Nepper dan nep

 In 2015 veroorzaakte onze parlementaire lawaaipapegaai en onruststoker enig politiek tumult door het Nederlandse parlement weg te zetten als een nepparlement. Zijn evenknie in de eerste kamer wilde dat kunstje wel eens herhalen voor 's lands senatoren maar werd toen nog min of meer de mond gesnoerd.

De wraak zal zoet zijn moeten ze gedacht hebben. Inmiddels staan ze op het punt om dat (nep)parlement maar helemaal buiten spel te zetten. Met een nepkabinet, dat eenheid probeert uit te stralen maar allerminst eensgezind is en een premier zonder partij of achterban die tegen wil en dank steeds meer de spreekbuis van Wilders lijkt te worden, wordt met allerhande nepargumenten een gecreëerd opvangprobleem tot een asielcrisis omgetoverd. Framing heet zoiets tegenwoordig, als ik me niet vergis.

In de jaren 80 bracht een Brabantse boerenzoon genaamd Braks het mestprobleem onder de aandacht en wilde daar iets aan doen. Dat probleem heeft sindsdien ook een aantal gedaanteverwisselingen en/of naamsveranderingen ondergaan en het nu het stikstofprobleem. In ruim 40 jaar is daar niets wezenlijks aan gedaan. Gaat ook nu niet gebeuren want onze nieuwe tante Pollewop van der Plas heeft een nieuwe beweging van boeren en burgers in het leven geroepen om juist dat te voorkomen. De enige beweging die de BBB in dit dossier wil toelaten is die van de zogeheten technische innovatie die heel toevallig ook het grote geld van de agro-industrie ook zeer welgevallig is, maar ook al jaren beproefd zonder uiteindelijk veel resultaat. Maar kom, laten we toch vooral blijven doen wat we al deden en er desnoods nog een schepje bovenop doen.

Dan hikken we tegen nog wat van dergelijke probleempjes aan die we de afgelopen decennia ontkend dan wel opgespaard hebben zoals een ecologische crisis ten gevolge van klimaatverandering en het gebrek aan natuurbehoud en -herstel, tekort aan woningen en aan arbeidskrachten om maar eens wat te noemen. Na 13 jaar geitenpaadjes zoeken om de grote problemen niet bij de wortel aan te hoeven pakken hebben we nu dan een heuse nepregering aangestuurd door de man die onze volksvertegenwoordiging een nepzooitje vond. Die dat parlement nu de mond wil snoeren en met populaire en populistische nepargumenten de problemen herformuleerd zodat ze aan de PVV-ideologie beantwoorden en ons een nepper dan nepbeleid wordt voorgeschoteld. Ja als het om 'nep' gaat overtreft Wilders met zijn eenmanspartij het parlement in ruime mate en toont hij zich in zijn stijl en argumantie een waardig collega van sterke mannen als Trump, Poetin, Orban, Maduro en Erdogan.

Economie en levensvatbaarheid

Ik mag dan misschien af en toe een wijsneus lijken maar heel veel gaat mij gewoon ver boven de pet. Ik weet of snap bijvoorbeeld weinig tot niets van voetbal of van wielrennen om maar eens een dwarsstraat of twee te noemen. Ook het fenomeen, die kreet of die wetenschap die men 'economie' pleegt te noemen bevat voor mij voornamelijk raadselen.

Zo werd ik de eerste jaren na de aanvang van de zogeheten 'crisis' vooral geïntrigeerd door de vraag hoe het toch mogelijk was dat we met al onze vermeende 'wetenschappelijk' opgedane kennis van de 'economie', organisatiekunde en dergelijke, alle experts en coryfeeën op die terreinen, alle politici van goede wil of bang voor hun eigen hachie plus de common sense die we naast hun specialistische kennis toch ook bij het gros van deze lieden aanwezig mogen veronderstellen, we desondanks toch maar niet in staat bleken het monster van de crisis temmen danwel bij de wortel aan te pakken. Want zo luidde mijn redenering: het mag zo zijn dat wat graaierige jongens van de bank op inventieve en infame wijze wat rommelhypotheken in elkaar gestampt hebben en daarmee het 'financiële systeem' een beetje uit het lood geslagen hebben maar de velen 'deskundigen' uit 'de financiële- en de bankenwereld' zullen daar toch wel weg mee weten en de zaak weer goed op de poten weten te zetten. Het was toch juist zo dat 'de economie' weer op rolletjes liep en in de lift zat. Het IMF en diverse V.N.-instanties waren onder andere druk doende met snode plannen om honger en armoede uit de wereld te bannen. De 'economische cijfers' waren gunstig en de vooruitzichten zonnig, zo werd ons toch voorgehouden. Nu bedacht ik, economisch stuk onbenul, maar alle productiemiddelen als fabrieken, laboratoria, landbouwgronden en zo meer zijn er nog, de logistieke middelen en kanalen zijn er nog en de wensen en behoeften van de mensen zijn niet veranderd en ook de mensen die het benodigde werk willen doen zijn volop aanwezig dus wat, behalve wat gedoe of weeffoutjes in 'het financiële systeem' zou ons, rationele wezens (toch?), ervan weerhouden om globaal weer als een jaar daarvoor te voldoen aan de vraag c.q. de behoeften van de mensen te voldoen.
Dat zouden die 'knappe koppen uit de financiële wereld', die we daar toch voor ingehuurd hadden, toch wel even voor ons moet kunnen regelen. Joris Luyendijk heeft dat vertrouwen in die 'knappe koppen' met zijn antropologisch onderzoek naar deze bijzondere groep lieden aardig de grond in geboord.
Maar wat mij in deze kwestie altijd enorm verbaasd heeft is dat er in de bericht- en verslaggeving zelden en nauwelijks goed werd doorgevraagd naar de basale of onderliggende oorzaken van dit soort malaise. Ondertussen werd in dit deel van de wereld veel economische ontwikkeling zo ongeveer kapot bezuinigd en mocht de belastingbetaler er voor opdraaien om de banken te redden.

Nu tref ik onlangs op het 'smoelenboek' een uiterst heldere en leerzame uitleg op video, door David Korten betreffende mijn eerdere vragen rond de crisis en wat ons in dat verband nog te wachten staat. De mij tot dusver onbekende Korten komt me voor als van een intellectueel niveau vergelijkbaar met dat van als bijvoorbeeld Chomsky en zijn manier van een idee of een boodschap overbrengen ligt in ieder geval ver boven dat van de huidige CEO van de U.S..

Hier een wat langere versie van genoemde video:


Tja, het is maar net wat je onder begrippen als 'kapitaal' en 'economie' wilt verstaan.

Het hoe en waarom van de Griekse crisis?

Nagenoeg niemand schijnt nu precies te begrijpen of te weten waar die arme en beklagenswaardige Grieken vandaag dan voor of tegen mogen stemmen.
Maar hoe dan ook lijken zowel OXI als NAI voor bijna alle Grieken iets met het herstel van de democratie, zeggenschap over eigen zaken en zelfrespect van doen te hebben.

Over hoe en waarom Griekenland in een crisis van een dergelijke omvang terecht kon komen blijft natuurlijk de vraag. Een vraag waar al geruime tijd over gesteggeld wordt en dat zal vast nog wel een poosje aanhouden. Want hier zouden we toch hoognodig een lesje uit moeten trekken, nietwaar?
Verslaggever Max Ehrenfreund van de Washington Post wil zich ook wel eens in een gedegen diepteanalyse over deze kwestie buigen. Een mooi staaltje filo- en econoblahblah met een knipoog naar de mannen van Monty Python:


Ik dacht toch altijd dat 'surrealisme' een aanduiding was voor een stroming in de moderne kunst en dan met name in de beeldende kunst en de literatuur maar het lijkt inmiddels ook wel een politieke stroming en/of stijlfiguur geworden.

Marxist theory?

Marxist theory old-school and utterly irrelevant these days? David Harvey doesn't think so:

Maar ons ben zunig!

Ik heb helaas geen verstand van economie; voor mij is het soms allemaal econoblahblah. Maar economen van naam en faam, bijvoorbeeld omdat ze, zoals Paul Krugman, een Nobelprijs wonnen, roepen al sinds het begin van de crisis, alweer zo'n vijf jaar, dat landen die zich dat kunnen permitteren, zoals Duitsland, Finland of Nederland juist zouden moeten investeren in economische bedrijvigheid in plaats van al te strak en te star te bezuinigen om het begrotingstekort te beteugelen. En dat zwakkere landen als Griekenland of Portugal al helemaal moeten oppassen dat ze hun economie niet kapot bezuinigen.

De meeste Europese leiders, als ook onze regering denken daar toch ietsje anders over en verwijzen daarbij gewoonlijk graag en meer dan eens naar het IMF dat zich al geruime tijd een uitgesproken promotor en aanduwer van stringente bezuinigingen toont.

Nu lees ik toch zomaar opeens in de krant dat het IMF van zijn geloof lijkt te zijn gevallen:

IMF: bezuinigen moet minder drastisch

Op een pagina eerder legt Peter de Waard in De Kwestie uit:

Blanchard bekende dinsdag voor het eerst dat het IMF het multiplier-effect van bezuinigen systematisch heeft onderschat. In die landen die bezuinigen, gaat de economie veel sneller bergafwaarts dan in alle modellen van het IMF was verwacht. Sinds het begin van de Grote Recessie in 2008 is het IMF ervan uitgegaan dat een bezuiniging van 10 miljard tot een daling van het bbp zou leiden van 5 miljard: een multiplier van 0,5. Maar dit getal is gebaseerd op ervaringen met crises in een enkel land. Nu de hele wereld in crisis verkeert is de multiplier veel hoger: van 0,9 tot 1,7. Dit betekent dat een bezuiniging van 10 miljard leidt tot een daling van het bbp van tussen de 9 en 17 miljard euro. De economie wordt zogezegd kapot bezuinigd. Het IMF is van zijn geloof in de heilzaamheid van bezuinigen afgevallen, nu de EU nog.

Is dat nog eens financieel nieuws van de eerste orde na vijf jaar bezuinigingen die hier en daar een aardige economische en sociale ravage aangericht hebben? Een foutje, bedankt? Beetje sneu voor die arme Grieken en Zuid-Europeanen maar zij zullen niet geholpen zijn met dergelijk nieuws. Is het dan wellicht nog een beetje eerherstel voor bij voorbeeld mensen als Roemer en Hollande? Of gewoon mosterd na de maaltijd?

Is economie nu een wetenschap of gewoon ook maar een mening? En wanneer wordt zoiets nou econoblahblah? Wie het weet mag het weer zeggen want ik heb (gelukkig?) geen verstand van economie.

Land van ... tja van wat?

Peter de Waard die regelmatig behartenswaardige stukjes over economie (geen econoblahblah dus) in de Volkskrant schrijft, kwam afgelopen vrijdag met een column in die krant met de titel:

Hoe slecht was het eigenlijk in 1997?

want zo zegt hij:

De koopkracht van Nederlanders is teruggezakt naar die van 1997. Alleen had toen niemand een crisisgevoel.

En zo is dat!
Toen waren we vooral optimistisch over de toekomst en nog erg pro-Europees.
En zie welk een kommmer en kwel ons nu beheerst, nu we na vijf jaar crisis weer op de koopkrachtcijfers van datzelfde 1997 zijn uit gekomen.
De Waard concludeert:

Dat er nu crisis is, heeft meer met gevoel te maken. Toen was er hoop en vertrouwen, nu heerst angst en onzekerheid. Toen wist iedereen nog zeker dat het geld veilig op de bank stond en het pensioen was verzekerd. Welvaart is meer psychologie dan economie. Misschien moet de dichter van deze zin nog eens worden achterhaald: 'Een mens lijdt het meest door het lijden dat hij vreest.'

Wat die dichter betreft, volgens het tegeltje dat al sinds jaar en dag bij mijn moeder op het toilet hangt zou het Nicolaas Beets moeten zijn; maar dat blijkt bij nadere beschouwing toch pure speculatie van de tegeltjeswijshedenbakker te zijn geweest.



Maar hoe komt het toch dat wij van een land van betrekkelijk tevreden en hoopvolle optimisten in 15 jaar tijd tot een land van behoorlijk benepen en cententellende angsthazen zijn geworden?
Als we 'een land van melk en honing' willen bouwen zullen we ons toch wel iets meer als bewoners van een 'land of hope and glory' moeten gedragen dan als weinigzeggende betweters uit een land van etterbakjes.

Citaat VK artikel 'Etterbakje Nederland' uit de krant van zaterdag:
'Nederland versmalt het Europese debat tot: wat levert het op?'

Diagnose GreuroSM

Ik heb nog altijd geen boek van hem gelezen en ik kijk zelden op zijn blog, maar ik lees altijd trouw en met enig plezier de voetnoten in de Volkskrant van Arnon Grunberg.
Meestal met nogal wat herkenning en instemming en een enkele keer licht fronsend als hij bv. de vermeende heilzame en corrigerende werking van de financiële markten, naar mijn smaak, wat al te kritiekloos als objectief en noodzakelijk neerzet.

Vanmorgen dinsdag 19 juni sloeg hij, wat mij betreft, toch de spijker weer recht op de kop en geheel raak met zijn diagnose van het gedoe rond Griekenland en de Euro:

Voetnoot SM-spel

De voorzitter van de Europese Raad, Herman van Rompuy, en de voorzitter van de Europese Commissie, José Barrosso, hebben 'de moed en de veerkracht' van de Griekse kiezer geprezen. Alsof de Griekse kiezer een ondeugend schoolkind was dat eindelijk zijn huiswerk heeft gemaakt. Terwijl het duidelijk is dat de Griekse crisis slechts voor een klein gedeelte door de Grieken is veroorzaakt en vooral te wijten is aan ontbrekende politieke moed in andere Europese landen (lees: Duitsland) en weeffouten in de constructie van de euro.

Je zou de haat tegen de technocraten bijna gaan begrijpen.

Bovendien wordt het kapitalisme dat niet kan functioneren zonder schulden en schuldenaren, steeds meer bergepen als een SM-spel. Waarbij vermeende zondaars, de Grieken, de Spanjaarden, gestraft worden voor de schulden.

Niet een oplossing krijgt de prioriteit, maar de straf.

SM-spelletjes kunnen gemakkelijk uit de hand lopen. Kijk maar naar de film Bitter Moon van Polanski.

Er worden maandelijks, nee wekelijks vele duizende pagina's volgeschreven over het debâcle van de Eurocrisis, over de oorzaken en de vele haken en ogen. Vele van die dikke dossiers, zo vrees en vermoed ik, komen bij lange na niet zo dicht bij de kern van de zaak als dit beknopte stukje van Grunberg.



Niet het zoeken naar een oplossing, maar het aanwijzen en straffen van vermeende schuldigen krijgen de prioriteit. Ik vrees dat dat niet alleen voor de financiële crisis opgaat maar dat een algemene tendens in onze huidige samenleving aan het worden is. Een tendens die je overal om je heen kunt waarnemen en waar de media met opmerkelijke gretigheid hun steentje aan bij dragen.

De media, Brussel, de crisis en zo meer.

Klaag ik eens over de media omdat ik vind dat met name de Nederlandse televisie met de zgn. commerciëlen voorop ons iets te vaak en teveel pulp, geleuter en fun en verstrooiing tot vervelens toe voorschotelt, en zie, lijkt het wel of ik op mijn wenken wordt bediend met een paar gedegen en zinnige programma's die ergens over gaan.

Zondagavond zie ik een herhaling uit de serie: Grote denkers over de toekomst van het IKON LUXmagazine
En gisteravond zie ik een uitzending van VPRO's Tegenlicht onder de titel: Na de democratie. Een aflevering uit de serie Meeste stemmen gelden over de belabberde of op zijn minst zorgelijke staat van de alom geroemde democratie.
En dan kreeg ik als toetje nog een herhaling van aflevering 4 uit de serie: De slag om Brussel gesreveerd waarin het een en ander uit de doeken werd gedaan over hoe lekkere worst te maken en hoe je ook om kunt gaan met Brusselse regels. Dat laatste bleek wederom aanzienlijk genuanceerder en creatiever te kunnen in Portugal dan wij in Nederland geneigd en gewoon zijn.

Ik had dus even niets te klagen! Of zou dat klagen toch helpen?



Na dit weekend kwamen er weer vele Europese politici en ministers van financieën vanuit Brussel thuis om eens uit te leggen waarom ze nu maatregelen genomen hadden waarvan ze een week of twee weken geleden gezegd hadden: maar dat nooit! Nu weet ik toevallig wel wat ene Bederoo hier van gezegd zou hebben, maar de vraag is natuurlijk wat de kiezer hiervan gaat zeggen.

De krant stond tamelijk vol met analyses, cijfers en commentaren over de noodgreep om de Euro te redden. Voor zover ik er iets van meen te begrijpen, zou het gaan om een stijd tussen de politiek en speculanten of zgn. durfkapitalisten (en volgens sommigen zelfs ook de gewone belegger) over wie het voor het zeggen heeft op het speelveld van dit financiële steekspel.
In de analyses tot dusver geen vermelding van Friedman, Reagan, Thatcher of anarchokapitalisme tegengekomen, terwijl het mij als leek toch voorkomt dat zij vooral de ideologische aanstichters van de huidige commotie zijn en hun gedachtegoed nog breeduit en vlijtig verkondigd wordt.