O Sensei

Al die onderscheiden richtingen, leraren en lijnen in het huidige aikido (ver)wijzen overigens veelal eensgezind terug naar Morihei Ueshiba, als de grondlegger of 'the founder' van het aikido. Doorgaans spreekt men dan uitermate respectvol over O Sensei ofwel 'de grote meester'.
Voor de gemiddelde westerling kan zelfs de indruk ontstaan als betrof het een bijna halfgod.

Ueshiba (1883-1969) had zich in Japan de nodige faam verworven als 'martial artist' ofwel beoefenaar van gevechtskunsten. Er is heel wat gezegd en geschreven over zijn leven en het, door hem ontwikkelde of in het leven geroepen, aikido. De weerslag daarvan is ook te vinden op het internet. Zoals bijvoorbeeld op dit blog of bij, de kronikeur van het aikido, Stanley Pranin.


Twee regelmatig terugkerende thema's in wat ik daar over las, gaan telkens over de aard en de invloed van zijn bemoeienis met de Omoto sekte of religie (voor meer daarover: ziehier) en over de mate waarin het aikido overeenkomt en schatplichtig zou zijn aan het aiki-jujutsu van de Daito-ryu.

Bekend zijn ook de verhalen van zijn leerlingen die er totaal geen touw meer aan vast konden knopen wanneer Ueshiba zich in woord of geschrift uitliet over de filosofische of spirituele grondslagen van zijn aikido.


Wie meer wil weten over de spirituele danwel filosofische achtergronden van het aikido zou bijvoorbeeld een van de volgende bronnen kunnen raadplegen:

- Aikido and the Harmony of Nature
door Mitsugi Saotome

- Enlightenment through Aikido
door Kanshu Sunadomari

- The Spiritual Foundations of Aikido
door William Gleason

of anders misschien in een van de boeken van John Stevens hierover.



Er is in ieder geval genoeg over dit onderwerp en over deze man geschreven om nieuwsgierigen en belangstellenden een poosje bezig te houden. Voor wie meer van kort en krachtig houdt, hier nog even twee van zijn, wat mij betreft, meest markante uitspraken:
- dat hij op hoge leeftijd en als alom gevierd meester zei zich steeds meer een leerling en nog altijd een beginner te voelen en
- dat je meest geduchte vijand en daarmee het grootste gevaar zich doorgaans niet tegenover of buiten je bevindt maar meestal ergens diep in jezelf huist.

Wijsheid en/of zelfkennis?

Cultuur en beschaving?

Daar had ik het gisteren dan even behalve over de herfst en de tijd ook nog over geschiedenis en wetenschap. Je weet wel, dat soort thema’s en onderwerpen waarvan we de bronnen en kennisbestanden plegen onder te brengen in bibliotheken en wetenschappelijke instituten. Zoals bijvoorbeeld het Tropeninstituut.

Zoals algemeen bekend hebben een aantal onverlaten in Amerika op grote schaal wat met hypotheken gerommeld om die complexe waardeloze schuldpapieren vervolgens als nieuw innovatief financiëel product aan de banken aan te bieden en die kochten ze met graagte op en verkochten ze vrolijk aan elkaar door alsof het een lieve lust was. Ook het resultaat is ons allen bekend; crisis, economische stagnatie, werkeloosheid en oplopende schulden. Onze reactie daarop getuigt ook niet van een overmaat aan fantasie of creativiteit: bezuinigen en dan nog meer bezuinigen. We gaan in dat kader ook de verzorgingstaat maar eens ombouwen tot een participatiesamenleving (wat dat ook moge betekenen) en we gaan eens flink wat subsidies intrekken. Sinds Fortuin en Wilders weten we dat die toch voornamelijk naar volstrekt overbodige linkse hobbies vloeiden, waar het volk natuurlijk niets wijzer van werd. En de VVD vind dat evenzeer, maar verwoorden het doorgaans wat minder uitdagend en met een beroep op hun economische ideologie.

Zo werd in een recent rondje bezuinigen ook het Koninklijk Instituut voor de Tropen getroffen door wat in politiek-economische en andere econoblahblah terminologie danwel ‘saneren’ wordt genoemd. Wij tekenen daar met z’n allen allang niet meer echt protest tegen aan; want zeg nou zelf, wie durft er bezwaar te maken tegen de zaak weer (financiëel) gezond maken.

Dan moet het Tropeninstituut zijn bibliotheek maar opdoeken wegens de bezuinigingen. Helaas, pindakaas of zoiets! De directeur van die bibliotheek loopt dus al maanden te leuren met de collectie en kan die maar niet in zijn geheel of grotendeels goed her-gehuisvest krijgen. Zou dit kennisbestand geen cultureel erfgoed vertegenwoordigen of teveel naar linkse hobbies rieken? De politiek laat nauwelijks van zich horen. Op aanzienlijk kleinere schaal deed zich iets vergelijkbaars voor met de collectie van het voormalig BBI. Dan vraag je je toch af hoe vaak zoiets voorkomt en hoeveel potentiëel interessant materiaal er zo her en der wel in de recycling belandt omdat we teveel werklozen en te weinig geld zouden hebben?

Nu prijkt er zomaar op de voorpagina van de krant van gisteren de volgende kop:

De boeken van het Tropenmuseum zijn gered… door Egypte

Verzameling vindt thuis in Bibliotheca Alexandrina

Goed nieuws zou je zeggen, maar toch ook met een bijsmaakje want behalve dat er hier kwesties van geschiedenis en wetenschap in het geding zijn, geldt dat, dunkt me, toch evenzozeer voor begrippen als cultuur en beschaving. En dan vraag ik me af,kunnen die ons dan gestolen worden of gaan we ons daar pas weer eens mee bezighouden als ‘s lands secretaris en penningmeester het sein geven dat de clubkas het wel weer toelaat?