en Tina in Proud Mary. Dylan zong .. everything passes, everything changes .. just do what you think you must do .. en riep ook nogal eens dat .. the times they are a-changin’. En zo is het maar net: panta rhei! Maar als wij mensen iets in of aan onszelf willen of menen te moeten veranderen dan blijkt dat ons nog niet altijd zo gemakkelijk te gaan of in een gewenste richting te sturen. Dat blijkt vaak een wat minder eenvoudig of rechtlijnig proces dan we ons plegen te realiseren. Gelukkig kwamen Prochaska en Di Clemente, in het kader van de cyclische modellen, met de zogeheten ‘wheel of change’ of de ‘veranderingscirkel’ op de proppen. Een mooi, dynamisch model dat theorie en praktijk adequaat lijkt te integreren en zich en met name in de verslavingszorg al geruime tijd als een geschikt werkmodel zijn nut heeft bewezen. Het aardige van een model als dit is dat het zowel theoretisch als pragmatisch georiënteerde lieden aan kan spreken. En dat het werkers in of uit de praktijk concrete handvatten of richtlijnen kan bieden. Zo is het, om maar eens wat te noemen, wanneer wij het nodig achten dat iemand zijn of haar gedrag verandert, toch wel zeer nuttig om te weten of te peilen of en in hoeverre dat ook voor de persoon zelf geldt. Het soort veranderingsprocessen waar we dan over spreken vragen gewoonlijk ook de nodige actieve inzet en/of oefening en daarnaast altijd de nodige tijd om te beklijven. Bovendien lukt het niet altijd of willen wij mensen nogal eens terugvallen in oud gedrag. Dan is zo’n cyclisch modelletje, wanneer de teleurstelling niet al te groot en demotiverend was en er weer nieuwe moed verzameld is, toch maar een zegen want je kunt er in principe altijd weer instappen voor een nieuwe (en doorgaans minder bewerkelijke) ronde. Zoals Brederoo ooit al zei: ‘t kan verkeeren en dat is soms maar goed ook want we willen het wel eens anders dan het gaat. En dan heb je nog eens wat aan zo’n ‘transtheoretisch modelletje’ of ‘evidence-based theory’. Zou Lewin zoiets wellicht zoiets in gedachten gehad hebben?