Intern werk en ontspanning

 “Geef je adem de ruimte en probeer daarin te ontspannen” hoor ik regelmatig tijdens een wekelijkse qigong sessie. Die aanmoediging om te ontspannen zul je bij veel vormen van beoefening kunnen horen en zeker bij die disciplines die hun wortels in het Verre Oosten hebben. Zo hoor ik ook bij de aikido training regelmatig: “ontspan”, “meer ontspannen”, “ontspan je dit of dat” en zo meer.

Wanneer je eens niet tot “ontspanning” gemaand wordt kun je nog altijd te horen krijgen dat je zachter moet zijn of worden. En dat dat zelden zacht genoeg is of altijd nog wel iets zachter kan moge blijken uit de getuigenis van 7de dan aikido shihan Bill Gleason na een training met Dan Harden: … 11 jaar trainen onder Yamaguchi Sensei. Elke dag weer zegt hij me “Niet zacht genoeg.” 33 Jaar later kom ik deze man, Dan Harden tegen. Ik kan werkelijk niets tegen hem beginnen. En wat is het eerste dat hij tegen me zegt? “Niet zacht genoeg!”

“Meer ontspannen” of “zachter worden” wijzen zo’n beetje dezelfde kant uit en dat is nadrukkelijk niet in de richting van “zet je schrap” of “kom op, sterk zijn, een beetje meer inspanning en geef ‘m van Jetje”. Nu klinkt, juist als je iets wilt bereiken of gedaan krijgen, minder doen in plaats van meer doen op z’n minst toch wat contra-intuïtief in de meeste van onze oren. Zo zijn we toch niet opgevoed. We moesten toch ons best doen, ons moeite getroosten en de nodige inzet tonen om iets voor elkaar te krijgen?

Hier wordt dus blijkbaar het tegendeel beweerd en aanbevolen.

Het moge duidelijk zijn dat dit zachter worden of ontspannen toch iets van een geheel andere orde is dan wat wij in dit tijdsgewricht gewoonlijk onder “ontspannen” plegen te verstaan. Het lijkt dus in niets op eens lekker uitgezakt op de bank voor de TV hangen terwijl je gedachteloos wat snacks wegwerkt. Of op welke vergelijkbare vorm dan ook van je aan de omgeving onttrekken en de boel maar de boel te laten. Wat men nastreeft is weliswaar een uiterste ontspanning maar met behoud van een optimale structuur en een volledige aanwezigheid. 

Het lijkt in dat opzicht wel iets op het Daoïstische begrip “wu-wei”. Deze term wordt niet zelden vertaald als “niet-doen”, terwijl “gepast handelen” of “niet-geforceerd handelen” eerder een correcte weergave zou zijn. Woei-Lien Chong omschrijft het ook als “egoloos handelen vanuit het open bewustzijn” in haar boeken ‘Filosofie met de vlinderslag’ en ‘Leren laveren’, waarin zij deze notie van “wu-wei” zeer omvattend onder de loep neemt en uitdiept.

In de martial arts en oefenpraktijken uit de Chinese traditie spreekt men van “sung” of “song” om deze staat van ontspanning aan te duiden. Deze staat van zijn zou overal door de klassieke Tai Chi literatuur omschreven worden. Het meest bekend is waarschijnlijk de zinsnede: “A force of four ounces deflects a Thousand pounds”. Maar Susan Foe herinnerde ons er al aan dat dergelijke teksten om diverse redenen voor ons vaak moeilijk toegankelijk zijn.

Nu zijn er inmiddels wereldwijd overal beoefenaars en leraren te vinden die dermate in dit interne werk ingevoerd zijn dat ze hetgeen ze doen in voor ons begrijpelijke taal zouden moeten kunnen uitleggen. Voor zover dat dan ook echt begrepen wordt, want woorden zijn niet meer dan verwijzingen en het verschil tussen kennen (knowing-that) en kunnen (knowing-how) is toch echt meer dan een taalkundig dingetje.

Paul Linden is zo’n leraar die zich expliciet distantieert van esoterisch dan wel poëtisch (Oosters) taalgebruik of welk wollig taalgebruik dan ook. Hij wil alles snappen vanuit zijn eigen lichaamsgevoel gecombineerd met of verklaard vanuit zijn eigen manier van logisch (Westers) denken. Het onderwijs van Paul Linden is gericht op het ontwikkelen van een goed lichaamsgewaarzijn. Of zoals hij het op zijn website zegt: focuses on mind/body learning through body and movement awareness training.

Zijn boek It’s all the same – except for the differences (hier, ook in Nederlandse vertaling, verkrijgbaar) opent hij met de volgende aannamen:

De fundamentele problemen die ten grondslag liggen aan persoonlijk geweld, groepsgeweld en ecologisch geweld komen allemaal voort uit ongevoeligheid voor onze lijfelijke signalen.

Lichaamsbewustzijnsmethoden en -principes bieden andere manieren om daar mogelijke oplossingen voor te vinden en eraan te werken.

Alledaagse problemen en situaties bieden ons de mogelijkheid om dat spelenderwijs aan de hand van een aantal basale oefeningen en sleutelbegrippen te onderzoeken.

Macht zonder liefde is wreedheid. Liefde zonder macht is ineffectief.

Het grappige is dat de ervaringsgerichte oefeningen die vervolgens in het boek gegeven worden eenzelfde oogmerk lijken te hebben of althans een zelfde soort resultaten bewerkstelligen als de eerder genoemde bloemrijke of esoterische beschrijvingen uit het Verre Oosten en een ver verleden. Zoiets concludeerde hijzelf ook al waar hij zegt uit te komen op: “een analytische, lineaire en mechanische methode om de ontwikkeling van intuïtieve, sierlijke en holistische bewegingsvormen tot stand te brengen”.

Paul meent dat ons lichaam of de somatische beleving van het zelf ons morele kompas beter en helderder informeert en van richtlijnen voorziet dan welke filosofie dan ook. Zijn levensloop getuigt daar ook van. Hij wijst er op dat wreedheid altijd begaan wordt vanuit verharding en een om wat voor reden dan ook opgeroepen ongevoeligheid. En dat die toestand ons vervreemd van ons lichaam. Bovendien wordt deze toestand ten dele door onze cultuur aangemoedigd. In gespannen situaties kan dat gemakkelijk leiden tot een vicieuze cirkel van contractie en vernauwing.

Een kracht gegenereerd vanuit een open, liefdevolle en ontspannen houding zal in velerlei opzichten beter werken dan een kracht die zijn oorsprong vindt in een gespannen lichaam en (niet zelden onderdrukte) gevoelens van pijn of boosheid. Een kracht die uitgeoefend wordt vanuit eerstgenoemde houding is niet alleen vanuit ethisch perspectief superieur maar ook vanuit het oogpunt van doelgerichtheid aanzienlijk effectiever aldus Linden.

Dat doet toch haast weer denken aan die 4 ons en die 1000 pond, vind je ook niet?

Vanuit welk perspectief je het ook bekijkt, ervaringen uit de diverse martial arts leren ons dat beheerste, gerichte en goed-getimede (lichaams)acties in een gevecht brute spierkracht met gemak kunnen hanteren en in een gewenste richting kunnen ombuigen. Dat zou je als puur techniekbeheersing te verklaren met uitsluitend natuurkundige begrippen en grootheden. Maar in de “internal martial arts” lijkt dat niet helemaal of helemaal niet, net wat je wilt, te voldoen. Dan komen we namelijk een begrip of grootheid tekort; zeg maar een soort Higgs deeltje.

Nu bestaat dat deeltje al heel lang, sommige Aziatische culturen lijken er nog altijd van doordesemd, maar er heerst nog al wat onenigheid over zowel de status als het bestaan van dit deeltje. Dat deeltje is namelijk de chi, ki, prana of hoe je het ook wilt noemen dat al eerder hier ter sprake kwam en het onderwerp van dit blogje was.

Daarin vermeldde ik al dat er een directe relatie tussen beiden is in de zin dat aangespannen spieren de doorstroming van energie verhinderen; en ontspanning derhalve een betere doorstroming en een beter functioneren van het lichaam zal bevorderen. Een dieper besef van dat gegeven door het ook lijfelijk voelbaar en momentaan waarneembaar te maken lijkt me duidelijk een doel en een gezocht resultaat te zijn van bijvoorbeeld qigong, tai chi omwille van de gezondheid of yoga.   

En de mate waarin kracht wordt gegenereerd en toegepast door pure spierkracht of anderszins is tevens een bepalend criterium om te spreken van een externe danwel een interne krijgskunst.

Dus ik zou zeggen: ontspan, maak je niet druk en geniet van het leven!

<<< vorige – volgende >>>

Santé

 

Gefeliciteerd Marian met die 7 en nog wat!

Laten we daar maar weer eens op proosten en het leven vieren.

Halverwege ...

 

Hallo 2025

Halverwege het huidige decennium dus. Bij de aanvang daarvan waren we nog iets optimistischer over welke kant het op zou kunnen gaan met deze wereld. En onze wens was dat we collectief gehoor zouden geven aan de oproep van Ban Ki-Moon. 

Daar is tot nu toe dus weinig van terecht gekomen. De toekomst ziet er nog minder rooskleurig uit en de noodzaak om het tij te keren is alleen maar urgenter geworden. Maar we geven de hoop en de moed nog niet op en wensen een ieder het beste en wat minder woelige en interessante tijden.

Marian en Dick

Enig stof tot nadenken voor aikidoka's

In aikido kringen hoor je de laatste jaren nogal eens bezorgde geluiden over een gestage neergang in populariteit. Er is duidelijk sprake van vergrijzing en weinig jeugdige aanwas. Dit beeld is in ieder geval overduidelijk in de Verenigde Staten waar die bezorgde geluiden ook het helderst klinken. Google maar eens op: "the future of aikido". Je komt dan al gauw terecht op interessante discussies als deze: "The Future of Aikido" en bijvoorbeeld "Aikido: Past, Present and Future".

Dat raakt dan aan een aantal interessante vragen die veel beoefenaars zichzelf en elkaar wel eens zullen stellen zoals: wat is dan het authentieke aikido zoals Morihei Ueshiba dat voor ogen gehad zou hebben? Kan het traditionele aikido in stand gehouden en doorgegeven worden of moet het aikido zich verder ontwikkelen? Zo, ja welke kant uit en welke aanpassingen vraagt dat dan? In hoeverre is de verwevenheid met de Japanse cultuur een basaal of constituerend element in het aikido dan wel een toevallig historisch gegeven en vooral decorum? Moet aikido vooral alles martiaal zijn en blijven of kunnen we het beoefenen met allerlei andere doelen voor ogen?

In een recente blogpost zet Christopher Li desgewenst zijn visie op dergelijke kwesties uiteen. Nu kan ik me persoonlijk heel goed in zijn opvattingen vinden, zeker waar hij stelt dat het er allemaal maar net vanaf hangt wat je wilt bereiken en met welke doelen je aikido beoefent. Alsmede dat de meeste claims die je in dat verband op de gemiddelde aikido mat hoort verkondigen vaak moeilijk te onderbouwen en meestal niet langs een meetlat gelegd kunnen worden. En ook mij komt het voor dat de houding binnen aikido organisaties ten aanzien van hun curriculum en de loyaliteit naar de eigen 'lineage' nogal conservatief, om niet te zeggen strak en dogmatisch, overkomt.

Dat wat niet exact meetbaar is en misschien moeilijk volgens objectieve maatstaven valt te onderbouwen nog altijd als een nastrevenswaardig zowel persoonlijk als gezamenlijk doel voor de beoefening van aikido kan gelden betoogt Franck Noël hier. En dat doel is nu misschien wel urgenter dan ooit!

 

Copy/paste .... jawel ...

 .... puur plagiaat dus ... en wel van David van Reybrouck .... zo van zijn FB pagina overgenomen ... en wel omdat ik het zelf niet mooier had kunnen samenvatten:

Het fascisme begint bij het verlangen naar een frisse start, een radicale breuk

(Gisterenmiddag geschreven op vraag van De Standaard, ondanks grote vermoeidheid en herrie aan boord.)

Ik zit op een cargoschip op de Noordzee. Vanmorgen schoot ik om halfzes wakker toen voorbij Vlissingen de motoren eindelijk voluit mochten gaan. Het gebulder uit de onderbuik van het schip had niets te maken met het gezapige kabbelen op de Westerschelde van de voorbije uren. Op mijn gsm zag ik dat ik nog steeds bereik had. De nieuwssites die ik aanklikte, bevestigden wat ik al enkele weken vreesde en gisteren nog op Facebook uitdrukte. Het was niettemin een tweede keer ruw ontwaken in de kale kajuit.

De herverkiezing van Trump komt niet uit de lucht vallen en past in een trend die we de laatste jaren overal zien, de terugkeer van een rancuneuze, masculiene, autocratische, populistische en in simplismen grossierende politieke cultuur. De narcistische bullebak als leidersfiguur. Ressentiment als motor van persoonlijke ambitie en maatschappelijk project. Woede als waarde. Onbeschaamdheid als deugd. Stompzinnigheid als trots.

Wie denkt dat de zege van het trumpisme enkel en alleen toe te schrijven valt aan die ene, rare figuur van Donald Trump in dat ene, rare land dat Amerika heet, heeft het mis. Diezelfde Trump had in de jaren zestig of zeventig geen schijn van kans gemaakt, echt zero, ook niet bij de Amerikaanse kiezer. Maar vandaag boeken trumpiaanse types succes in tal van moderne democratieën. Dat komt deels doordat ze zijn stijl en recepten kopiëren, maar vooral doordat overal in de voorbije decennia een vruchtbare voedingsbodem is gegroeid voor dit soort retoriek en ideologie. Het onvoorstelbare van vannacht is volkomen voorspelbaar als je naar de platentektoniek van de geschiedenis kijkt.

Hoe totaal verschillend ze ook waren, het communisme en het fascisme die in het interbellum in Europa opgang maakten boden een antwoord op het rampzalige falen van de parlementaire democratie. Communisten vonden verkozen parlementen bourgeois instellingen uit de late negentiende eeuw die enkel de belangen van de hogere middenklasse en de aristocratie verdedigden, met alle uitbuiting tot gevolg. Enkel de dictatuur van het proletariaat kon dat rechttrekken. Fascisten beschouwden parlementen als duffe, lamme praatbarakken voor onderling eindeloos bakkeleiende partijen die mijlenver afstonden van de vitale levenskracht en de gezonde volkswil. Maar in plaats van een bottom-up alternatief van arbeidersraden en landbouwerskolchozen kozen zij voor het top-down model waarbij de hoogste leider de belichaming van het ware volk moest voorstellen. De gevolgen kennen we.

Na de Tweede Wereldoorlog hield het westen het communistische en fascistische experiment voor bekeken en besloot het terug te keren naar het oudere parlementarisme, maar met één belangrijk verschil: het vrije ondernemerschap moest veel meer aan banden worden gelegd dan in de late negentiende en in de vroege twintigste eeuw het geval was geweest. Het tijdperk van het ‘democratisch kapitalisme’ was geboren, dat moeizame compromis tussen de volkswil en het vrije ondernemerschap, tussen de massa en de kassa. Het volk mocht om de zoveel jaar zijn vertegenwoordigers aanduiden via het algemeen stemrecht in vrije en eerlijke verkiezingen. Ondernemers behielden op hun beurt de vrijheid om te ondernemen, maar moesten verplicht regulier overleg pleegden met afvaardigingen van hun werknemers. Het sociaal-economisch overleg was geboren. Het wilde kapitalisme werd aan banden gelegd. De kassa moest voortaan enigszins rekening houden met de massa. En via inkomstenbelastingen zorgde de staat voor een redelijke herverdeling van de welvaart. De sterkste schouders droegen de zwaarste lasten, de zwakste schouders kregen een duwtje in de rug.

Dertig jaar ging het goed. De trente glorieuses, de periode van ruwweg 1945 tot 1975, brachten welvaart, voorspoed en vooruitgang, niet alleen voor de top van de samenleving, maar ook en vooral voor de basis. De generatie van mijn grootouders kreeg kansen die hun ouders nooit gehad hadden: een beter loon, een bescheiden huis, weekend, vakantie, ziektezorg, pensioen en bovenal een betere toekomst voor hun kinderen. Iedereen ging erop vooruit.

Aan dat optimisme kwam een einde toen verschillende economen beweerden dat de belofte van het democratische kapitalisme—gezamenlijk voorwaarts!—stukken goedkoper kon gerealiseerd worden als de markt een pak overheidstaken op zich nam. Moesten spoorwegen, posterijen, telefoonmaatschappijen, rusthuizen, hospitalen, ziekteverzekeringen, banken en luchtvaartmaatschappijen allemaal wel in handen van de staat blijven? Tal van overheden hadden er oren naar. De oliecrisis van de late jaren zeventig dwong hen inmiddels op zoek te gaan naar minder dure alternatieven. Het neoliberalisme begon met de belofte van evenveel kwaliteit voor minder geld, maar wijzigde de verhoudingen fundamenteel: liep de markt dertig jaar lang aan de hand van de staat, dan liep vanaf de jaren tachtig en negentig de staat steeds vaker aan de hand van de markt. De kassa kreeg meer te zeggen dan de massa. Openbare diensten kalfden af terwijl vele prijzen stegen. En terwijl de omzet aan de kassa jaar na jaar bleef groeien, ging de koopkracht van de massa er niet noemenswaardig op vooruit. Gevolg: een ongelijkheid die al dertig jaar aan het groeien is. De belofte van het democratische kapitalisme was een illusie geworden.

Het succes van het trumpisme in het westen ent zich op die lange-termijnontwikkeling. Sinds de jaren negentig plukken steeds minder mensen de vruchten van de vooruitgang. De aanslagen van 2001 en de bankencrisis van 2007 zorgden voor nieuwe vijanden onder- en bovenaan de maatschappelijke ladder: migranten, managers en ministers. De asielcrisis van 2015 gooide nog meer olie op het vuur: die van onder kregen nu ook nog eens alle steun van die van boven, klonk het. De klimaatjongeren van 2019 waren kennelijk ook nog eens te jong, te rijk, te slim, te vrouw en te boos om anderen de les te mogen spellen—dat ze het niet waagden aan biefstuk, benzine en Benidorm te komen! Sinds 2020 is het hek helemaal van de dam. De razendsnelle opeenstapeling van majeure crisissen— corona, Oekraïne, energiecrisis, inflatie, Nabije Oosten, overstromingen en bosbranden—maakt een terugkeer naar de naoorlogse normaliteit volkomen onmogelijk. En voor steeds meer mensen ook volkomen onwenselijk.

Onderzoek na onderzoek heeft aangetoond dat overal in het westen het enthousiasme voor democratie verdwijnt. Al vijftien jaar lang kalft het vertrouwen af. Dat is tegelijkertijd dramatisch en niet te verwonderen: als de democratie haar belofte op collectieve vooruitgang niet meer kan waarmaken, gaan mensen elders hun heil zoeken. Als betekenisvolle inspraak van de massa het keer keer op keer aflegt tegen de stille macht van de kassa, hoeft het niet te verbazen dat steeds meer mensen afhaken. Wie burgers herleidt tot kiezers, krijgt nukkige consumenten. Onze samenlevingen zijn ten diepste verdeeld tussen mensen die wel nog vinden dat er enigszins naar hen geluisterd wordt en mensen die die hoop helemaal hebben laten varen, tot er een verlokkelijk alternatief langskomt. Naarmate die laatste groep groeit, sterft de democratie langzaam af.

Een goede vriendin die journaliste is, appte mij vorige week dat ze naar fatalisme begon te neigen: “Ik kan het bijna niet meer bedwingen. Als je ondanks alles wat bekend is op een fascist stemt, dan heb je ook recht op fascisme.” Ik vrees dat het nog veel erger is. Blijkbaar hebben veel mensen er gewoon wel zin in. Het fascisme begint niet uit onwetendheid voor de gevolgen, maar uit verlangen naar een radicale breuk, een frisse start, een schoon schip. Kennelijk voelen velen zich zozeer belazerd door het huidige systeem dat het perspectief van een volslagen brutaal alternatief, hoezeer het ook van de leugens en loze beloftes aan elkaar hangt, hoezeer het ook afkomstig is van een veroordeelde crimineel die de belichaming is van het neoliberale verraad van het democratisch kapitalisme, aanlokkelijk en feestelijk lijkt. Net zoals in 1933.

Internal power and yoga?

 I said I wouldn’t comment on hatha yoga due to a lack of knowledge and/or familiarity. Out of curiosity, I have taken a few trial lessons because I do wonder what the link is or could be with the things I do. Because, I think, there must be a common origin or a cross-pollination on fundamental points somewhere. Yoga as it is now known in the West comes from the Indian tradition. But certain forms of yoga are also known in China and Japan and they certainly seem to have left their mark on these things that I try to learn and do.

For example, there is the so-called Japanese yoga or also called Shinshin-tōitsu-dō by Tempu Nakamura. The aikido style in which I train can be traced back in a direct line to Koichi Tohei and his influence is still very obvious there. And he gave his aikido style, usually called ki-aikido, the name Shin Shin Toitsu Aikido in imitation of the Shinshin-tōitsu-dō of his teacher and inspirer Nakamura. That name stands for the coordination of body and mind and on the basis of the ideas of this Japanese yoga, Tohei formulated the four principles for the coordination of body and mind, namely:

Keep one point - Maintaining the core

Relax completely - Complete relaxation

Keep weight underside - Have a light feeling (variation)

Extend Ki - Attention is directed outwards

Principles that bring about peace and stability and can be applied everywhere in daily life. One cannot exist without the other and they reinforce and sustain each other.

In a famous interview (part1 and part2), Tohei said that all he learned from Morihei Ueshiba (the founder of aikido) the importance of being relaxed, but from Nakamura that which was the key to getting into that state. So what I am doing on the tatami may still have something to do with yoga, albeit one of a specific kind that is more like a form of dynamic meditation than adopting certain body poses.

Now, this Japanese yoga (as well as aikido) is of fairly recent origin. This is in contrast to Chinese or Daoist yoga. This image from the so-called Mawangdui Silk Texts dates from the second century BC.

But what Chinese or Daoist yoga is or what that looks like is not so easy to figure out. When I search for Yoga in one of the search engines, it yields not only information about yoga, but also a lot of sites and addresses where I could learn yoga, often with images of well-proportioned and flexible women in trendy and fashionable outfits. In short, much in the style of the magazine Happinez; all very nice but not the first source I would like to get my information from. When I search for Chinese or Daoist yoga, it doesn't seem very different, although additional terms like qigong, daoyin, do-in and yin yoga seem to surface all around. Snooping around like this, it seems to me that a lot of hybrid forms have emerged. And when I ask myself how often and since when I hear the term Yin yoga, I would guess it is mainly something from the last decade. Now there is nothing against new forms, they are inevitable, but in that multiplicity and hodgepodge it may become a bit difficult to distinguish some quality.     

In order to ascertain myself of some standard of quality and thoroughness on these seemingly thoroughly windswept and tangled grounds, I’d rather rely on someone like Bruce Frantzis than on sources such as Happinez magazine. In his Daoist or Longevity Breathing Yoga program, Bruce Frantzis publishes a pdf entitled: Longevity Breathing Yoga - Meditation from the Inside Out. In it he draws a comparison between Daoist and Hatha Yoga. In that context, four clear quotes from the aforementioned and highly recommended publication:

Chinese and Indian traditions share a common goal: To calm the internal noise of the monkey mind—swinging from tree to tree—and connect with the chi that penetrates and interconnects all and everything.

Longevity Breathing yoga and Hatha yoga can help lead you to experience the final goal of not only quieting the monkey mind, but also experiencing enlightenment.

At the initial levels of practice, Longevity Breathing yoga and Hatha yoga practices differ; at the higher levels, on the path towards enlightenment, the practices converge

The purpose of both Taoist and Hatha yoga breathing exercises is to take you to a place where you can contact the energy of your body and spirit purely with your mind, regardless of the kind of breathing exercise you do. The way they are taught, however, differs in the Chinese and Indian traditions.

Furthermore, I remember that I once heard Bruce say in a video that in hatha yoga one tries to relax in the lenghtening or the stretch, while the Daoists want to bring about the stretch or lenghtening more or less by itself throughrelaxing. This also touches on the distinction between the fire and water methods, which is essential to the Energy Arts program as thaught by Frantzis.

From the above quotes, we may conclude that at its core it is about something else or something more than cultivating flexibility, fitness, strength or stamina. That more must then be sought in the connection or unity of body and mind.

Yoga is the Sanskrit word for "yoke" or unity or connection, and in the various treatises on yoga the unification or balancing of the physical, the mental and the spiritual in man is usually mentioned as the ultimate goal.

Also in my aikido training I am regularly reminded that I should try to achieve that unity of body and mind. (see Tohei’s principles above)

But wait a minute ....... Would that imply I have been trying, without even being aware of it, to practice yoga for so many years now?

<<< previous - next >>>

Internal power en yoga?

 Over hatha yoga zou ik me wegens een gebrek aan kennis en/of bekendheid dus niet uitlaten. Ik heb uit nieuwsgierigheid overigens wel eens een paar proeflessen gevolgd omdat ik me toch afvraag wat de link is of kan zijn met de dingen die ik doe. Want ergens zou er, meen ik, toch een gezamenlijke oorsprong dan wel een kruisbestuiving op fundamentele punten moeten zijn te vinden. Yoga zoals dat nu in het Westen bekend is komt uit de Indiase traditie. Maar bepaalde vormen van yoga zijn ook in China en Japan bekend en die laten ontegenzeggelijk hun sporen na in hetgeen ik probeer te doen of te leren.

Zo is daar bijvoorbeeld de zogeheten Japanse yoga of ook wel Shinshin-tōitsu-dō van Tempu Nakamura. De aikido stijl waarin ik train is in een directe lijn terug te leiden tot Koichi Tohei en zijn invloed is daar ook overduidelijk. En zijn aikido stijl, doorgaans ki-aikido genoemd, gaf hij de naam Shin Shin Toitsu Aikido in navolging van het Shinshin-tōitsu-dō van zijn leraar en inspirator Nakamura. Die naam staat voor de coördinatie van lichaam en geest en op grond van het gedachtegoed van deze Japanse yoga formuleerde Tohei de vier principes voor de coördinatie van lichaam en geest, te weten:

Handhaving van de kern - Keep one point
Volledige ontspanning - Relax completely
Gewicht aan de onderkant - Keep weight underside / Have a light feeling (variation)
Aandacht is naar buiten gericht - Extend Ki

Principes die rust en stabiliteit teweegbrengen en overal in het dagelijks leven toegepast kunnen worden. Ze een kan niet zonder de ander en ze versterken elkaar en houden elkaar in stand.

In een fameus interview (deel1 en deel2) zei Tohei dat hij van Morihei Ueshiba (de stichter van het aikido) het belang van ontspannen zijn leerde maar van Nakamura wat de sleutel was om in die staat te komen. Zo heeft hetgeen ik doe misschien toch nog iets met yoga van doen, zij het een van een specifieke soort die meer weg heeft van een vorm van dynamische meditatie dan van het aannemen van bepaalde lichaamsposes.

Nu is deze Japanse yoga (evenals het aikido) van vrij recente oorsprong. Dit in tegenstelling tot de Chinese of Daoïstische yoga. Deze afbeelding uit de zogeheten Mawangdui Silk Texts dateert uit de tweede eeuw voor Christus.

Maar wat dan Chinese of Daoïstische yoga is of hoe dat er uit ziet is nog niet zo makkelijk te achterhalen. Wanneer ik op Yoga zoek in een van de zoekmachines levert dat behalve informatie over yoga vooral erg veel sites en adressen waar ik yoga zou kunnen leren op, veelal voorzien van afbeeldingen van goed geproportioneerde en lenige vrouwen in trendy en modieuze outfit. Kortom veel in de stijl van het magazine Happinez; leuk maar toch niet de eerste bron waar ik mijn informatie vandaan zou willen halen. Wanneer ik op Chinese of Daoïstische yoga zoek lijkt dat niet erg veel anders zij het dat dan termen als qigong, daoyin, do-in en yin yoga de overhand lijken te krijgen. Zo rondneuzend komt het me voor dat er vooral veel hybride vormen zijn ontstaan. En als ik me dan eens afvraag hoe vaak en sinds wanneer ik de term Yin-yoga voorbij hoor komen denk ik dat dat vooral iets van het laatste decennium is. Nu is er niets tegen nieuwe vormen, die zijn onvermijdelijk, maar in die veelheid en die mengelmoes wordt het misschien toch wat moeilijk om kwaliteit te onderscheiden.

Om zoveel mogelijk van kwaliteit en gedegenheid verzekerd te zijn op dit op het oog toch wat verwaaide en verwarde terrein ga ik toch liever af op iemand als Bruce Frantzis dan op bronnen a là Happinez magazine. In zijn Daoïst of Longevity Breathing Yoga programma geeft Bruce Frantzis een publicatie uit onder de titel: Longevity Breathing Yoga - Meditation from the Inside Out. Hierin trekt hij ondermeer de vergelijking tussen de Daoïstische en de Hatha Yoga. In dat verband vier heldere citaten uit voornoemde en zeer aan te raden publicatie:

Chinese and Indian traditions share a common goal: To calm the internal noise of the monkey mind—swinging from tree to tree—and connect with the chi that penetrates and interconnects all and everything.

Longevity Breathing yoga and Hatha yoga can help lead you to experience the final goal of not only quieting the monkey mind, but also experiencing enlightenment.

At the initial levels of practice, Longevity Breathing yoga and Hatha yoga practices differ; at the higher levels, on the path towards enlightenment, the practices converge

The purpose of both Taoist and Hatha yoga breathing exercises is to take you to a place where you can contact the energy of your body and spirit purely with your mind, regardless
of the kind of breathing exercise you do. The way they are taught, however, differs in the Chinese and Indian traditions.

Verder herinner ik me dat ik Bruce ooit in een video hoorde zeggen dat men in hatha yoga probeert te ontspannen in de verlenging of de stretch terwijl de daoïsten de stretch of verlenging min of meer automatisch teweeg willen brengen door te ontspannen. Dat raakt dan tevens aan het voor Frantzis essentiele onderscheid tussen de vuur- en de water-methode.

Uit bovenvermelde citaten mogen we opmaken dat het in de kern om iets anders of iets meer gaat dan het cultiveren van lenigheid, fitness, kracht of conditie. Dat meer moet dan gezocht worden in de verbinding tussen of de eenheid van lichaam en geest.
Yoga is het Sanskriet woord voor "juk" of eenheid of verbinding en in de diverse verhandelingen over yoga wordt ook meestal het tot eenheid of in balans brengen van het lichamelijke, het mentale en het spirituele in de mens als ultiem doel genoemd.
Ook in mijn aikido-training wordt ik er met regelmaat op gewezen dat ik die eenheid van lichaam en geest moet trachten te bewerkstelligen. (zie de principes van Tohei hierboven)

Maar wacht eens even …… zou ik dan al die jaren geprobeerd hebben, zonder me daar bewust van te zijn, om yoga te beoefenen?

<<< vorige - volgende >