Wat heet werk?

Ik doe het officieel al ruim een jaar niet meer maar over wat WERK is, doet of mag heten zijn nog wel een paar omdenkvraagjes te stellen. En dat doet James Livingston in dit Aeon essaytje. Tja, toch een wat andere insteek dan die van Ascher of ons kabinet.

Lachen met het CDA

In de politiek en het publieke debat wordt nogal eens wat onzin uitgekraamd. Je hoeft de krant er maar op na te slaan om dagelijks op een dagelijke portie onzin, gebakken lucht en wilde speculaties over bijvoorbeeld de economische en politieke perikelen rond Griekenland en Europa te worden getrakteerd.
Om toch nog enige lijn in alle onzin en gekrakeel brengen of te bewaren houden politieke partijen in ons land er een (quasi-?)wetenschappelijk bureau of institiuut op na. Dat is uiteraard wel handig om je beleid en partijprogram enige richting te geven en van wat (zinnige?) argumentatie te voorzien.
Nu verneem ik zo nu en dan wel eens iets van zo'n instituut van de PVDA of de VVD, maar toch zelden van dat van het CDA.
Maar gisteren las ik dan:

CDA-instituut analyseert de ongelijkheid en de splitsing in de samenleving

Als je niet meer met elkaar kunt lachen

Nu is sociale ongelijkheid al sinds jaar en dag een niet weg te denken thema in het politieke en publieke debat en niet zelden ook de grondslag daarvan. Nooit weggeweest dus maar telkens in hernieuwde vorm in de belangstelling. Denk bijvoorbeeld aan Piketty.
Het is me echter nog niet eerder opgevallen dat dit nu een belangwekkend of richtinggevend thema binnen het CDA zou zijn.

Zoals gezegd verandert of verschuift de vorm of het jasje waarin dit heikele doch onvermijdelijke thema gehuld wordt wel voortdurend. Van 'The haves and have-nots' of 'de rijken en de armen' verschuift het accent naar 'kansrijk of kansarm' of 'hoogopgeleid of laagopgeleid'.
De analyse van het wetenschappelijk instituut van het CDA gebruikt in het rapport 'Lang leve het verschil, weg met de fragmentatie' de mooie en zeer to-the-point terminologie van 'bevoorrecht en kwetsbaar' om deze immer gapende kloof te omschrijven.
Het CDA erkent deze kloof dus wel degelijk en acht het nu ook wenselijk en zelfs noodzakelijk die te verkleinen.

In het krantenartikel lees ik ook:

Over het rapport ligt de schaduw van de christen-democratische voorman Abraham Kuyper, die op 8 november 1891 het eerste christelijk-sociale congres opende met een rede over de sociale kwestie. Hij kwam met 'architectonische kritiek' op de scheve verhoudingen tussen kapitaalbezitters en bezitsloze arbeiders, te verklaren uit 'een fout in den grondslag zelf van ons maatschapplijk samenleven'.

En volgens het CDA zou een dergelijke kritiek 'op onze meritocratische marktsamenleving' opnieuw nodig zijn!
Doet het CDA hier, in navolging van de PVV, een poging om de PVDA, althans voor de bühne, links voorbij te stomen?

Toch eingszins frappant dat nu juist de woorden van 'Abraham de geweldige' ofwel 'Abraham Kuyper', de anti-revolutionaire voorman hier wederom als uitgangspunt dienen. Kuyper mag zich overigens toch al in de nodige hernieuwde belangstelling en herwaardering verheugen. Zo zag ik onlangs een aflevering van 'De ijzeren eeuw' over de politicus Kuyper en de mooie Ikon-serie met de titel van Kuypers reisverslag in boekvorm 'Om de oude wereldzee' is daar op dit moment vast ook debet aan.

Die ouwe Abraham was toch maar een geweldenaar, een 'Jack of all trades' en een duizendpoot met al zijn bezigheden. Met een dergelijke ambitie en zo'n overvolle agenda kan, en ook destijds al, zomaar iets je de politieke kop kosten.

Mijn eerste gedachten en associatie bij de naam van Kuyper zijn vooral twee beelden. Dat van het groene busje dat altijd bij opa en oma op het dressoir of de schoorsteenmantel stond en dat van een mij bekende (spot?)prent
Verder is het mij, grootgebracht in de calvinistische en gereformeerde zuil, uiteraard wel bekend dat deze Abraham de voorman was van de emancipatie 'der godsvruchtige en rechtzinnige (lees: gereformeerde) kleine luyden' en aan de wieg stond van een dagblad, een universiteit en een politieke partij die zijn stempel op de vaderlandse politiek zou zetten.

Zijn visie op het maatschappelijk leven verwoordde hij heel mooi met de term 'soevereiniteit in eigen kring'; een begrip dat, dunkt me, nog altijd en in de kern onveranderd actueel en contoversiëel mag heten in dit tijdsgewricht.
Misschien hebben we in het huidige pro- en vooral anti- Europa-klimaat en de vaak polariserende verkokering van de samenleving inderdaad wel weer eens behoefte aan een staatsman/politicus van dergelijk kaliber en met dergelijke ideeën.

En dan bedoel ik dus niet zo iemand als onze huidige, een nog meer meritocratische marktsamenleving propagerende en waar het de soevereiniteit betreft wel erg elastische maar altijd goedlachse, eerste minister.

Over lachen gesproken, de wetenschappers achter het CDA rapport constateren dat:

Als je niet meer met elkaar kunt lachen, is er echt een heel serieus probleem

Humor als de culturele lakmoesproef voor onze sociale cohesie.
En zie om Wim Kan konden we allemaal nog lachen maar nu hebben we Geer en Goor om het volk te vermaken maar die zijn voor de hoogopgeleiden weer te plat terwijl Hans Teeuwen voor de lager opgeleiden weer te kwetsend zou zijn.

De wetenschappers Fraanje en Kuipers constateren of veronderstellen, zeer terecht zou ik zo denken, dat humor en samen kunnen lachen meer dan overbodige franje en een niet onbelangrijk bindend element tussen mensen is. Maar of we daarom ook allemaal om dezelfde opgelegde grollen en grappen van dezelfde grappenmakers moeten kunnen lachen ....? Ik weet dat zo net nog even niet.

Wie weet; misschien wordt het ooit nog eens lachen met het CDA. Maar onlangs hoorde ik CDA leider Sybrand Buma in Buitenhof nog zeggen dat hij onder geen beding over schuldafboeking voor Griekenland wil praten ook al kijken de Grieken tegen een zo goed als onmogelijk af te lossen schuld aan.
Voorlopig is het dus beslist niet voor iedereen lachen met het CDA of het moet al zijn als de bekende boer met kiespijn!

Wishful waiting?

Wanneer je wat ouder wordt, word je toch verondersteld een beetje geduld te kunnen oefenen ofwel een beetje te kunnen wachten.
Wanneer je echt oud wordt en ontegenzeggelijk zorg behoeft heeft onze overheid samen met het zogenoemde zorgmanagement bedacht en bekokstoofd dat je wel op twee onderscheiden manieren kunt wachten. Je kunt dan, naar het schijnt, gaan ‘wenswachten’ of ‘actief wachten’.
Gisterenavond werd dit onderscheid waar de meeste mensen, waaronder de ‘wachtenden’ die het betreft, nog nooit van gehoord hadden aan de natie in een uitzending van Nieuwsuur eens duidelijk gemaakt. Ik heb het helaas niet helemaal begrepen maar dat komt misschien omdat het hele onderscheid tussen zogeheten 'wenswachtenden' en 'actief wachtenden' me ook als nogal onzinnig voorkomt. Toch schijnen de zorgmanagers van en rond het ministerie van VWS en de Nederlandse Zorgautoriteit wel blij te zijn met dit wat confabulatieve onderscheid als zorgmanagement-tool. Zij menen hiermee namelijk aan te kunnen tonen dat van de ruim tienduizend ouderen die met indicatie op de wachtlijst staan er slechts 65 te lang zouden moeten wachten.
De heer van Beek en zijn dochter, uit genoemde uitzending, moesten dus zeker te lang wachten. Dit lijkt mij nu toch weer een typisch voorbeeld van hoe het leven en de leer uit elkaar kunnen groeien. Zo’n staaltje van ambtelijk wensdenken dat er van uit gaat dat het leven en de praktijk van alle dag zich wel naar hun theorie zal schikken of dat zou moeten doen. De ambtenaar en de manager hadden het nog wel zo leuk bedacht en in het kader van de bezuinigingen het volledige fiat van politiek en boekhouder gekregen.
Wat lastig nu toch dat een paar journalisten zo’n mooi kaartenhuisje zomaar om kunnen blazen door eens even een kijkje in de praktijk te nemen. De diverse instanties en zorgverzekeraars waren ook even niet voor commentaar beschikbaar. Staatssecretaris van Volksgezondheid van Rijn was dat natuurlijk wel; hij verdedigde vooral het beoogde beleid, wat er natuurlijk op neerkomt dat het volgens hem in theorie heus wel goed zat maar dat het aan de uitvoering, dus de praktijk, nog wat schortte. Een niet al te geruststellende of overtuigende reactie, vond ik.
Het lijkt erop alsof onze overheid ons toch vooral een goede zorg toewenst maar met een beroep op participatie en geldgebrek bepaald niet staat te trappelen om ‘actief’ goede zorg te organiseren.

Tot mijn verbazing vandaag in ons dagblad geen commentaren of reacties op deze uitzending of deze kwestie gezien.
Dit specifieke debacle lijkt me toch wel tekenend voor wat we momenteel in dit land met ‘de zorg’ aan het doen zijn en wekt bij mij toch de indruk dat het ons niveau van beschaving beslist niet ten goede komt.

Humans need not apply

In arbeidssituaties hoor je tegenwoordig de term 'boventallig(heid)' nogal eens vallen om aan te geven dat er soms toch ook wat lieden min of meer overbodig op de werkvloer plegen rond te dolen.
Een vraag die de laatste tijd nogal eens in diverse media opduikt is: Is de mens niet 'overbodig' aan het worden?
De revolutie die nu, na de automatisering van taken die spierkracht vereisen, op til is zal ons op onvoorziene wijze ook allerlei denkwerk en beslissingstaken uit handen nemen.
De bots en robots in diverse soorten en smaken komen er aan en lijken niet meer te stuiten. Zijn wij daar dan wel klaar voor en op bedacht?


En wat gaan wij dan met z'n allen doen?
En zijn we dan niet rijkelijk laat met het hervormen van wat nu toch duidelijk een falend en doodlopend financieel en monetair systeem blijkt te zijn?
Het kan verkeren, volgens onze Bredero en dat zal het zeker ook; maar hoe?

Ik vrees dat ik dat vooralsnog even duister inzie als deze Bill Burton door wie ik via Mind op dit youtubefilmpje opmerkzaam werd gemaakt:

To me, this is just more evidence of the failings of monetary systems. If modern human civilization was not based on earning money, the coming problems pointed out by this video would collectively be little more than an interesting thing to study. As it is, we have some very serious problems on the very near horizon, problems no one wants to talk about.

So, Don't Call Us We'll Call You

Of hebben we ten node dan toch behoefte aan wat andere of nieuwe richtinggevende ideeën en/of idealen?

Er is er toch nog één ...

,... een econoom die het ziet, snapt en het ook nog als zodanig benoemt.
Thomas Piketty is de naam van deze Franse econoom wiens naam volgens sommige wetenschappers nu al thuis zou horen in het rijtje Adam Smith, Karl Marx en John Maynard Keynes.


Als correspondent 'Vooruitgang' Rutger Bregman kopte gisteren in De Correspondent: Al onze theorieën over het kapitalisme weerlegd in één grafiek.

Vorig jaar verscheen van de hand van Thomas Piketty het boek 'Capital in the Twenty-First Century' in het Nederlands te verschijnen als 'Het kapitaal in de 21e eeuw'.
Daarin toont Piketty 'De terugkeer van de ongelijkheid' aan,
niet op grond van speculatie, ideologie of kretologie als 'Geen gezeik, iedereen rijk. Toch?', maar op grond van 'Heel veel data' en wat we soms zo triomfantelijk 'de harde cijfers' plegen te noemen.
Die harde cijfers leveren dan deze veelzeggende grafiek op:
En de harde cijfers laten zien dat 'Extreme ongelijkheid, terug is van weggeweest'.
Met dank aan 'de ideologie van de vrije markt' en het rotsvaste vertrouwen in de 'marktwerking'.

Piketty schetst een doemscenario. Zonder de terugkeer van stevige economische groei (onwaarschijnlijk), hoge belastingen op kapitaal (onwaarschijnlijk) of een Derde Wereldoorlog (onwenselijk), zal de ongelijkheid eindeloos blijven oplopen.

Naar het zich laat aanzien hebben we in economisch opzicht even zo'n zeventig uitzonderlijke jaren gekend waarin ook 'het gezonde verstand' en 'de redelijkheid' enige invloed hadden.
Nu lijken we sinds de tachtiger jaren weer terug bij af en donkere tijden tegemoet te gaan wanneer we niet het verstand en het lef hebben om radicaal in te grijpen.

De groei van ongelijkheid heeft dan ook niets met 'marktfalen' te maken.
Integendeel, groeiende ongelijkheid is een teken dat de markt uitstekend functioneert. Niet toevallig waren de kapitaalmarkten aan het einde van de negentiende eeuw ook zo vrij als een vogel.

Er is toch ook een beduidend 'verschil met vroeger':

Maar er is één belangrijk verschil: als je tweehonderd jaar geleden arm was, dan kon je tenminste nog het lot de schuld geven. Je was niet in een rijke familie geboren, jammer dan. Nu is er iets anders aan de hand: een groot deel van de ongelijkheid zit bij werknemers. In tegenstelling tot in het Parijs van 1819 is ongelijkheid tegenwoordig niet alleen een kwestie van kapitaal versus arbeid, maar ook een kwestie van topverdieners versus de rest. De rijkste 1 procent heeft zijn inkomen zien exploderen in de afgelopen decennia.

De verliezer is volgens Piketty in de ‘slechtste van alle werelden’ beland. Hij dankt zijn armoede of werkloosheid aan zichzelf, zo is het idee nu; welvaart wordt immers als een kwestie van doorzettingsvermogen beschouwd. Typ ‘hoe word ik rijk?’ maar eens in op Google.

'Ongelijkheid is politiek'

‘De geschiedenis van ongelijkheid is altijd door en door politiek geweest,’ schrijft Piketty. Zo is de inkomensongelijkheid in Nederland veel kleiner dan in de Verenigde Staten. Dat is een politieke keuze geweest. Onze vermogensongelijkheid is daarentegen een van de grootste van Europa - en ook dat is politiek.

Uiteindelijk wordt de wereld niet door de wetten van de economie geregeerd, maar door mensen, die hun eigen geschiedenis schrijven.

Ik vraag me regelmatig af of 'economie' wel een wetenschap mag heten, in het geval van wat Thomas Piketty ons hier te vertellen heeft, wil ik hem graag het voordeel van de twijfel gunnen.
Zijn constatering dat 'de democratie niet kan functioneren bij extreme ongelijkheid' lijkt me nogal evident en boven elke twijfel verheven tenzij je meer heil ziet in een feodaal systeem.

Nu geeft Equality Trust ook al enige jaren met overtuigende 'harde cijfers' een beeld van de groeiende ongelijkheid en de negatieve effecten daarvan, maar de meeste mensen lijken dergelijke blijkbaar onwelkome boodschappen niet graag echt tot zich door te laten dringen.
Volgens Brederoo kan het altijd nog verkeren, maar als we deze trend nog willen keren zal dat toch de nodige visie, een radicale ommekeer en doortastende maatregelen vragen.

American culture and society?

Hier een link naar een alleraardigst en bezienswaardig kijkje middels de media op de huidige Amerikaanse samenleving en cultuur.
Gezongen commentaar door Bob Dylan.

Tussen “…” (9) Martin Luther King

Martin Luther King en de grote vraag. What's your dream?

Ik heb weinig of niets met zenders als MTV en sla dan gewoonlijk ook weinig acht op boodschappen of berichten van die kant. Maar gisteren zag ik op Google+ toch een foto met een uitspraak van Martin Luther King en een vraag die mij wel trof. Bepaald geen triviale vraag, zou ik zeggen, zeker ook niet voor jonge mensen. Deze afbeelding (zonder toestemming te vragen) maar even geroofd voor het goede doel en hier op dit blog gezet. Goede zet van MTV, chapeau!

Iedereen zal vast wel gehoord hebben en iets weten van Martin Luther King. De man die gisteren vijftig jaar geleden die nog altijd inspirerende en richtinggevende speech hield: I have a dream.

Met Mahatma Gandhi de grote held en het voorbeeld van het geweldloze verzet. En met figuren als Gandhi en Mandela een zeldzaam voorbeeld van iemand met bijzonder groot moreel gezag.