Lustpil voor de vrouw?

Een aantal maanden geleden was hier al de nodige discussie over gaande en het zat er gewoon aan te komen:

Lustpil voor vrouwen dichtbij

prijkte dan gisteren op de voorpagina van de Volkskrant. Tja de emancipatie van de vrouw schrijdt nog immer voort, zij het misschien wat geruislozer terwijl ie volgens velen nog lang niet ver en snel genoeg gaat. Mijn eerste gedachte bij die kop was: zullen of willen vrouwen dan soms net zo gek en zo monomaan en ééndimensionaal gericht worden als mannen?

Zegen of onnodige medicalisering van de seks?

luidt de vraag als ondertitel onder de afbeelding van een opengewerkte pil wat wit-gelige pil. Het bijbehorende artikel verhaalt hoe ver Big Pharma inmiddels is met het in de markt zetten van Lybrido en Lybridos. Men is al een flink eind op weg met het vinden en formuleren van de bijpassende problemen bij deze produkten. De balletjes zijn opgegooid en de rest is aan de publieke opinie, het publieke debat en vooral aan de reclamemakers en de marketeers. En als de industrie, in casu Big Pharma, er een markt in ziet, dan moet je, zo we weten ook, wel van heel goeie huize komen, zou je er nog een stop of een rem op willen zetten. Ze zitten er dus gewoon aan te komen! Tja, zo’n kans om de werk- en wipgelegenheid wat te stimuleren kunnen we toch niet onbenut laten, nietwaar? Van de vijf deskundigen op het gebied van de vrouwelijke seksualiteit die in genoemde krant om commentaar gevraagd werden was alleen Goedele Liekens per saldo positief over de ontwikkeling van deze pil, hoewel ze ook wel wat schaduwkanten zag. De andere vier waren ronduit sceptisch tot afwijzend. Worden het de zusjes van Viagra? Niks geen geneesmiddel maar gewoon een partydrug dus!? Is het misschien de kroon op de zogeheten seksuele revolutie? En meer van dergelijke vragen. Voorlopig valt er in ieder geval weer heel wat over seks te praten, toch altijd een favoriet gespreksonderwerp wanneer we de juiste ingang daartoe weten te vinden! In de papieren editie had ik dat gemist maar op het web zie ik dat cowboy-psychiater Bram Bakker, die ook wel graag over seks mag spreken, zijn commentaar ook al gegeven had en tot de concluise komt:

Als de lustpil er komt, wordt ons seksleven een stuk minder spannend

Zoals te verwachten bij een onderwerp dat zo tot de verbeelding (en ook andere humane functies) spreekt, stortten de columnisten zich vandaag ook dagbladbreed, met verve en vol goede zin op dit thema. Bert Wagendorp doet een boekje open over de wetenschappelijke en diepere motieven van de ontwikkelaar van deze pil: Toen hij 25 was maakte zijn grote liefde het uit. ‘De breuk inspireerde een levenslange zoektocht om de vrouwelijke emotie te begrijpen aan de hand van biochemie en psychofarmacologie.’
(Tja, leve de wetenschap en verder wezenloos en al te rationalistisch, zogenaamd wetenschappelijk geraaskal!; denk ik dan) Ook Sigmund Freud, zo brengt Wagendorp ons even in herinnering, vroeg zich na dertig jaar intensieve studie van de vrouwenziel nog altijd wanhopig af:

‘Wass will das Weib?’

om daar aan toe te voegen: Dankzij de lustpil krijgen we straks misschien eindelijk iets van een antwoord. Wagendorp besluit met de anti-climax dat het allemaal wel weer eens een mannelijk illusie kan blijken en met de verzekering dat ie naar pepermunt zal smaken. Zoveel weet ik er dan niet van maar ik durf wel mijn hoed en mijn hele voorraad Viagra er onder te verwedden dat het pilletje roze zal zijn. Een vergulde pil zal het vast niet zijn want mocht die bestaan dan zal Big Pharma die toch voor zichzelf en de aandeelhouders reserveren, vermoed ik zo.

Sander van Walsum laat in zijn column de volgende tussenkop er prominent uitspringen:

Bijwerking: geen zin in seks wordt een probleem

en concludeert in het kader van de vraag of dit een logisch vervolg op de seksuele revolutie zou mogen heten:

Waar de anticonceptiepil seks vrijmaakte van de plicht tot voortplanting, kan seks onder invloed van de lustpil iets dwangmatigs krijgen.

Tot slot mag de reactie van Sylvia Witteman hier beslist niet ontbreken. Zij beziet de hele kwestie vanuit het gezichtspunt van de potentiële gebruikster en stelt eenvoudigweg vast dat dit pilletje fundamenteel anders werkt en wezenlijk anders dan Viagra is. Sylvia Witteman hoeft het (roze?) pilletje hoe dan ook niet want ze heeft, naar eigen zeggen, een mooie vaas en wil daarom best nog wel eens een leuk bosje bloemen krijgen. Deze discussie krijgt ongetwijfeld nog een uitgebreid en interessant vervolg al zal dat hoogstwaarschijnlijk niet op dit blog zijn. Maar je weet maar nooit, het kan natuurlijk altijd verkeren, zoals Brederoo al zei.

Sexting?

Als je wilt weten wat dat is, zou je het je beste vriend eens kunnen vragen:

"Sexting" bestaat uit de Engelse woorden "sex" en "texting" (dit laatste woord betekent: sms'en).

Met de komst van de nieuwe media en de smartphone lijkt zich bijna stilletjes en in rap tempo een nieuwe 'seksuele revolutie' te voltrekken: Dat ziet er door mijn ogen toch iets anders en ook wel iets dwingender uit dan die vorige 'seksuele revolutie'. De interessante vraag bij een dergelijke ontwikkeling is steeds welke invloed dat op onze (publieke) moraal en omgangsvormen zal hebben. En aan die vraag kleven nog heel wat vaak onvoorziene haken en oogjes: Evenals aan die vrijheid en openheid dus, die we doorgaans zo gretig roemen en nastreven: Vrijheid betekent blijkbaar niet altijd blijheid! En zoals we al wisten staat 'smart' echt niet altijd voor slim.

Veranderende moraal

Heb ik, terwijl het daar nu juist zo van toepassing was, in 'Andere tijden!' toch helemaal nagelaten om de lijfspreuk van ons aller Bredero nog eens te memoreren! Nou ja een volgend keer beter.

Dat de tijden veranderen is zonneklaar. De vraag is dan telkens weer of die andere tijd al dan niet veranderingen ten goede met zich mee brengt en dat is zelden een simpele en eenduidige vraag.
De zogenaamde seksuele revolutie biedt een aardig schoolvoorbeeld van hoe zo'n schijnbaar eenvoudige vraag een hele serie complexe en soms onvoorziene verbanden met zich meebrengt.



Wat behelste die seksuele revolutie dan?

Om dat even wat in perspectief te plaatsen hier twee citaten uit het hoofdstuk 'Gezinsgeschiedenis en gezins ideologie' van historisch pedagoog H.Q. Röling:

Voor een wat meer ontspannen houding tegenover seks, zoals die in de twintigste eeuw geleidelijk algemeen geworden is, zijn een aantal factoren van belang geweest; bijvoorbeeld het beschikbaar worden van voorbehoedmiddelen (met de invoering van de pil in de jaren zestig als duidelijke stroomversnelling) en het stijgen van de levensstandaard, waardoor er veel minder duidelijk een proletariaat was, waarin men kon terugzinken. Stand ophouden had langzamerhand geen zin meer. Mede daardoor kon men de strikte regels openlijk laten vallen. De zelfbeheersing was zozeer in alle lagen van de bevolking doorgedrongen, dat opgelegde ascese onnodig was geworden. De reactie daarop lijkt weer naar de andere kant door te slaan: in de twintigste eeuw werd het cultiveren van een minder exclusief mongaam seksueel gedrag een kenmerk van het openbare leven.

Naast het voorbeeld van film en tv is de laatste honderd jaar sprake van gerichte propaganda voor een positieve waardering van de seksualiteit, waarvoor in vele landen een beweging voor seksuele hervoming georganiseerd is. Deze organisaties kregen steun door het verbreid raken van ideeën over de schadelijke gevolgen van onderdrukking van seksuele gevoelens, zoals in de psychoanalytische theorieën. Dat leidde uiteindelijk tot een 'seksuele revolutie' in de jaren zestig, die er voornamelijk uit bestond dat er veel over seks gesproken werd en wel steeds in die zin, dat mensen in het algemeen problemen met remmingen op dit punt hadden.

(blz. 55 in 'Geschiedenis van opvoeding en onderwijs' onder redactie van B. Kruithof .e.a.)

Dat lijkt me een mooie compacte schets van de achtergrond waartegen we die zogeheten seksuele revolutie kunnen beschouwen.

Maar zijn we nu beter af na die seksuele revolutie of niet?
Ik zou toch zeer nadrukkelijk zeggen van wel. Moge het zo zijn dat we in het dagelijks leven in dit huidige tijdsgewricht aanzienlijk rustelozer en jachtiger zijn geworden en we navenant vaker last van korte lontjes lijken te hebben, onze houding tegenover seksualiteit lijkt toch duidelijk meer ontspannen te zijn geworden. Ik veronderstel dat de meeste mensen die deze veranderingen aan den lijve ondervonden en in de geest doorleefd hebben het wel zullen kunnen beamen dat dit aspect van het menselijk bedrijf nu, door de bank genomen, toch vrijmoediger, vollediger en vrijwilliger beleefd en genoten kan worden dan toen. Uiteraard zijn daar ook wel wat kanttekeningen bij te plaatsen, hetgeen dan her en der ook gebeurt en ook altijd zal blijven gebeuren. Seksualiteit is geen afgebakend gebied, doordrenkt alle andere terreinen van het leven en seksuele moraal en seksuele mores zullen ten alle tijden zowel op collectief als op persoonlijk vlak opnieuw hereikt of heruitgevonden moeten worden. Maak je borst dus alvast maar nat, daar zijn we voorlopig nog effe niet over uitgepraat!

De 'Andere tijden' uitzending 'Ruimte voor de pedofiel' is een terugblik op zo'n hereiking waar we met de geest en de kennis van nu terugkijken op de zich ontwikkelende opvattingen en praktijk van toen. Ik denk dat Henk Krol in die uitzending de spijker op de kop slaat als hij zegt dat het erg dom en naïef was om in de schuimende geestdrift van voortrollende emancipatiegolven de eigenheid en het belang van het kind zomaar geheel en al over het hoofd te zien.
Herman Baartman aanvaardde overigens in 1988 als eerste en enige een bijzondere leerstoel om zich bezig te houden met zaken als mishandeling en seksueel misbruik van kinderen. (voor geïnteresseerden hier zijn afscheidsrede in 2005)

Een wat andere maar toendertijd niet ongehoorde oliedomme en naïeve uitschieter in een overijverige poging om onszelf over oude remmingen heen te zetten, staat me nog bij uit de 70-er jaren, omdat het mij als nogal merkwaardig trof. Toen wilde het nog weleens gebeuren dat één der echtelieden, uit het zogeheten progressieve milieu, zomaar in een schier onbedwingbare behoefte aan openheid en het blootleggen van het eigen gevoelsleven de partner en naaste omgeving en een ieder die het maar wilde horen zonodig moest bekennen het ook met een ander te doen. Dat werd dan veelal gelardeerd met een beroep op spontane gevoelens en gevoeligheden die toch niet ontkend of genegeerd konden worden; wel enigszins vergelijkbaar met de manier waarop we nu in toenemende mate horen dat niet wij het zijn maar ons brein dat ons gedrag dicteert. De onbenullige en wat tragi-komische reactie van de omgeving luidde dan meer dan eens: wat goed van je zeg, dat je daar zo open en zo eerlijk voor uit durft te komen! Waarbij de gevoelens van de andere (bedrogen) partij dan minder interessant leken en die ook nog eens te horen kon krijgen: wat goed van jouw Karel of Truus dat ie/ze ....!
Want het moest toch vooral allemaal maar kunnen vonden we toen en hoeveel er op dat gebied dan kon moest nog een beetje ontdekt worden door de culturele voorhoede.

Maar teveel belangstelling voor de mores en de moraal van toen leidt natuurlijk wel de aandacht af van de mores en de moraal van nu. Ik ben toch wel benieuwd hoe men over 30 jaar zal terugblikken op de moraal van vandaag de dag en wat men daar dan weer onbegrijpelijk dom en naïef aan zal vinden? Welke al dan niet moraalridder kan zich daar al iets bij voorstellen?

Tja ... 't kan verkeren ... zullen we Bredero dan toch maar weer eens nazeggen.



P.S. Ruim 20 jaar geleden schreef ik eens een scriptie onder de titel 'Seksueel verlangen' en herinner me dat ik toen nogal wat moeite had met de nieuwe spelling en dat ik de 'X' telkens weer moest veranderen in een 'KS'; geen ponem en een stuk minder sexy, vond en vind ik. Al die veranderingen, die nieuwigheden en die malle fratsen toch ook altijd. Maar goed, ik moet bekennen dat het toch wel enigszins begint te wennen.
Schreef Yvonne Kroonenberg niet ooit: 'Alles went, behalve een vent'?

Andere tijden!

Het elan van de veelgeroemde 60-er jaren (mijn tienerjaren) werd begeleid en kracht bijgezet door ondermeer de klanken van Bob Dylan die zong: The times they are a changin'.

Nou ja, zong .. zong ..? Zingen was nu niet de sterkste kant van dit fenomeen wiens teksten ik in die tijd aanhoorde en zo ongeveer als mijn nieuwe bijbeltje trachtte te doorgronden. De ware en schone zangkunst was overigens beter toevertrouwd aan zijn goede artistieke vriendin en bondgenote qua sociale en politieke opvattingen Joan Baez of aan bv. de gospel-zangeres Merry Clayton. Of aan een van de vele anderen die dit nummer ten gehore brachten zoals the Byrds, Peter, Paul en Mary, Nina Simone of Josephine Baker om er maar een paar te noemen.

In ons land was het Boudewijn de Groot die als exponent van dat nieuwe elan in vertaling zong: want er komen andere tijden!



En zo is het en niet anders; want er komen altijd andere tijden; dat is onvermijdelijk zolang de tijd niet stilstaat en van alle tijden.
Wat toen echter kenmerkend was, was dat een verandering zo breed- en vooral ook jonggedragen als noodzakelijk gevoeld, gewenst en besproken werd. De oude autoritaire, vastgeroeste, maatschappelijke constellatie en verhoudingen werden door grote groepen in de vrije westerse wereld als knellend en benauwend ervaren. (bezie eens de overeenkomst met andere delen van de wereld nu) Er moest en zou een nieuwe wind gaan waaien. In het project van de wederopbouw in Noordwest-Europa was een zekere mate van welvaart voor allen bereikbaar en in opmars. De arbeider kon een koelkast, een televisie en zelfs een auto kopen en op vakantie gaan. Het was tijd om niet uitsluitend oog voor onze welvaart te hebben maar ook voor het welzijn en het welbevinden van een ieder.

Het oordeel over wat mijn generatie daar vervolgens in loop der tijd van gebrouwen heeft is uiteindelijk aan de huidige en komende generaties; ik was daar niet ten alle tijden onverdeeld enthousiast over.
Maar er braken wel degelijk andere tijden aan. De zogeheten seksuele revolutie ontvouwde zich. Emancipatie, persoonlijke ontwikkeling en individuele vrijheid waren nieuwe waarden die hoog in het vaandel kwamen te staan waaraan redelijk plotseling bijna al het andere werd afgemeten.



Nu is 'Andere tijden' toevallig ook de titel van een meestal zeer onderhoudend televisieprogramma waarin gebeurtenissen, toestanden en opvattingen uit vroegere en dus andere tijden nog eens herbelicht worden.
Gisteravond ging de uitzending van deze 'Andere Tijden' over de gangbare houding tegenover pedofilie in het Nederland van 30 jaar geleden. Zeg maar in die tijd ik nog de maar helft van mijn huidige leeftijd bereikt had en we allemaal nog banger waren voor het rode gevaar dan voor de islam.
Daar ik mij op het moment van deze uitzending in een restaurant bevond om daar samen met een vriend een maaltijd te genieten, moest ik de uitzending missen.
Maar gelukkig is een van de zegeningen van dit internet ook de site 'Uitzending Gemist', dus kan ik het alsnog zien. Kijkt u eens even mee als u het ook gemist mocht hebben:

Andere Tijden Ruimte voor de pedofiel

Ja, dat waren toch wel even heel andere tijden, nietwaar?