De oorsprong van de Donau

Wat zoekt een mens dan in Donaueschingen? Ja dat wisten wij eerlijk gezegd ook nog niet toen we daar bij het hotel incheckten. Wat we toen al wel wisten van Donaueschingen was dat je daar de oorsprong van de Donau moet zoeken.
Je weet wel die veel bezongen, bijna drieduizend kilometer lange rivier, die mooie Donau, zo schoon en zo blauw. En dan verwacht je natuurlijk ook iets te zien, nietwaar? Naast en aan de voet van de Sankt Johann Kirche zou zich de bron van de Donau bevinden. Toeristen en andere kwinkwankers zouden van heinde en verre komen om dat hier te aanschouwen en er muntjes in te gooien, in die bron. En wat denk je?; wilden wij dat ook eens doen, die bron aanschouwen, blijkt de hele zaak daar opgebroken en op de schop om gerenoveerd te worden. Als we de Donauquelle ooit nog eens in volle glorie willen zien zullen we eind 2014 of later toch nog eens terug moeten komen. Niet alleen de bron maar ook het tempeltje waar het water uit de bron de Brigach in zou moeten stromen bleek droog en in de steigers te staan. Dan maar verder gewandeld naar waar de Breg en de Brigach samenkomen want daar schijnt de Donau echt te beginnen, althans daar gaat ie Donau heten. Zoals de Duitse kindertjes op school schijnen te leren:

Brigach und Breg bringen die Donau zuweg

Ofwel de Brigach en de Breg brengen hier samen de Donau op weg. Ook dat plekje bleek echter weinig indrukwekkend of spectaculair. Er zwommen wat eendjes rond; een man liet er zijn hond uit, die nog een zoetwatermossel uit z’n schelp wist te wurmen en te verorberen. Luttele meters voorbij waar Brigach und Breg de Donau vormen, raasde het autoverkeer over de brug waaronder het water stroomt dat nog zo’n slordige 2850 kilometer te gaan heeft alvorens het de Zwarte Zee in zal stromen. Inmiddels zijn er, zo lees ik, wel plannen deze plek wat duidelijker te markeren en wat meer cachet te geven.

Als we dat willen zien moeten we natuurlijk wel weer over een paar jaar terugkomen en de vraag is of dat dan nog wel kan in het licht van hoe de huidige discussie over de pensioenen zich ontwikkelt? Het is heus allemaal niet allemaal koek en ei voor de wat vergrijzende Nederlandse vakantievierder!

Wetenschap; zeker weten? (2)

‘Wetenschap’ en haar vruchten of resultaten ‘wetenschappelijk inzicht’ en ‘de concrete en praktische produkten van technologische ontwikkelingen’ doordringen zo’n beetje alle hoeken van het moderne leven en zijn daar nauwelijks meer weg te denken. Het label of de schijn van ‘wetenschappelijkheid’ lijkt als argument erg zwaar te wegen en bij beslissingen niet zelden de doorslag te moeten geven. Ik ben dan wel geen ‘wetenschapper’ of ‘wetenschapsfilosoof’ en mag derhalve geen deskundige of expert heten op het terrein van ‘de wetenschap’. Desondanks wil ik, als leek, toch ook maar eens mijn zegje over dit onderwerp doen. Hetgeen mij dan vooral steeds weer frappeert wanneer er over ‘wetenschap’ gesproken wordt is het dubbele karakter van en het ietwat mythische aureooltje rond het algemeen gebruik van het begrip ‘wetenschap’. Dat dubbele en dat mythische schuilt hem dan in het gegeven dat wij enerzijds een mateloos vertrouwen aan de dag plegen te leggen dat ‘de wetenschap’ uiteindelijk al onze prangende vragen wel zal beantwoorden. Daarbij lijken wij als niet-wetenschappers, publiek, consument of vermeende opdrachtgevers dan ook nog eens te verwachten (en soms te eisen) dat die abstracte grootheid ‘de wetenschap’ ons die antwoorden in eenvoudig te begrijpen, hapklare brokken zal presenteren ook waar het om complexe kwesties gaat die we in de vraagstelling vaak al nauwelijks kunnen doorgronden. Dat vertrouwen(?) dat toch verdacht veel weg lijkt te hebben van, of de gedaante aanneemt van geloof of wensdenken lijkt vooral ingegeven door onze behoefte dingen zeker te willen weten en onze behoefte aan eenvoud, overzichtelijkheid en eenduidigheid. De weg naar de absolute waarheid. Die houding van mateloos vertouwen, dat de vormen van een geloof lijkt aan te nemen, wordt ook wel als 'sciëntisme' aangeduid. Daar tegenover staat dan de gangbare theorie en praktijk van ‘de wetenschap’ en wat dan heet ‘de wetenschappelijke methode’ van waaruit een heel ander beeld opdoemt. Een beeld dat door veel wetenschappers aangehangen en uitgedragen wordt. Daar luidt het verhaal dat ‘wetenschap’ welbeschouwd niets anders dan ‘geïnstitutionaliseerde twijfel’ is. Hoewel haar doel dan misschien mag zijn om meer zekerheid te verkrijgen, kan ‘wetenschap’ toch slechts bij gratie van de twijfel bestaan en is ze werkzaam juist door heersende veronderstellingen en zekerheden in twijfel te trekken en kritisch te bevragen.

<< vorige | vervolg >>

Voor- en nadeel

Nee dit gaat nu eens even niet over Johan Cruijff.
Zie ik vandaag in het voorbijgaan een foldertje op straat liggen en denk opeens wat zie ik daar nou toch staan: Voorjaarsnadeel?
Maar nee, dat las ik in de snelheid toch even verkeerd; er stond: Najaarsvoordeel.
Ja, natuurlijk, elk najaar zal wel z'n voordeel hebben! Maar hoe zit het dan met het voorjaar?

Why did the chicken ….?

Je hebt prangende, minder prangende en triviale vragen. In welke categorie de vraag naar de ‘kip’ en de bekende ‘weg’ thuis hoort, laat ik maar even aan ieders eigen oordeel. En ook de vraag of deze kwestie al dan niet om een wetenschappelijke benadering vraagt, moet je zelf maar uitmaken.



De vraag gaat in ieder geval weer over de kip. En nu dan eens niet over het ei maar over waarom de kip de weg overstak.

Why did the chicken cross the road?

Een simpele vraag met vele mogelijke antwoorden. Op het WereldWijdekakelWeb zijn er legio te vinden, zie ik zojuist. In het souvenir- en boekwinkeltje annex cafetaria van het Hundertwasserhaus kreeg ik een geel velletje papier met een groen strikje erom waar op stond:

A simple question, a lot of answers: Why did the chicken cross the road?

Teacher: To get to the other side.

Plato: For the greater good.

Aristotle: It is the nature of chickens to cross roads.

Karl Marx: It was a historical inevitability.

Thimothy Leary: Because that’s the only trip the establishment would let it take.

Saddam Hussein: This was an unprovoked act of rebellion and we were quitte justified in dropping 50 tons of nerve gas on it.

Captain James T. Kirk: To boldly go where no chicken has gone before.

Hippocrates: Because of an excess of phlegm in its pancreas.

en weer zo'n prachtige cartoon van Doug Savage

Willibrord in Echternach

In Echternach hielden ze ruim duizend jaar geleden dus al lijstjes bij van kerkelijke zaken en vestigingen, tot zelfs in het Noordhollandse zoals in Wognum.


Ze hebben daar ogenschijnlijk nogal wat op met kerk, geschiedenis en traditie. En vooral ook met ene Sint Willibrord. Het meest opvallende kerkgebouw is duidelijk de abdij en basiliek van Echternach.


Natuurlijk niet de enige kerk in Echternach, maar zeker een indrukwekkende voor een stadje van rond de vijfduizend inwoners. Willibrord, ook wel bekend als de ‘apostel der Friezen’ of de ‘apostel der Lage Landen’, was de stichter van deze abdij. Hier en daar kun je zijn beeltenis in een wat sinterklaasachtige gedaante ontwaren.


Onder de Basiliek bevindt zich het graf van Willibrord in de crypte.


Bij ons, ‘boven het Noordzeekanaal’, pleegt de naam Willibrord al gauw enige associaties op te roepen met een stichting en instelling te Heiloo. In Echternach roept de naam Willibrord vast ook de nodige maar wellicht wat associaties van een andere orde op.


Daar wordt jaarlijks ter ere van hun patroon Sint Willibrord jaarlijks op derde Pinksterdag de springprocessie gehouden.



Deze processie werd in 2010 opgenomen in de Orale en Immateriële werelderfgoedlijst van de UNESCO.

Superschool?

Ik hou niet zo van dergelijke superlatieven, maar laten we het gewoon een goede school noemen, één die doet wat een school hoort te doen. Zag na het posten van het vorige stukje met de vraag wat dan wetenschap is, nog even via Uitzending Gemist de aflevering van Tegenlicht van gisteravond over de 'Superschool' van Eric van 't Zelfde. Ideeën die zeer de moeite waard zijn, beslist aandacht verdienen en nogal voor de hand liggen over wat een goede school zou zijn en wat een goede school gewoon hoort te doen.
Woensdag 2 oktober om 14.10 overigens in de herhaling te zien; aanbevolen!

Roept de vraag op of onderwijskunde (kindje en onderdeel van de pedagogiek?) zoals in ons land heden ten dage gepraktiseerd wel 'wetenschap' mag heten?

Wetenschap; wat is dan ...?

Wie weet waar Willem Wouters woont? Willem Wouters woont in Wognum (of wijd weg) aldus een bekend rijmpje. Ik toevallig ook. Maar waar Willem Wouters woont lijkt me nu voor de meeste mensen bepaald geen interessante vraag. Voor mij niet althans.

Wat ik me daarentegen bijvoorbeeld wel een interessante vraag lijkt is wat al dan niet wetenschap mag heten. Wie weet dat? Wie weet welke waarheden danwel waarden de wetenschap zoal weet te wrochten?

Wie de beschikbare literatuur daarover eens opslaat komt al gauw tot de conclusie dat de deskundigen het daar bepaald niet altijd helemaal over eens zijn.

Toch wordt er alom maar al te vaak en nogal gemakkelijk met het begrip wetenschap of het label van wetenschappelijkheid geschermd als men iets als vaststaand feit of onwrikbare zekerheid over het voetlicht en aan de man wil brengen. Je kunt tegenwoordig vaak en op nagenoeg alle mogelijke terreinen horen of lezen dat

Wetenschappers hebben ontdekt dat ….

Wetenschappers geloven dat ….

Volgens de moderne wetenschap ….

Dank zij de moderne wetenschap weten wij nu zo goed als zeker dat ….

Er is onweerlegbaar wetenschappelijk bewijs dat ….

Het is nu onomstotelijk wetenschappelijk vastgesteld dat ….

Wetenschappers zijn het erover eens dat ….

Soms zou je bijna gaan denken dat in onze cultuur de wetenschap de rol van God overgenomen heeft. En sommige lieden beoefenen en/of verdedigen de wetenschap ook wel met een haast religieuze overgave en toewijding. Dan kun je bijna over sciëntisme als een religie spreken. Ooit werden geloof en wetenschap toch als elkaars tegendeel voorgesteld of ervaren. Als je ziet hoe vol vertrouwen we doorgaans op de notie of het idee van een alwetende wetenschap schijnen te leunen en hoe we ons daar niet zelden, met ziel en zaligheid en een nauwelijks kritische blik aan over lijken te geven, mag je je toch wel eens afvragen wat dan wetenschap mag heten en wat dat dan behelst.

Oktober schijnt uitgeroepen te zijn tot de maand van de geschiedenis; mag 'geschiedenis' ook 'wetenschap' of 'een wetenschap' heten, en hoe en waarom dan? vervolg >>