Wednesday, January 7, 2015

Pennenstreken en wapengekletter

Onstrerfelijk Joep Bertrams Charlie

Joep

Memory

Memory ofwel geheugen.
Gisteravond op VPRO-televisie een bijzondere en een heel mooi gemaakte documentaire daarover gezien.
First Cousin Once Removed waarin Alan Berliner de door alzheimer getekende laatste levensfase van de dichter/schrijver Edwin Honig, die ook zijn achterneef, vriend en voormalig mentor was, op indringende wijze in beeld weet te brengen.



Kijk hier

Sunday, January 4, 2015

Rotkho en kleur

De eerste vrijdag van dit nieuwe jaar brachten wij weer eens een bezoekje aan het Gemeentemuseum Den Haag, waar vanaf september vorig tot 1 maart van dit jaar werk van Mark Rotkho is te zien.
De publiciteitstrom werd rond deze expositie behoorlijk geroerd, zozeer zelfs dat googelen op Rotkho op dit moment al direct na het museum en de Wikipedia een verwijzing naar DWDD oplevert. Een nogal snel en lawaaierig programma waar Rotkho, die de rust en de stilte zo waardeerde en propageerde, toch, vermoed ik zo, allerminst van gecharmeerd zou zijn.



Die publiciteitstroom lijkt z'n vruchten in elk geval wel af te werpen. Hebben grotere musea hebben de laatste jaren sowieso geenszins te klagen over een gebrek aan belangstelling en toeloop, nu mochten we buiten achter een flinke rij aansluiten. Een uur later, in een bomvolle expositieruimte beland, moest ik nog wel even met weemoed terugdenken aan mijn eerste bezoek aan dit Haags Gemeentemuseum. Dat was in de zestiger-jaren toen ik hier als tiener, op een doordeweekse dag tijdens de zomervakantie, zo ongeveer moederziel alleen door de zalen en de gangen dwaalde. Destijds werd hier de eerste grote overzichtsexpositie van Mondriaan gehouden en de publieksdichtheid was toen van dien aard dat je rustig met regelmatige tussenpozen een kanon door de gangen had kunnen afschieten zonder een levende ziel te raken. Dat is dan in een halve eeuw toch wel even veranderd.
RotkhoSeagramMurals Wij maakten, in de hoop de omgeving zo ietwat buiten te kunnen sluiten, maar eens gebruik van de zogeheten audiotour. Zo hoorden we Peter Tuinman in meer hapklare brokken vertellen wat ook al op de muur geschreven stond. Wanneer je de engelstalige entry over Rotkho doorneemt weet je overigens net zoveel en nog veel meer over hem.
Rotkhocolors Wie een Rotkho wil aanschaffen moet een flinke zak duiten kunnnen neertellen. Rotkho geldt als een abstract expressionist en daarbinnen weer als representant van de richting Color Field painting. Maar over kleur gesproken, Rotkho wilde beslist niet als colorist gezien of benoemd worden. In een interview waarin hij nadrukkelijk tegensprak een colorist te zijn, zei hij ooit dat kleur hem niet wezenlijk interesseert en het niet meer dan een middel is.
Zijn doel is de elementaire menselijke emoties tot uitdrukking te brengen en aldus mogelijk een religieuze ervaring op te roepen.
RotkhoQuote Of de schilderkunst zich daar nu bij uitstek toe zou lenen, kun je natuurlijk afvragen. Maar dat lijkt dus wel de weg die Rotkho wilde gaan of slechten. Hij vond dat je niet over (zijn) schilderijen moest praten maar ze moest ervaren. Dat eerste ga ik, buiten de bekentenis dat het aanschouwen ervan mij toch geen noemenswaardige religieuze of spirituele ervaringen heeft opgeleverd, dan ook maar niet doen. Wellicht dat de andere (be)zoekers het beter troffen met die extatische of anderszins bijzondere ervaringen.
Rotkhokijken Rotkhokijken2 Rotkhokijken3 Rotkhokijken4 Rotkhokijken5 Er viel overigens ook nog een Mondriaan te bewonderen; nog zo'n schilder die behalve de kwalificaties abstract, radicaal en vernieuwer ook nogal eens als diepere motivatie een spirituele zoektocht wordt toegedicht. Mondriaankijken

Thursday, January 1, 2015

Gewoon een ander jaar?

Wij hebben de jaarwisseling wederom in gepaste rust doorgebracht. De blogjes van toen en toen er op terugslaand, zie ik daarin geen noemenswaardig verschil met de afgelopen jaren. Terwijl het buiten merkbaar luider, flitsender en aanhoudender gevierd werd, knalde bij ons in huis alleen de kurk van de (methode)champagnefles. En ook we keken inmiddels traditiegetrouw naar de jaarlijkse Hootenanny van Jools Holland, waarin ook altijd mr. Clockface en een oude man met lange witte baard en zeis figureren.

jools-clock

Ook dit jaar spraken we maar geen al te concrete goede voornemens uit en hielden het maar weer bij algemeenheden als 'gezond en gelukkig samen'.
Het komende jaar zouden we natuurlijk heel hoopvol, positief en bruisend van optimisme tegemoet kunnen zien of gewoon als 'just another year'.

Sigmund2015spoiler

Dan heb je natuurlijk ook steevast nog van die zwartkijkers maar ik vrees dat die toch ook vaak de meeste realiteitszin aan de dag leggen. Mijn kijk op de nabije toekomst is er momenteel ook bepaald niet een van rozengeur en maneschijn.
Misschien zoveel reden te meer om de moed er toch maar in te houden, er het beste van te maken en iedereen het beste voor 2015 toe te wensen!

animaatjes-vadertje-tijd-65116 Dat die baard toch nog maar een poosje door mag groeien voordat die ouwe daarover of anders over z'n zeis begint te struikelen.

Monday, December 29, 2014

Over kleur (3) en kleur

Tja, soms denk ik dus als blogger: waar wil en zal ik het nu dan weer eens over gaan hebben op dit blog? En dan kan ik zomaar eens wat over kleur uitwijden.
Kleur laat zich op uiteenlopende wijzen omschrijven, duiden en benoemen. De meeste mensen zullen daar toch de bekende, gangbare en alledaagse kleurnamen voor gebruiken. Bepaalde wetenschappers en technici zullen zich hiertoe tot frequentiegetallen in het electromagnetisch spectrum moeten of willen wenden. De kunstschilder zal dan bijvoorbeeld beter met pigmentnummers als PV19 of PG7 etcera uit de voeten kunnen terwijl de fietsenmaker toch liever met z’n vertouwde RAL-kleurnummers werkt.
En zo bestaan er vele kleursystemen voor diverse doeleinden, industrieën, media en beroepsgroepen en zijn er qua denominatie legio mogelijkheden.
Over de relatie tussen kleur en taal valt uiteraard heel wat meer te zeggen dan ik ooit in een blogje zou kunnen doen. Benikinbeeld Over kleur zouden we desgewenst dus heel wat boekjes open kunnen doen. Er staat ons althans een ruime bibliotheek aan boeken over het onderwerp ter beschikking. Zo zou ik het, om voor de hand liggende redenen, eens over de Kruithof curve kunnen gaan hebben; maar daar moest ik me maar niet aan wagen want dat gaat me toch echt iets boven de pet. Nu heb ik toevallig zelf ook nog wel een paar boekjes met als onderwerp en thema Kleur in de kast staan. Die ga ik nu niet allemaal openslaan maar uit een bepaald boek getiteld 'Kleur' wil ik toch wel even iets essentieels uit het Woord vooraf citeren:
Kleur is zo verweven met ons dagelijks leven dat het velen nauwelijks meer opvalt. Pas wanneer men zich bewust in het fenomeen kleur verdiept, realiseert men zich hoe wij voortdurend de invloed van kleuren ondergaan, enerzijds door de ons omringende natuur, en anderzijds door wat de mens daar zelf aan toevoegt in zijn technische en culturele uitingen.
en iets verder vervolgt het met:
De tijd heeft inmiddels geleerd, met het opkomen en vergaan van talloze theorieën, dat beide aspecten, het fysische en het psychologische, elkaar aanvullen in de beschrijving van het verschijnsel kleur.
En zo is dat! Telkens wanneer we het in één bepaalde richting zoeken of één bepaald aspect onder de loep nemen lijken we iets essentiëels te missen.
Neem het onderhavige fenomeen dat we kleuren zien. De eigenschappen van een voorwerp en de lichtgolven die de informatie daarover bevatten zijn niet voldoende om ons kleur te laten zien. Daar is ook het menselijk oog voor nodig; met die staafjes en die kegeltjes die die lichtsignalen dusdanig kunnen verwerken dat op dat ons brein ons die qualiatieve gewaarwording doet ondergaan die het zien van kleur toch is.
Die twee onderscheiden tastbare of althans beschrijfbare en meetbare elementen kunnen niet zonder elkaar en volstaan elk op zich blijkbaar niet om vat te krijgen op de ervaring van kleurzien. kleurigmozaïek Dat kleurzien is ogenschijnlijk dus een niet zo eenvoudig in woorden of in getallen te vangen proces op het snijvlak van die twee welomschreven kanten van het fysische proces. Daarbij is het een doodsimpel en moeiteloos proces in onze ervaring en doen of ervaren we het zo’n beetje de hele dag door zonder er een tel over na te hoeven denken. Wanneer we er wel iets dieper over nadenken stuiten we toch telkens weer op die qualia en de subjectieve ervaring.
Die complexe rijkdom van onze subjectieve ervaring en de qualia is overigens niet uniek voor onze visuele gewaarwording; win daarover bijvoorbeeld maar eens wat 'klinkende raad in bij Bella Barthust.

frequentie spectrum Met een dergelijk palet aan kleurduidingen en zo’n waaier aan kleursystemen zou je je bijna gaan afvragen of we het nu over kleur hebben of over kleur of over kleur.
Voor de kunstenaar die z’n kleuren moet mengen zal het vaak wel duidelijk zijn welke kleur ie zoekt. En op die manier, al schilderend, heb ik me ook wel praktisch beziggehouden met kleurmengen.
Een bepaald boekje van Michael Wilcox over dit onderwerp draagt de ietwat uitdagende en pakkende titel: ‘Blue and Yellow Don’t Make Green’ of ‘Blauw met geel is geen groen’, om aan te geven dat er vele kleuren ‘groen’ zijn in vele varianten en kwaliteiten van helder tot gedempt, van warm tot koud, van dekkend tot transparant etcetera en dat geldt uiteraard evenzeer voor de andere kleuren. kleurigevogel Een van de eerste dingen die opvallen wanneer je je in het kleurmengen verdiept is dat men vaak over twee tegengestelde mengsystemen pleegt te reppen. Te weten het additieve en subtractieve systeem. Tel maar op, trek maar af en ga maar na. kleurigestoelen

Het additief kleursysteem werkt met de kleuren van het licht en staat ook wel bekend als het RGB-kleursysteem. Er moeten diverse kleuren licht aan elkaar toegevoegd worden om tot wit licht te komen. De primaire kleuren zijn hier Rood, Groen en Blauw.
RGBMengschema
Het subtractief kleursysteem werkt met pigmentkleurenen staat ook wel bekend als het CMYK-kleursysteem. Hier zouden de diverse kleuren juist geëlimineerd moeten worden om tot wit te komen, maar in de praktijk is wit natuurlijk het startpunt van waaruit door specifieke toevoegingen kleur ontstaat. De primaire kleuren zijn hier Cyaan, Magenta en Yellow.
SubtractiveColorMixing
Het is, wat mij betreft, een bijzonder frappant en aardig gegeven dat deze twee systemen en elkaars tegendeel of spiegelbeeld zijn en elkaar tegelijkertijd nodighebben en aanvullen. En wel in de zin dat de primaire kleuren van het ene systeem toevallig ook de complementaire en/of secundaire kleuren van het andere systeem vormen en vice versa. kleurencirkels
Tja, zoiets vind ik toch altijd dermate verwonderlijk dat ik er voorlopig maar weer even stil van ben.
Rest me nog om, voor wie daar belangstelling voor heeft, nog even met een link te verwijzen naar de, volgens mij, beste en meest informatieve website over KLEUR en me af te vragen of mijn hele riedel nu vooral over kleur ging of eerder over raak- en snijvlakken en wederzijdse verhoudingen en interacties tussen een en ander.
Of ging het nu toch vooral over de essentie of over de schil? kleurigbollenveld

Nog een kleurrijke jaarwisseling maar doe voorzichtig met de vingers en de ogen.

<< vorige

Thursday, December 25, 2014

Nog steeds hetzelfde verhaal!

... and so this is christmas ... galmt het nog wat na in mijn hoofd, na de afgelopen weken de nodige ouwe bekende kerstd(r)euntjes op het werk te hebben aangehoord. Het zijn toch ook altijd weer dezelfde liedjes!

De_werkelijke_kerstboodschap

Toen we gisteravond terug kwamen van een verjaardag en uit de auto stapten, kwamen de buren ook net thuis en zij kwamen van de kerstavonddienst. Ik vroeg of het mooi geweest was en of het nog altijd hetzelfde kerstverhaal was (?); en ja hoor ... ze hadden nog steeds datzelfde verhaal te horen gekregen!

Tuesday, December 23, 2014

Bye bye blackbird

In de late zestiger jaren ging ik nog wel eens bepakt met de rugzak en de duim opgestoken naar dat Albion met z'n schitterende 'white cliffs' om aldaar, wat heetten, popfestivals te bezoeken.
Tijdens zo'n tripje naar de overkant van de grote sloot raakte ik in Londen ooit eens in de Marquee Club verzeild. Tot mijn stomme verbazing was er op dat moment nauwelijks enige aanloop van volk in deze Britse broedplaats van de R&B. Hooguit twintig koppen vielen er te tellen in het schaarse publiek. De meeste daarvan hingen of stonden aan een bar en ik herinner me met nog een enkeling in een verder lege zaal voor een podium te staan waar ene Joe Cocker zo ongeveer de longen uit z'n lijf stond te blazen. Ik werd niet alleen gebiologeerd door dat krachtige rauwe stemgeluid van hem maar minstens evenzeer door de schijnbaar ongecontroleerde spastisch aandoende bewegingen die hij met het hele bovenlijf maakte.

JoeCocker

Niet veel meer dan een jaar later zong hij wereldwijd voor uitverkochte zalen en moest ik de nodige moeite doen om een afgeladen vol Concertgebouw binnen te komen om hem daar te zien en te horen.
Inmiddels hebben we uit de media kunnen vernemen dat Joe Cocker afgelpoen maandag op 70-jarige leeftijd overleed. Hij was niet zozeer een studio- maar vooral een uitgesproken podiumartiest die toch een paar klassiekers op zijn naam heeft staan en zijn plek in de Rock&Roll Hall of Fame toch ruimschoots verdiend heeft.
Bye bye Joe