Interne kracht en qi

 Hoe stuit een mens op een onderwerp als dit en waarom zou het iemand überhaupt boeien? Wel je hoort of je leest zo eens wat en zoals ik eerder vertelde was ik op een maandagavond in 1981 zomaar lid van een dojo en begon ik aan een aikido-training. Daar kwam met regelmaat het begrip "ki" ter sprake niet alleen omdat het nu eenmaal de middelste lettergreep van de naam aikido is maar omdat het een belangrijk en centraal begrip in de filosofie van het aikido is. Energie of een alles doordringende levensenergie zou de globale uitleg en de meest passende vertaling hiervan zijn. Dat was natuurlijk allemaal mooi en aardig maar vooralsnog was het in wezen natuurlijk niet meer dan een idee in mijn hoofd en dan vooral een wel erg magisch aandoend idee.

In het wereldbeeld waarbinnen het aikido kon ontstaan wordt "ki" gezien als de life-giving force of de basale trilling die ten grondslag ligt aan het leven. Het is net als licht of geluid een vibratie en een die heel fundamenteel is voor het leven en alle leven doordrenkt. Iets in dergelijke bewoordingen en van vergelijkbare strekking valt ook in de vele boeken over aikido en aanverwante perspectieven te lezen. Voor de meeste van ons toch nog steeds een erg vaag idee, zou ik zo denken.
Nu is ook niet elke aikidoka in dezelfde mate bezig met of zelfs maar overtuigd van het bestaan van "ki". Iemand als Christian Tissier zul je er zelden over horen en iemand als Nick Lowry meent dat de effecten die aan ki toegeschreven worden zich eenvoudig wetenschappelijk laten verklaren als natuurkundige en biologische verschijnselen.

Koichi Tohei, de ooit gedoodverfde opvolger van de stichter van het aikido, maakte er echter een centraal thema van in zijn benadering. Tohei's stijl van aikido staat dan ook wel bekend als Ki-aikido. Daarnaast richtte hij de Ki-society op speciaal met het doel om mensen te leren hoe middels oefeningen ki te cultiveren. In Tohei's boek Book of Ki: Co-ordinating Mind and Body in Daily Life heeft hij het op bladzij 34-36 over positieve geestkracht. Je geest positief aanwenden is voor hem hetzelfde als het uitsturen van ki. Drie foto's illustreren een test waarbij de proefpersoon bij hoofd/schouders en hielen van de grond wordt getild. Op de eerste foto zie je de proefpersoon een beetje levenloos doorzakken. Op de volgende foto zie hoe de persoon door zich van top tot teen als een massief en onbuigzaam geheel voor te stellen, ofwel het lichaam met ki te vullen, zich zonder door te buigen mooi en recht als een plank laat optillen. Op de derde foto is hij als een plank tussen en op twee stoelen gelegd zitten er drie personen met hun volle gewicht leunend op zijn romp en benen.

Dit zal menigeen wellicht als moeilijk voorstelbaar voorkomen maar het toeval wil dat ik ruim 40 jaar geleden hier een overtuigende demonstratie van mocht bijwonen. De drie, hier genoemde , bruine banden speelden en experimenteerden met dit verschijnsel en met succes. Met name Frans lukte het erg goed en hij kon in ontspannen toestand ook nog het nodige gewicht dragen zij het geen drie personen. Ik kon die truc overigens zelf niet herhalen en dat lukt mij nog steeds niet. Hoe dan ook intrigeerde het mij en maakte de nodige indruk. Inmiddels begrijp ik dat dit net zoiets is als de onbuigzame arm waar in aikido veel over hoort. Bij dit alles zou ki of chi, of hoe je het ook noemen wilt, dus een sleutelrol spelen. Wat is dat dan die ki?

Nu kan iedereen je van alles en nog wat vertellen over wat en hoe je iets moet doen maar als je daar niet iets herkenbaars en/of reproduceerbaars bij voelt en je ziet geen resultaat van hetgeen je probeert te doen, dan schiet je daar natuurlijk niets mee op. Dus luidt de vraag of je ook iets van die energie kunt voelen? Nu begint het om een aantal redenen vrij ingewikkeld te worden maar je kunt er inderdaad wel iets van voelen. Naar ik heb horen vertellen is het onder Aziatische kinderen geen ongebruikelijk spelletje om de handen gespiegeld tegenover elkaar te houden om daar tussen iets te voelen. De handen en met name de plek die de Chinezen lao-gong noemen zijn bij uitstek geschikt om chi te (leren) voelen. Beoefenaars van Qigong zullen dit verschijnsel wel kennen van het spelen met de bal. Nu is het één ding om middels een tintelend gevoel iets van die energie gewaar te worden maar om die energie vervolgens nuttig of ten goede aan te kunnen wenden is toch nog iets heel anders en vraagt wel iets meer.

Wat betreft dat aanwenden van qi leerde ik van Bruce Frantzis dat je het globaal gesproken kunt gebruiken om te vechten, om te helen of om te mediteren. Drie vormen of toepassingen die steeds een stapje verder gaan. (zie hier een interview met hem)

Wanneer je die energie, of de werking of doorstroming ervan, daadwerkelijk kunt voelen dan zou je wellicht kunnen denken dus des te meer ik voel des te beter. Maar hier schuilt een addertje onder het gras. Want als wij iets in het lichaam voelen betreft dat niet zelden opwinding en/of spierspanning. En nu is het zo dat het aanspannen van de spieren juist de doorstroming verhindert van die energie waar we het hier over hebben. Daarom hoor je in de internal martial arts voortdurend dat je moet 'ontspannen'. In the Chinese tradities heet het dat je 'song' of 'sung' moet zijn om de 'qi' te laten stromen.

Wanneer we het over 'qi' of 'chi' hebben, moet toch ook de beoefening van qigong of chi kung vermeld worden. Zoals in de naam vervat richt deze discipline zich op specifiek op het cultiveren van chi. Er lijkt een groeiende belangstelling te zijn voor de beoefening van qigong. Er bestaan heel veel vormen van qigong (zelfs een waarbij je alleen maar staat) die ook om veel verschillende redenen worden beoefend zoals uit onderstaand citaat mag blijken:

Today, millions of people worldwide practice qigong. Similar to its historical origin, those interested in qigong come from diverse backgrounds and practice it for diverse reasons, including for exercise, recreation, preventative medicine, self-healing, self-cultivation, meditation, and martial arts training. This was highlighted in the 1998 documentary titled, "Qigong - Ancient Chinese Healing for the 21st Century" by Francesco Garri Garripoli which aired on PBS-TV seen by over 88 million Nielsen-certified viewers.

De naam qigong is overigens pas sinds halverwege de vorige eeuw in zwang. Daarvoor sprak men over neigong dat zoiets betekent als intern werk. Een bijzondere qi- en neigong die mijn speciale interesse heeft is Yan Shou Gong.

In het scala van disciplines of oefenvormen waarin het samenvloeien of samenwerken van lichaam en geest centraal staan is Yoga veruit de bekendste en de meest beoefende. Vanuit de Indiase traditie kennen we ook het begrip prana als het schijnbare equivalent van chi of ki. Nu meen ik mensen die yoga beoefenen toch zelden te horen over het cultiveren van prana. Maar ik te weinig van deze (hatha)yoga om daar iets innigs over te kunnen zeggen en daar zal ik dus ook niet aan wagen.

<< vorige - volgende>>

Internal power and qi

 How does one ever stumble upon a subject like this and why should it be of any interest? Well, sometimes you just hear or you read about something or other and as I told you before, on a Monday evening in 1981 I all of a sudden became a member of a dojo and I started an aikido training. The term "ki" was regularly discussed, not only because it is the middle syllable of the name aikido, but because it is an important and central concept in the philosophy of aikido. Energy or an all-pervading life energy would be the general explanation and the most appropriate translation of this term. Now it was all nice and well to hear about this force, but for the time being it was essentially no more than an idea in my head and especially a very magical idea.

In the worldview in which aikido could originate, "ki" is seen as the life-giving force or the basic vibration that underlies life. It is a vibration just like light or sound and one that is very fundamental to life and permeates all life. Some similar explanation can befound in the many books on aikido and related arts and perspectives. For most of us, this will still be a rather vague idea, I would think.

Now, not every aikidoka is equally concerned with or even convinced of the existence of "ki". You will rarely hear Christian Tissier, for instance, talk about it and Nick Lowry believes that the effects attributed to ki can easily be explained scientifically as physical and biological phenomena.

However, Koichi Tohei, the once designate successor of the founder of aikido, made it a central theme of his teachings. Tohei's style of aikido is known as Ki-aikido. In addition, he founded the Ki-society specifically with the aim of teaching people how to cultivate ki through exercises. In Tohei's book Book of Ki: Co-ordinating Mind and Body in Daily Life, he talks about positive mind power on pages 34-36. To him, using your mind in a positive way is the same as extending ki. Three photographs illustrate a test in which the subject is lifted off the ground by the head/shoulders and heels. In the first picture you can see the test subject sagging a bit lifelessly. In the following photo you can see how the person can be lifted nicely and straight like a plank by imagining himself from head to toe as a solid and inflexible whole, or by filling the body with ki, without bending. In the third photo he is placed like a plank between and on two chairs there are three people with their full weight leaning on his torso and legs.

This may seem difficult to imagine to many, but it just so happened that over 40 years ago I attended a convincing demonstration of this. The three brown belts mentioned here played and experimented with this phenomenon and with success. Frans in particular did very well and he was also able to carry some weight in that relaxed state, although not three people. By the way, I couldn't repeat that trick myself and I still can't. Anyway, it intrigued me and made quite an impression. Now I understand that this is just like the unbendable arm that you may hear about in aikido. In all of this, ki or chi, or whatever you like to call it, seems play a key role. Then what is this ki?  

Now anyone can tell you a whole lot of stories about what and how to do it, but if you don't feel something distinguishable, recognizable and/or reproducible when doing so and you don't see the result of what you're trying to do, then of course it is not going to get you anywhere. So the question arises, can you feel any of that energy? Here it's starting to get quite complicated for a number of reasons, but you can feel some of it. From what I have been told, it is not an unusual game among Asian children to keep their hands facing and mirroring one another in order to feel something between them. The hands and especially the place that the Chinese call lao-gong are ideally suited to (learn to) feel chi. Qigong practitioners will be familiar with this phenomenon through playing with the ball. Now it is one thing to become aware of energy through a tingling feeling, but to be able to put that energy to good use is something completely different and requires something more.

As far as the use of qi is concerned, I learned from Bruce Frantzis that you can use it to fight, to heal or to meditate. Three forms or applications that each goes one step further. (here you can see an interview with him)

When you can actually feel that energy, or the effects or flow of it,  you might be tempted to think, so the more I feel the better. But there's a catch here. Because when we feel something in the body, it often concerns excitement and/or muscle tension. And it just so happens to be the case that the tightening of the muscles prevents the flow of that energy that we are talking about here. That's why you constantly hear in internal martial arts that you have to 'relax'. In the Chinese traditions, it is said that you have to be 'song' or 'sung' in order for the 'qi' to flow.

When talking  about 'qi' or 'chi', the practice of qigong or chi kung should, of course, be mentioned. As the name suggests, this discipline focuses specifically on the cultivation of chi. There seems to be a growing interest in the practice of qigong. There are many forms of qigong (even one that entails just standing) that are also practiced for many different reasons, as can be clear from the quote below:

Today, millions of people worldwide practice qigong. Similar to its historical origin, those interested in qigong come from diverse backgrounds and practice it for diverse reasons, including for exercise, recreation, preventative medicine, self-healing, self-cultivation, meditation, and martial arts training. This was highlighted in the 1998 documentary titled, "Qigong - Ancient Chinese Healing for the 21st Century" by Francesco Garri Garripoli which aired on PBS-TV seen by over 88 million Nielsen-certified viewers.

The name qigong has only been in vogue since the middle of the last century. Before that time, the equivalent term was usually neigong which means something like internal work. Personally I am very interested in a special and powerful qi- and neigong called Yan Shou Gong.

In the range of disciplines or forms of exercise in which the merging or cooperation of body and mind take central stage, Yoga is by far the best known and the most practiced. From the Indian tradition, we are also familiar with the concept of prana as the apparent equivalent of chi or ki. Now, I don't think I hear people who practice yoga often talk about cultivating prana. But I am by far not familiar enough with this (hatha)yoga to say anything sensible about it and so I will not attempt to do so. 

<< previous - next >>