Wie kent hem niet?

... Ons aller(?) Piet! De laatste dagen verneem ik van de cliënten op mijn werk dat het Sinterklaasjournaal weer beginnen zal. De laatste jaren betekent dat dat ook de discussie rond zwarte Piet weer los kan barsten en dat Sinterklaasjournaal niet alleen door kinderen maar ook door al dan niet vermeende belanghebbenden van beide kanten in het debat op de voet gevolgd zal worden.
Zo af en toe een beetje een soap over de vraag naar de ware identiteit van deze Piet (of toch meer van onszelf?) en of dit volks- en kinderfeest een levende traditie kan zijn en blijven of op enig moment in z'n verschijningsvorm onwrikbaar vastgeroest blijkt te zijn. Wanneer mensen met de ware of het enige echte beginnen te schermen loopt het meestal niet zo goed af. Hoewel ik die vraag erg interessant vind, volg ik het Sinterklaasjournaal toch niet. Maar nu ik lees in de krant van vandaag onder de kop: 'Nog even wachten met boze brieven', dat het eerste journaal inmiddels uitgezonden is.
En er waren zwarte Pieten te zien. Maar het lijkt nog te vroeg voor boze brieven zo stelt de verslaggever; het Sinterklaasjournaal had immers al een wat flexibele houding ten aanzien van bestaande gevoeligheden getoond en zit gewoonlijk vol verrassende wendingen. En zo hoort het natuurlijk ook in een soap.
Verder was er de kijkersvraag: hoe pieten eigenlijk een huis zonder schoorsteen binnen komen? Daar kwam niet echt een bevredigend antwoord op. Je ziet tenslotte toch steeds vaker ook huizen zonder schoorsteen.

Op sociale media was het voer voor speculatie: als pieten niet door de schoorsteen binnenkomen, worden zij dan nog wel vies? Of worden de roetveegpieten dit jaar vervangen door geheel witte pieten? Dat zou gevoelig kunnen liggen - niet bij de gemiddelde kleuter, wel bij sommige meerderjarige kijkers. De NTR hoopt dat zij, en hun tegenpolen, zich in dat geval volwassener zullen gedragen dan vorig jaar.

Marmolejo

Marmolejo .. nee, dat is niet iets dat ze in Krommenie maken maar een afgelegen, onbeduidend en op het oog slaperig plaatsje in Andalusie. Wij vroegen ons, toen we uit net Córdoba komend hier binnenreden toch ernstig af waarom deze plek in een reis genaamd 'Schatten van Andalusië' opgenomen zou zijn. Wij konden niets beters bedenken dan het op de route lag en er aan de rand van het dorp toevallig een hotel was. Daar ingecheckt en toch maar even een wandelingetje naar het dorp. Daar zagen we, het centrum zoekend, tot onze verrassing wederom vrouwen op z'n Spaansbest uitgedost lopen. Iets feestlijks vermoedend zijn we daar maar eens achteraan gelopen en belandden we aan de start van een processie ter ere van ‘La Virgen de la Cabeza’ ofwel de maagd van het hoofd. Deze show werd hier zeker niet opgevoerd ter- of omwille van de toerist (wij leken op dat moment en op die locatie trouwens de enige twee van dat soort te zijn) maar puur en alleen voor en door de locals zelf die er zeker niet allemaal aan mee deden of acte de prescence gaven, maar degenen die dat wel deden leken dat toch vol overtuiging te doen en het erg naar hun zin te hebben.
Wij genoten er trouwens ook van al schrokken we af en toe wat van het incidentele vuurwerkgeknal. De muziek van vijf verschillende kanten was tot daar aan toe en had toch ook wel iets meeslepends. Andalusische ‘Bij ons in de Jordaan’-muziek met uithalen waar Zwarte Riek en André Hazes zo mee mee hadden kunnen doen of nog iets van hadden kunnen leren; maar dan op z’n spaans uiteraard.
Nadat de stoet vertrok in de richting waar wij vandaan kwamen, zijn wij de andere kant op de hoofd-, winkel- en kerkstraat maar eens gaan bekijken.
Nog even iets gedronken op het dorpsplein waarbij we de stoet die we eerder zagen vertrekken met niet aflatend enthousiasme ook nog even de eindstreep zagen bereiken.

Waar blijft die Polder-Piet dan?

Het is een wat stormachtige dag, de verjaardag van de Sint dit jaar. De aanloop naar deze dag had trouwens ook wel wat stormachtige trekjes dit jaar.
En wel vanwege het al dan niet zwarte Pieten-debat; het zal niemand geheel ontgaan zijn.
Niet geheel los van de diverse oordelen hierover zijn we in ieder geval weer aardig bijgepraat in de diverse ontstaansgeschiedenissen van dit folklorisch festijn ter lering ende vermaak van de kindertjes.


Onder de verschillende reacties in de discussie kun je heel veel uiterst redelijke en welwillende bijdragen treffen. Wat hier echter het meest opviel zijn de extreme posities, wat het zoal aan actie en emoties weet los te maken, het vervolgens in een kramp schieten, de hakken in het zand zetten en de ander voor van alles en nog wat uitmaken. Het heeft in die zin wel iets weg van het politieke debat van het afgelopen decennium.
Daarbij kwam dan ook vanuit internationale hoek nog eens de vraag of en in hoeverre Nederland racistische trekjes vertoont.
Toch denk ik dat dit debat wel erg goed en nodig is.
Dergelijke gebruiken zijn nu eenmaal nooit statisch, veranderen constant, meestal vanzelf en on(op)gemerkt en soms vraagt het wat discussie en bewustwording. En de discussie is ook niet van vandaag of gisteren. In de 60-er jaren werd er al een ‘Witte Pietenplan’ gelanceerd.
Wat mijzelf betreft mag deze Pieterman elke kleur van de regenboog krijgen en ook zwart of wit.
Ik zou alleen, nu de goedheiligman en zijn gevolg bijna weer op punt vertrekken staan, willen voorstellen om het debat nu eens van de zomer voort te zetten. Dan is het wat warmer, dat maakt misschien wat strijdlustiger maar het kan ook dat we dan wat eerder moe gestreden zijn.
Het lijkt me zomaar dat de kindertjes er dan in die spannende tijd wat minder mee lastig zullen worden gevallen en dat het Sinterklaasjournaal daar dan ook op creatieve wijze nieuwe inspiratie uit kan halen.
Ik ben benieuwd hoe en wanneer de nieuwe Polder-Piet dan vorm zal krijgen.

Varianten bij onze buren:
Knecht Ruprecht
Krampus

11 november is de dag ...

Het was de elfde van de elfde vandaag en dat betekent in het Noord-Hollandse het kinderfestijn Sint Maarten. Dat is niet alleen leuk voor de kinderen maar soms ook wel voor mij aan de andere kant van de drempel. Vooral als er van dat onbevangen of bedremmelde kleine grut voor de deur staat. Zoals dat ene knulletje dat me na een kort gesprekje over zijn mooie lampion plechtig bedankte met de woorden: ik hoop dat je heel veel kinderen krijgt!


En elk jaar komt er wel weer een nieuw liedje voorbij dat ik nog niet eerder gehoord had. Bijvoorbeeld over beestjes die, met een rood petje op, een ziekenhuisbed liggen te bezetten en dat soort teksten.

Vanavond hoorde ik deze voor de eerste keer:

A B C D E F G
vandaag neem ik mijn lichtje mee
daarmee loop ik langs de deuren
om om koek en snoep te zeuren