Interne kracht en qi

 Hoe stuit een mens op een onderwerp als dit en waarom zou het iemand überhaupt boeien? Wel je hoort of je leest zo eens wat en zoals ik eerder vertelde was ik op een maandagavond in 1981 zomaar lid van een dojo en begon ik aan een aikido-training. Daar kwam met regelmaat het begrip "ki" ter sprake niet alleen omdat het nu eenmaal de middelste lettergreep van de naam aikido is maar omdat het een belangrijk en centraal begrip in de filosofie van het aikido is. Energie of een alles doordringende levensenergie zou de globale uitleg en de meest passende vertaling hiervan zijn. Dat was natuurlijk allemaal mooi en aardig maar vooralsnog was het in wezen natuurlijk niet meer dan een idee in mijn hoofd en dan vooral een wel erg magisch aandoend idee.

In het wereldbeeld waarbinnen het aikido kon ontstaan wordt "ki" gezien als de life-giving force of de basale trilling die ten grondslag ligt aan het leven. Het is net als licht of geluid een vibratie en een die heel fundamenteel is voor het leven en alle leven doordrenkt. Iets in dergelijke bewoordingen en van vergelijkbare strekking valt ook in de vele boeken over aikido en aanverwante perspectieven te lezen. Voor de meeste van ons toch nog steeds een erg vaag idee, zou ik zo denken.
Nu is ook niet elke aikidoka in dezelfde mate bezig met of zelfs maar overtuigd van het bestaan van "ki". Iemand als Christian Tissier zul je er zelden over horen en iemand als Nick Lowry meent dat de effecten die aan ki toegeschreven worden zich eenvoudig wetenschappelijk laten verklaren als natuurkundige en biologische verschijnselen.

Koichi Tohei, de ooit gedoodverfde opvolger van de stichter van het aikido, maakte er echter een centraal thema van in zijn benadering. Tohei's stijl van aikido staat dan ook wel bekend als Ki-aikido. Daarnaast richtte hij de Ki-society op speciaal met het doel om mensen te leren hoe middels oefeningen ki te cultiveren. In Tohei's boek Book of Ki: Co-ordinating Mind and Body in Daily Life heeft hij het op bladzij 34-36 over positieve geestkracht. Je geest positief aanwenden is voor hem hetzelfde als het uitsturen van ki. Drie foto's illustreren een test waarbij de proefpersoon bij hoofd/schouders en hielen van de grond wordt getild. Op de eerste foto zie je de proefpersoon een beetje levenloos doorzakken. Op de volgende foto zie hoe de persoon door zich van top tot teen als een massief en onbuigzaam geheel voor te stellen, ofwel het lichaam met ki te vullen, zich zonder door te buigen mooi en recht als een plank laat optillen. Op de derde foto is hij als een plank tussen en op twee stoelen gelegd zitten er drie personen met hun volle gewicht leunend op zijn romp en benen.

Dit zal menigeen wellicht als moeilijk voorstelbaar voorkomen maar het toeval wil dat ik ruim 40 jaar geleden hier een overtuigende demonstratie van mocht bijwonen. De drie, hier genoemde , bruine banden speelden en experimenteerden met dit verschijnsel en met succes. Met name Frans lukte het erg goed en hij kon in ontspannen toestand ook nog het nodige gewicht dragen zij het geen drie personen. Ik kon die truc overigens zelf niet herhalen en dat lukt mij nog steeds niet. Hoe dan ook intrigeerde het mij en maakte de nodige indruk. Inmiddels begrijp ik dat dit net zoiets is als de onbuigzame arm waar in aikido veel over hoort. Bij dit alles zou ki of chi, of hoe je het ook noemen wilt, dus een sleutelrol spelen. Wat is dat dan die ki?

Nu kan iedereen je van alles en nog wat vertellen over wat en hoe je iets moet doen maar als je daar niet iets herkenbaars en/of reproduceerbaars bij voelt en je ziet geen resultaat van hetgeen je probeert te doen, dan schiet je daar natuurlijk niets mee op. Dus luidt de vraag of je ook iets van die energie kunt voelen? Nu begint het om een aantal redenen vrij ingewikkeld te worden maar je kunt er inderdaad wel iets van voelen. Naar ik heb horen vertellen is het onder Aziatische kinderen geen ongebruikelijk spelletje om de handen gespiegeld tegenover elkaar te houden om daar tussen iets te voelen. De handen en met name de plek die de Chinezen lao-gong noemen zijn bij uitstek geschikt om chi te (leren) voelen. Beoefenaars van Qigong zullen dit verschijnsel wel kennen van het spelen met de bal. Nu is het één ding om middels een tintelend gevoel iets van die energie gewaar te worden maar om die energie vervolgens nuttig of ten goede aan te kunnen wenden is toch nog iets heel anders en vraagt wel iets meer.

Wat betreft dat aanwenden van qi leerde ik van Bruce Frantzis dat je het globaal gesproken kunt gebruiken om te vechten, om te helen of om te mediteren. Drie vormen of toepassingen die steeds een stapje verder gaan. (zie hier een interview met hem)

Wanneer je die energie, of de werking of doorstroming ervan, daadwerkelijk kunt voelen dan zou je wellicht kunnen denken dus des te meer ik voel des te beter. Maar hier schuilt een addertje onder het gras. Want als wij iets in het lichaam voelen betreft dat niet zelden opwinding en/of spierspanning. En nu is het zo dat het aanspannen van de spieren juist de doorstroming verhindert van die energie waar we het hier over hebben. Daarom hoor je in de internal martial arts voortdurend dat je moet 'ontspannen'. In the Chinese tradities heet het dat je 'song' of 'sung' moet zijn om de 'qi' te laten stromen.

Wanneer we het over 'qi' of 'chi' hebben, moet toch ook de beoefening van qigong of chi kung vermeld worden. Zoals in de naam vervat richt deze discipline zich op specifiek op het cultiveren van chi. Er lijkt een groeiende belangstelling te zijn voor de beoefening van qigong. Er bestaan heel veel vormen van qigong (zelfs een waarbij je alleen maar staat) die ook om veel verschillende redenen worden beoefend zoals uit onderstaand citaat mag blijken:

Today, millions of people worldwide practice qigong. Similar to its historical origin, those interested in qigong come from diverse backgrounds and practice it for diverse reasons, including for exercise, recreation, preventative medicine, self-healing, self-cultivation, meditation, and martial arts training. This was highlighted in the 1998 documentary titled, "Qigong - Ancient Chinese Healing for the 21st Century" by Francesco Garri Garripoli which aired on PBS-TV seen by over 88 million Nielsen-certified viewers.

De naam qigong is overigens pas sinds halverwege de vorige eeuw in zwang. Daarvoor sprak men over neigong dat zoiets betekent als intern werk. Een bijzondere qi- en neigong die mijn speciale interesse heeft is Yan Shou Gong.

In het scala van disciplines of oefenvormen waarin het samenvloeien of samenwerken van lichaam en geest centraal staan is Yoga veruit de bekendste en de meest beoefende. Vanuit de Indiase traditie kennen we ook het begrip prana als het schijnbare equivalent van chi of ki. Nu meen ik mensen die yoga beoefenen toch zelden te horen over het cultiveren van prana. Maar ik te weinig van deze (hatha)yoga om daar iets innigs over te kunnen zeggen en daar zal ik dus ook niet aan wagen.

<< vorige - volgende>>

Internal power and qi

 How does one ever stumble upon a subject like this and why should it be of any interest? Well, sometimes you just hear or you read about something or other and as I told you before, on a Monday evening in 1981 I all of a sudden became a member of a dojo and I started an aikido training. The term "ki" was regularly discussed, not only because it is the middle syllable of the name aikido, but because it is an important and central concept in the philosophy of aikido. Energy or an all-pervading life energy would be the general explanation and the most appropriate translation of this term. Now it was all nice and well to hear about this force, but for the time being it was essentially no more than an idea in my head and especially a very magical idea.

In the worldview in which aikido could originate, "ki" is seen as the life-giving force or the basic vibration that underlies life. It is a vibration just like light or sound and one that is very fundamental to life and permeates all life. Some similar explanation can befound in the many books on aikido and related arts and perspectives. For most of us, this will still be a rather vague idea, I would think.

Now, not every aikidoka is equally concerned with or even convinced of the existence of "ki". You will rarely hear Christian Tissier, for instance, talk about it and Nick Lowry believes that the effects attributed to ki can easily be explained scientifically as physical and biological phenomena.

However, Koichi Tohei, the once designate successor of the founder of aikido, made it a central theme of his teachings. Tohei's style of aikido is known as Ki-aikido. In addition, he founded the Ki-society specifically with the aim of teaching people how to cultivate ki through exercises. In Tohei's book Book of Ki: Co-ordinating Mind and Body in Daily Life, he talks about positive mind power on pages 34-36. To him, using your mind in a positive way is the same as extending ki. Three photographs illustrate a test in which the subject is lifted off the ground by the head/shoulders and heels. In the first picture you can see the test subject sagging a bit lifelessly. In the following photo you can see how the person can be lifted nicely and straight like a plank by imagining himself from head to toe as a solid and inflexible whole, or by filling the body with ki, without bending. In the third photo he is placed like a plank between and on two chairs there are three people with their full weight leaning on his torso and legs.

This may seem difficult to imagine to many, but it just so happened that over 40 years ago I attended a convincing demonstration of this. The three brown belts mentioned here played and experimented with this phenomenon and with success. Frans in particular did very well and he was also able to carry some weight in that relaxed state, although not three people. By the way, I couldn't repeat that trick myself and I still can't. Anyway, it intrigued me and made quite an impression. Now I understand that this is just like the unbendable arm that you may hear about in aikido. In all of this, ki or chi, or whatever you like to call it, seems play a key role. Then what is this ki?  

Now anyone can tell you a whole lot of stories about what and how to do it, but if you don't feel something distinguishable, recognizable and/or reproducible when doing so and you don't see the result of what you're trying to do, then of course it is not going to get you anywhere. So the question arises, can you feel any of that energy? Here it's starting to get quite complicated for a number of reasons, but you can feel some of it. From what I have been told, it is not an unusual game among Asian children to keep their hands facing and mirroring one another in order to feel something between them. The hands and especially the place that the Chinese call lao-gong are ideally suited to (learn to) feel chi. Qigong practitioners will be familiar with this phenomenon through playing with the ball. Now it is one thing to become aware of energy through a tingling feeling, but to be able to put that energy to good use is something completely different and requires something more.

As far as the use of qi is concerned, I learned from Bruce Frantzis that you can use it to fight, to heal or to meditate. Three forms or applications that each goes one step further. (here you can see an interview with him)

When you can actually feel that energy, or the effects or flow of it,  you might be tempted to think, so the more I feel the better. But there's a catch here. Because when we feel something in the body, it often concerns excitement and/or muscle tension. And it just so happens to be the case that the tightening of the muscles prevents the flow of that energy that we are talking about here. That's why you constantly hear in internal martial arts that you have to 'relax'. In the Chinese traditions, it is said that you have to be 'song' or 'sung' in order for the 'qi' to flow.

When talking  about 'qi' or 'chi', the practice of qigong or chi kung should, of course, be mentioned. As the name suggests, this discipline focuses specifically on the cultivation of chi. There seems to be a growing interest in the practice of qigong. There are many forms of qigong (even one that entails just standing) that are also practiced for many different reasons, as can be clear from the quote below:

Today, millions of people worldwide practice qigong. Similar to its historical origin, those interested in qigong come from diverse backgrounds and practice it for diverse reasons, including for exercise, recreation, preventative medicine, self-healing, self-cultivation, meditation, and martial arts training. This was highlighted in the 1998 documentary titled, "Qigong - Ancient Chinese Healing for the 21st Century" by Francesco Garri Garripoli which aired on PBS-TV seen by over 88 million Nielsen-certified viewers.

The name qigong has only been in vogue since the middle of the last century. Before that time, the equivalent term was usually neigong which means something like internal work. Personally I am very interested in a special and powerful qi- and neigong called Yan Shou Gong.

In the range of disciplines or forms of exercise in which the merging or cooperation of body and mind take central stage, Yoga is by far the best known and the most practiced. From the Indian tradition, we are also familiar with the concept of prana as the apparent equivalent of chi or ki. Now, I don't think I hear people who practice yoga often talk about cultivating prana. But I am by far not familiar enough with this (hatha)yoga to say anything sensible about it and so I will not attempt to do so. 

<< previous - next >>

Krijgskunstenaar?(5)

 Het vorige blogje eindigde ik met de vraag of ik mezelf als krijgskunstenaar zie. De misschien wat minder gangbare term krijgskunstenaar mag je hier ook vervangen door expert in vecht-technieken of gepokt en gemazeld in de een of andere vechtsport. Toen ik 44 jaar geleden met aikido begon was dat ook niet om te leren vechten of omdat ik een sterke behoefte voelde om mezelf fysiek te kunnen verdedigen maar meer om op een bepaalde manier iets met en aan beweging te doen. En tai chi en aikido trokken daarbij mijn aandacht door wat daar over verteld of geschreven werd er een toch ietwat mysterieuze waas om heen hing van Oosterse filosofie met kreten als zachtheid, natuurlijk bewegen, innerlijke kracht, levensenergie en niet agressief het conflict opzoeken maar met vredelievendheid de lont eruit halen en zo meer. In ieder geval genoeg om de nieuwsgierigheid te prikkelen en dat wel eens te willen leren en/of ervaren. 

Het soort quasi mystieke of magische ervaringen dat je je daarbij voor zou kunnen stellen komen je, of mij althans, overigens niet zomaar aanwaaien. Aikidotraining verloopt grotendeels volgens het stramien van iemand die aanvalt en iemand die in reactie daarop een techniek uitvoert. In feite dus het stramien van een schijngevecht waarbij de een specifieke aanvalsvorm uitvoert waar de ander dan met een bepaalde techniek dient te reageren. Dat oefen je dan een aantal keren waarna de rollen omgedraaid worden enzovoorts. Het wordt dan min of meer een soort van choreografie waarbinnen je bepaalde bewegingen kunt trainen, met jou eigen (primaire) reacties geconfronteerd wordt en die zo mogelijk om zou kunnen buigen en bij zou kunnen slijpen. Mijn ervaring is dat je aldus binnen een veilige situatie aardig wat kunt oefenen en leren plus nog wat zelfkennis op kunt doen. 

Dat choreografische aspect van zo ongeveer weten welke actie(s) je kunt verwachten van de ander heeft echter ook zijn nadelen. Het kan je een vals gevoel van controle of veiligheid geven dat in een echt gevecht op straat misplaatst zou zijn en direct afgestraft zou worden. Ene Rokas Leonavičius legde enige jaren geleden zijn vinger op deze zere plek. De vele reacties uit aikido kringen van misprijzen en dedain doen vermoeden dat hij hiermee een wel heel gevoelige plek aanraakte en blijkbaar een knuppel in het hoenderhok gegooid had. Zijn kritiek betrof vooral het valse gevoel van veiligheid als een vorm van misleiding waardoor ineffectiviteit in echte gevechtssituaties door gebrek aan pressure-testing en reality check middels competetie plus daarbij het sektarische karakter van veel aikido groepen. Rokas reist nu op zijn Youtube kanaal zo’n beetje de hele martial arts wereld door en lijkt tot een soort rating instantie aangaande de effectiviteit van de diverse krijgskunsten geworden.   

Waar Rokas in ieder geval de aandacht op wist te vestigen is op het onderscheid tussen het oefenen van martiale (of martiaal lijkende) bewegingen ten behoeve van zelfonderzoek en persoonlijke ontwikkeling en het oefenen om jezelf zo effectief mogelijk te kunnen verdedigen in onverwachte situaties en het oefenen voor daadwerkelijke gevechten en het zo effectief en snel mogelijk uitschakelen van de tegenstander. Een onderscheid dat essentieel is. En een onderscheid dat in de zachtere kunsten zoals bijvoorbeeld aikido nog al eens vergeten of weggemoffeld wordt. Het maakt veel uit wat je zoekt in je beoefening voor hoe je dat het beste aan zou kunnen pakken en wat voor jou persoonlijk de beste weg is. En terwijl je het zelf moet doen, ben en blijf je toch ook veelal afhankelijk van anderen die zich verder bekwaamd hebben in wat dan ook dan jijzelf.  

Dan is er nog een ander onderscheid dat van oudsher al binnen de traditionele en gevestigde krijgskunsten werd gemaakt en dat is van de (meer) interne en de (meer) externe kunsten. Dat is geen zwart/wit indeling (althans hooguit als ideaal maar niet in de praktijk) maar meer iets dat zich op een glijdende schaal beweegt in de zin dat veel technieken zowel extern ofwel vooral mechanisch en met spierkracht uitgevoerd kunnen worden alsook intern ofwel met vooral intentie en een daaruit volgende interne coördinatie van het eigen lichaam. Voor de ongeoefende leek zal dat onderscheid aan de buitenkant niet altijd zomaar helder of zichtbaar zijn. Voor mij persoonlijk weegt juist dit onderscheid erg zwaar omdat het mij op het spoor zet van datgene waar ik naar op zoek ben. 

Binnen die zogeheten interne kunsten gaat het dus uiteindelijk niet zozeer om vechten en winnen maar meer om het ontwikkelen van een innerlijke staat van zijn. Men spreekt dan over intentie, gronden, balans, interne kracht en dergelijke. Een begrip dat in veel van deze kunsten centraal staat en velen ook hun naam deels aan te danken hebben is een bepaalde soort (levens)energie die in de Indiase  traditie bekend staat als Prana, in China als Chi, in Japan als Ki, in het oude Griekenland als Pneuma en in het Hebreeuws als Ruach. De Indianen zullen het, neem ik aan, de Grote Geest noemen en in het Christendom zal het wel als de Heilige Geest aangeduid worden. Zo zie je maar dat het van de Dojo naar de Kerk helemaal niet zo grote stap hoeft te zijn. Het ene moment praat je over strijd en het volgende moment over spiritualiteit. Hallelujah!

<<vorige volgende>>

My martial art career?(5)

I ended the previous blog with the question whether I consider myself to be martial artist. The perhaps less common term martial artist may also be substistuted here by expert in fighting techniques or tried and tested in some martial art. When I started aikido 44 years ago, it was not to learn how to fight or because I felt a strong need to be able to defend myself physically, but more to do some sort of movement art.  And tai chi and aikido had caught my attention because of what I had heard or read about them; there was a somewhat mysterious haze of Eastern philosophy around it dressed up with terms such as softness, natural movement, inner strength, life energy and not aggressively seeking out the conflict but taking out the fuse with peacefulness and so on. In any case, enough to stimulate my curiosity and to want to learn and/or experience that. 

The kind of quasi-mystical or magical experiences that one might imagine in that regard do not flow your way just like that, or at least it didn’t to me. Aikido training largely follows the pattern of someone attacking and someone performing a technique in response. In fact, the pattern of a mock fight in which one person performs a specific form of attack where the other has to respond with a certain technique. You practice that a number of times, after which the roles are reversed and so on. It then becomes more or less a kind of choreography in which you can train certain movements, be confronted with your own (primary) reactions and if possible be able to bend and sharpen them. My experience is that you can practice and learn quite a bit within a safe situation plus gain some self-knowledge. 

However, that choreographic aspect of more or less knowing what action(s) you can expect from the other person also has its drawbacks. It can give you a false sense of control or security that would be out of place in a real fight on the street and you would be punished for it immediately. A guy called Rokas Leonavičius put his finger on this sore spot a few years ago. The many reactions of contempt and disdain towards Rokas from the aikido community at large suggest that he touched a very sensitive spot and he apparently threw a cat among the pigeons. His criticism mainly concerned the false sense of security as a form of deception that caused ineffectiveness in real combat situations due to lack of pressure-testing and reality checking through competition plus the sectarian character of many aikido groups. Rokas on his Youtube channel now journeys  pretty much through the entire martial arts world and seems to have become a kind of rating body regarding the effectiveness of the various martial arts.  

In any case, Rokas managed to draw attention to the distinctions between practicing martial (or somewhat martial-like) movements for the purpose of self-examination and personal development and practicing to be able to defend yourself as effectively as possible in unexpected situations and practicing for actual fights and eliminating the opponent as effectively and quickly as possible. Distinctions that are essential. And distinctions that are often forgotten or swept under the carpet by the softer arts such as aikido. It matters a lot what you are looking for in your practice, for how you could best go about it and what is the best way for you personally. And while of course you have to practice things yourself, you are and will for a considerable part remain dependent on others who have become more proficient in whatever than yourself; your teachers.  

Then there is another distinction that has traditionally been made within the traditional and established martial arts, and that is of the (more) internal and the (more) external arts. This is not a black-and-white classification (maybe so as an ideal but not in the real world) but rather something that moves on a sliding scale in the sense that many techniques can be performed both externally or mainly mechanically and with muscle power, as well as internally or with intention and a consequent internal coordination of one's own body. To the untrained layman, that distinction will not always be clear or visible on the outside. For me personally, this distinction is very important because it puts me on the track of what I am looking for. 

In these so-called internal arts, it is not so much about fighting and winning, but more about developing an inner state of being. One speaks of intention, grounding or rooting, balance, internal strength and things like that. A concept that is central to many of these arts, and many of them owe their name to in part, is a certain kind of (life) energy known in the Indian tradition as Prana, in China as Chi, in Japan as Ki, in ancient Greece as Pneuma and in Hebrew as Ruach. The Indians, I suppose, will call it the Great Spirit, and in Christianity it will be called the Holy Ghost. So you see that it doesn't take a giant step to get from the Dojo to the Church. One minute you're talking about conflict and strife and the next you're talking about spirituality. Hallelujah!

<< previous next >>

Koichi Tohei - ki-aikido

Het moderne aikido kent, zoals gezegd, diverse stijlen, scholen en richtingen.
Ik zal ze hier niet proberen op te noemen maar geïnteresseerden kunnen natuurlijk altijd bij de firma Google te rade gaan .
In dat verband wil toch één persoon wel speciaal vermelden en dat is Koichi Tohei.
Samen met Kisshomaru Ueshiba kan Koichi Tohei beschouwd worden als de belangrijkste invloed op en vormgever van het na-oorlogse aikido.

Toen het levenseinde van Morihei Ueshiba naderde, verkeerde menigeen in de verwachting dat Tohei hem op zou volgen. Dat bleek niet het geval; wel bleef hij de hoofdinstructeur van de Hombu dojo, terwijl de zoon van Ueshiba de tweede doshu werd.
Tohei wilde meer nadruk leggen op het fenomeen 'Ki' en aandacht besteden aan het cultiveren daarvan. Om die reden verliet hij in 1974 de Hombu dojo en richtte zijn eigen organisatie op; de Ki-society met Shinshin Toitsu Aikido.



Wat betreft de ideeën van Tohei over wat wel de 'unification of body and mind' genoemd wordt, hier een citaat uit de Wikipedia:

Through his lifetime in wars abroad and at home, and through his experiences with Aikido, in Sokushin no Gyo at the Ichikukai dojo, and the Japanese Yoga teachings of Tempu Nakamura, Tohei realized four universal principles that he felt should be used in all Ki Society practice, and in everyone's daily life.

Keep One Point
Relax Completely
Keep Weight Underside
Extend Ki