Showing posts with label ultieme waarheid. Show all posts
Showing posts with label ultieme waarheid. Show all posts

Thursday, May 21, 2015

Actuele media over de mens, kennis en geloof

Over de mens:
In een Voetnoot van Arnon Grunberg over echte mannen, spierkracht en vechten las ik deze week:
Nu ben ik zoals vrijwel iedereen een combinatie van arrogantie en onzekerheid, ...
Dat lijkt me een bijzonder treffende en realistische observatie en typering aangaande de gangbare staat van ons menszijn ofwel de zogeheten 'condition humaine'. logo_V_volkskrant
Over het menselijk doen en laten:
In een wat oudere Volkskrant (van 15 mei), die hier nog rond de bank rondzwierf, zag ik boven aan voorpagina de volgende zin prijken:
Lijnen is juist een goede voorspeller voor gewichtstoename
Dus als je dik wilt worden, ga lekker lijnen!; en wanneer je er geen extra pondjes aan wilt moet je dat dus juist niet doen. Een paradox? Wel het leven zit er vol van en dan is daar vast iets interessants gaande waar we nog het een en ander over en van zullen moeten leren, nietwaar?
Doet me ook een beetje denken aan een favoriete kreet van ene John Seddon:
Manage costs and your costs will go up!

Over de menselijke geest en het geloof:
Iemand die ook z'n hele leven met paradoxen heeft gestoeid is ene L Ron Hubbard. Een man met een grote duim en een, op het leugenachtige af, rijke fantasie die als geslaagd pulp-fictie schrijver een record aantal boekjes uit zijn schrijfmachine wist te hameren in voornamelijk het genre pulp- en science-fiction. Hij vergaarde een kapitaal en verloor dat weer. Bleek tijdens WOII volslagen ongeschikt als gezagvoerder bij de Amerikaanse marine en werd dan ook tweemaal uit die functie ontheven. Ron had toch een geheel andere kijk op de geschiedenis en mocht zichzelf graag als oorlogsheld afschilderen.
Het vergaren en de vruchten plukken van kennis, status, macht en vooral pecunia verliep echter niet altijd even vlotjes en een fameuze openhartige uirspraak van Hubbard luidt:
If you want to earn little money, write a book. If you want to make a lot of money, create a religion
Zo gezegd, zo gedaan.
De koran, de bijbel, de torah, de geschriften uit het boeddhisme, het daoïsme en de veda's of de vedanta kunnen eindelijk allemaal het raam uit, want we gaan nu 'clear'.
De nieuwe allesomvattende bron heet Dianetics: The Modern Science of Mental Health, helemaal bedacht en geschreven door L Ron Hubbard in, naar eigen zeggen, drie weken tijd.
Een filosofisch nauwelijks of wankel onderbouwd (lijkt me in dat opzicht sterk overeen te komen met het gedachtegoed van Ayn Rand), quasi-psychologische pseudo-religie van het zuiverste water. En we noemen deze kersverse Scientology. 'Science' verwijst naar zeker weten en/of wetenschap en de 'logia' naar studie naar of kennis van; dat mag misschien een beetje dubbelop lijken maar het klinkt wel interessant en als je alle wijsheid in pacht hebt kun je dat toch maar nooit voldoende benadrukken.

Deze sekte en 'tussen-de-oren-maffia-organisatie' mocht zich deze week verheugen in de nadrukkelijke belangstelling van de onze publieke omroep.
logoNPO Dinsdag zond de VPRO de onthullende documentaire Going Clear: Scientology and the Prison of Belief van Alex Gibney uit. 'Geloofsgevangenis' een sprekende ondertitel in dit verband. Voor wie het gemist heeft bijzonder aanbevolen; helaas nog maar tot en met 26 mei hier te zien.

Hubbard, door zijn volgelingen LRH genoemd, komt in de film bepaald niet als een genie uit de verf en huidige leider David Miscavige lijkt hier alle trekjes van een doorgewinterde psychopaat te vertonen.
Samen hebben ze toch maar een monsterlijk kerkgenootschap op poten gezet met een eigen heel bijzondere dynamiek waar het onderscheid tussen geloof, geld, goedgelovigheid, gehoorzaamheid, gekte en gezond verstand voor de leden echt niet meer zichtbaar is of nog onder ogen valt te zien en waar rücksichtslos met onwilligen of tegenstanders wordt afgerekend.

Woensdag was de beurt aan het VARA jongerenprogramma Rambam om een 'undercover'-kijkje te nemen in de keuken van de Nederlandse Scientologykerk. Daar werd de 'undercover'-journaliste door een 11-jarige jongen aan de tand gevoeld over haar mogelijke frustraties danwel trauma's.

Wie zich ook wel eens een beetje wil laten hersenspoelen door de spirituele jihadi's en andere leeghoofden van deze 'klare kerk' kan hier of hier terecht.
Wie de zaak wat onafhankelijker wil bezien zal zich meer thuisvoelen bij de twee genoemde reportages of bijvoorbeeld bij het inmiddels ruim 40 jaar oude verhaal van Paulette Cooper.
Nee, als ik nu echt een guru moest kiezen ging ik toch voor Sri Kumaré.

Over het menselijk bedrijf:
Even later op de woensdagavond zag ik een aflevering uit de wetenschapsserie (ja, alweer die science) De volmaakte mens van Bas Heijne.
De vraag was of danwel op welke afstand wij redelijkerwijs gesproken van de dood weg zouden kunnen blijven. Zouden we in de nabije of in de verre toekomst de dood beduidend kunnen uitsyellen of zelfs ..? Dat zijn nu toch zomaar even niet de meest simpele of minst speculatieve vragen die je je kunt stellen. Van de dominee, de pastoor of de sciëntoloog zou je wellicht ook wat optimistischer of positiever gestemde geluiden op zulke vragen verwachten dan van wetenschappers maar Aubrey de Grey ziet de toekomst in dat opzicht toch extreem positief tegemoet. (hoelang zal die baard van hem dan wel niet worden?)
Onsterfelijkheid lijkt me toch zowel onbereikbaar als onwenselijk en fris en gezond erg veel ouder dan 100 jaar worden lijkt me vooralsnog toch ook nog even toekomstmuziek. Naast weliswaar een groeiende groep betrekkelijk fitte ouderen zie ik zo om heen de ouderdom toch ook nog altijd met de nodige kwalen, gebreken en ongemakken gepaard gaan. Gelukkig had Heijne ook nog een goed gesprek met John Gray die met wat wijze woorden en een heldere kijk op de menselijke natuur een en ander in een, voor mij, wat realistischer perspectief wist te plaatsen.

Tuesday, October 1, 2013

Wetenschap; wat is dan ...?

Wie weet waar Willem Wouters woont? Willem Wouters woont in Wognum (of wijd weg) aldus een bekend rijmpje. Ik toevallig ook. Wognum_wapen Maar waar Willem Wouters woont lijkt me nu voor de meeste mensen bepaald geen interessante vraag. Voor mij niet althans.
Wat ik me daarentegen bijvoorbeeld wel een interessante vraag lijkt is wat al dan niet wetenschap mag heten. Wie weet dat? Wie weet welke waarheden danwel waarden de wetenschap zoal weet te wrochten?
Wie de beschikbare literatuur daarover eens opslaat komt al gauw tot de conclusie dat de deskundigen het daar bepaald niet altijd helemaal over eens zijn.
Toch wordt er alom maar al te vaak en nogal gemakkelijk met het begrip wetenschap of het label van wetenschappelijkheid geschermd als men iets als vaststaand feit of onwrikbare zekerheid over het voetlicht en aan de man wil brengen. wetenschapWeet Je kunt tegenwoordig vaak en op nagenoeg alle mogelijke terreinen horen of lezen dat
Wetenschappers hebben ontdekt dat ….
Wetenschappers geloven dat ….
Volgens de moderne wetenschap ….
Dank zij de moderne wetenschap weten wij nu zo goed als zeker dat ….
Er is onweerlegbaar wetenschappelijk bewijs dat ….
Het is nu onomstotelijk wetenschappelijk vastgesteld dat ….
Wetenschappers zijn het erover eens dat ….
Soms zou je bijna gaan denken dat in onze cultuur de wetenschap de rol van God overgenomen heeft. En sommige lieden beoefenen en/of verdedigen de wetenschap ook wel met een haast religieuze overgave en toewijding. Dan kun je bijna over sciëntisme als een religie spreken. Ooit werden geloof en wetenschap toch als elkaars tegendeel voorgesteld of ervaren. wetenschap-vs-religie Als je ziet hoe vol vertrouwen we doorgaans op de notie of het idee van een alwetende wetenschap schijnen te leunen en hoe we ons daar niet zelden, met ziel en zaligheid en een nauwelijks kritische blik aan over lijken te geven, mag je je toch wel eens afvragen wat dan wetenschap mag heten en wat dat dan behelst.
Oktober schijnt uitgeroepen te zijn tot de maand van de geschiedenis; mag 'geschiedenis' ook 'wetenschap' of 'een wetenschap' heten, en hoe en waarom dan? vervolg >>

Thursday, May 9, 2013

Wat ik geloof?

Vandaag is het Sies klimop; een religieuze feestdag in het Christelijk geloof. Geloof of religie komen op dit blog zo incidenteel weleens ter sprake. Maar wat geloof ik zelf dan? vraagtekens Dat vind ik een maar moeilijke vraag en ik weet het eigenlijk niet zo goed. Ik roep altijd maar:
Ik ben Rooms-katholiek gedoopt, gereformeerd opgevoed en sinds mijn 13de jaar weet ik het allemaal niet zo goed meer.
ik-geloof-boomerang Ik ben dus zoals dat dan wel heet een agnost. Wel ben ik een fervent voorstander van de vrijheid van godsdienst. Je hebt ook atheïsten en met veel van die lieden deel ik vaak een aantal opvattingen. Maar ik vind nogal wat atheïsten heden ten dage in onze cultuur ook wat al te fanatiek en fundamentalistisch en daar ben ik niet zo van gecharmeerd van die ‘fundamentalisten’. Of het nu fundamentalistische christenen of moslims betreft, sciëntisten die menen dat ons enige heil van de wetenschap kan en moet komen of lieden die de ultieme waarheid en uiteindelijke richtlijnen voor het menselijk handelen in een of andere politieke of economische theorie, zoals bv. die van de vrije markt, menen te kunnen funderen. Niet mijn geestverwanten of mijn voorbeelden of mijn helden. Natuurlijk moet je soms weleens radicaal kunnen zijn en zeker in je denken, maar .. fundamentalistisch toch maar liever niet. Ik zou bijna zeggen: mijd dat soort lieden liever, maar dat zal waarschijnlijk niemand lukken. religieuze-symbolen Maar als agnost, aartstwijfelaar en nieuwsgierig mens ben ik toch ook altijd wel nieuwsgierig gebleven naar wat verschillende religies zoal te zeggen en te bieden hebben. Misschien heb ik gewoon een wat te grote reli-kwab en ben ik wellicht behept met ‘de drang tot godsdienst’; om eens een aardige term uit de ondertitel van een leuk boekje van vader en zoon Henk en Pieter van Os te lenen. Maar om de (scheppings-en voorspellende)verhalen uit de divers religies nu naar de letter als weergaven van de ultieme werkelijkheid en waarheid op te vatten, nee dat gaat het toch ook niet worden voor mij. Ik moet het antwoord op de vraag in de aanhef van dit stukje vooralsnog schuldig blijven. Wel heb ik al geruime tijd een vrij consistente sympathie voor het boeddhisme, of wat ik daarvan meen te mogen begrijpen, opgevat. Een religie zonder god (of godsbeeld); dat heeft me altijd wel iets geleken. 06010053 Zie hier een rescensie over: Henk & Pieter van Os, Vader & zoon krijgen de geest. Brieven over de drang tot godsdienst, Uitgeverij Balans, 176 p., € 16,95, isbn 9789460034046